Κάθε γονιός που έχει μεγαλώσει παιδί ξέρει πως η πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό είναι ένα ορόσημο. Από τη μια οι εργαζόμενοι γονείς περιμένουν με ανυπομονησία τη στιγμή που το παιδί τους θα μπορεί να έχει να περάσει κάποιες ώρες μαζί με άλλα παιδιά και εξειδικευμένους παιδαγωγούς με ασφάλεια, δίνοντας μια λύση στο πρόβλημα της φύλαξης, από την άλλη πολύ συχνά τους ανησυχεί η διαδικασία του αποχωρισμού και πώς το παιδί θα αντιδράσει σε αυτήν. Το μυστικό βρίσκεται στην προετοιμασία του παιδιού αλλά και ολόκληρης της οικογένειας για αυτό το νέο κεφάλαιο. Η προσαρμογή του παιδιού στον παιδικό σταθμό είναι μια διαδικασία που έχει κάποιους απλούς αλλά βασικούς κανόνες που αν οι γονείς τους τηρήσουν όλα θα κυλήσουν ομαλά για όλα τα μέλη της οικογένειας.
Τις πρώτες εβδομάδες είναι φυσιολογικό να υπάρξει αναστάτωση και έντονα συναισθήματα. Ενθουσιασμός, περιέργεια για το καινούργιο αλλά και φόβος, αγωνία και τεντωμένα νεύρα. Αυτή η νέα εμπειρία μπορεί να προκαλέσει στο παιδί αναστάτωση και δύσκολες συμπεριφορές για αυτό οι ενήλικοι πρέπει να οπλιστούν με υπομονή, επιμονή, τρυφερότητα και κατανόηση.
7 συμβουλές για ομαλή προσαρμογή στον παιδικό σταθμό.
Οι ειδικοί συμφωνούν πως η συζήτηση, η ρουτίνα, η σταθερότητα και η καταπολέμηση του άγχους και της ανησυχίας που έχουν οι ίδιοι οι γονείς είναι πολύ σημαντικές για αυτή την απαιτητική περίοδο της προσαρμογής στον παιδικό σταθμό
Χρησιμοποιήστε μια σταθερή, καθησυχαστική φράση
Επιλέξτε μια απλή φράση που θα επαναλαμβάνετε κάθε φορά που αποχωρίζεστε το παιδί σας, όπως: «Η μαμά/ο μπαμπάς πάντα επιστρέφει» ή κάτι που ταιριάζει στη δική σας οικογένεια. Ξεκινήστε να τη χρησιμοποιείτε πριν ακόμη αρχίσει ο παιδικός σταθμός, σε καθημερινούς μικρούς αποχωρισμούς, όπως για παράδειγμα όταν αφήνεται το παιδί στους παππούδες. Με τον καιρό, θα συνδέσει αυτή τη φράση με την εμπειρία της απομάκρυνσης αλλά και κυρίως της επιστροφής σας.
Μιλήστε του έγκαιρα για την αλλαγή
Ενημερώστέ το έγκαιρα για το τι είναι ο παιδικός σταθμός και σίγουρα μην αφήσετε την πρώτη επαφή με τον παιδικό να έρθει σαν έκπληξη. Ακόμη και αν το παιδί είναι σε ηλικία που δεν μιλάει ακόμη, η συζήτηση βοηθά. Μπορεί να φοβάστε ότι μια τέτοια κουβέντα θα το αναστατώσει ή θα το φοβίσει, στην πραγματικότητα όμως θα το βοηθήσει στην προσαρμογή. Εξηγήστε με απλά λόγια τι πρόκειται να συμβεί: «Σύντομα θα πας στον παιδικό σταθμό, γιατί η μαμά θα επιστρέψει στη δουλειά». Φροντίστε να δώσετε έμφαση στα θετικά. Τα παιχνίδια, τους νέους φίλους, τις δραστηριότητες. Όσο πιο φυσικά και θετικά μιλάτε, τόσο πιο οικεία θα γίνει η ιδέα της προσαρμογής στον παιδικό σταθμό.
Το παιχνίδι βοηθά στην προσαρμογή
Το παιχνίδι είναι ο βασικός τρόπος με τον οποίο τα παιδιά κατανοούν τον κόσμο. Χρησιμοποιήστε φιγούρες ή λούτρινα για να αναπαραστήσετε μια μέρα στον παιδικό σταθμό. Την άφιξη, τον αποχαιρετισμό, το παιχνίδι, το φαγητό και την επιστροφή στο σπίτι. Μπορείτε επίσης να «παίξετε» πιθανά σενάρια. Τι κάνει το παιδί αν στεναχωρηθεί ή χρειαστεί βοήθεια. Έτσι, το άγνωστο γίνεται πιο προβλέψιμο και λιγότερο αγχωτικό.
Διαβάστε παιδικά βιβλία για τη ζωή στον παιδικό σταθμό
Τα βιβλία είναι εξαιρετικό εργαλείο για την προσαρμογή στον παιδικό σταθμό. Αναζητήστε βιβλία που μιλούν για την εμπειρία της πρώτης μέρας στον παιδικό σταθμό. Στην αρχή απολαύστε την ιστορία μαζί. Όσο πλησιάζει η πρώτη μέρα, συνδέστε την ιστορία με την πραγματικότητα του παιδιού. «Αυτή είναι όπως η δασκάλα σου».
Εξασκηθείτε στη ρουτίνα πριν την πρώτη μέρα
Αν είναι εφικτό, περάστε μαζί με το παιδί από τον παιδικό σταθμό πριν ξεκινήσει. Η εικόνα του χώρου γίνεται έτσι πιο οικεία. Οι περισσότερες δομές προσφέρουν αυτή τη δυνατότητα. Εκμεταλλευτείτε την για μια σταδιακή εξοικείωση
Αυξήστε σταδιακά τον χρόνο παραμονής του στον παιδικό σταθμό
Εξασφαλίστε την απαραίτητη άδεια από τη δουλειά σας για να μπορέσετε να του προσφέρετε μια περίοδο σταδιακής προσαρμογής. Πολλοί παιδικοί σταθμοί συστήνουν και ενθαρρύνουν αυτή τη μέθοδο. Την πρώτη μέρα αφήστε το για μια δυο ώρες και αυξήστε σταδιακά τον χρόνο παραμονής όσο περνούν οι μέρες.
Η δική σας στάση κάνει τη διαφορά
Τα παιδιά «διαβάζουν» τα συναισθήματα των γονιών τους. Αν νιώθετε άγχος, είναι πιθανό να το νιώσουν κι εκείνα. Είναι φυσιολογικό να συγκινείστε, όμως προσπαθήστε να δείχνετε ηρεμία και σιγουριά. Αναγνωρίστε τα συναισθήματα του παιδιού: «Ξέρω ότι στεναχωριέσαι γιατί θα σου λείψω». Ταυτόχρονα, υπενθυμίστε του τις όμορφες εμπειρίες που θα ζήσει εκεί και διαβεβαιώστε το ότι θα επιστρέψετε. Ένας σύντομος, σταθερός αποχαιρετισμός είναι πιο βοηθητικός από έναν παρατεταμένο και γεμάτο αβεβαιότητα αποχωρισμό.
Τι να κάνετε (και τι να αποφύγετε) την πρώτη μέρα
Η πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό είναι ίσως η πιο έντονη στιγμή στην προσαρμογή στον παιδικό σταθμό, όχι μόνο για το παιδί, αλλά και για εσάς. Η σωστή προετοιμασία και η στάση σας μπορούν να κάνουν τη μετάβαση πιο ομαλή και πιο ασφαλή συναισθηματικά.
Προετοιμαστείτε από την προηγούμενη μέρα
Ετοιμάστε την τσάντα του παιδιού από το βράδυ. Αν το πρωί υπάρχει ένταση ή βιασύνη, το παιδί θα το αντιληφθεί και θα αγχωθεί περισσότερο.
Κρατήστε σταθερή τη ρουτίνα
Διατηρήστε όσο γίνεται το καθημερινό πρόγραμμα του παιδιού, τόσο το πρωί όσο και το απόγευμα. Η προβλεψιμότητα βοηθά σημαντικά στην προσαρμογή στον παιδικό σταθμό.
Βάλτε ένα αντικείμενο παρηγοριάς
Ένα αγαπημένο αντικείμενο (κουκλάκι, κουβερτούλα) μπορεί να προσφέρει ασφάλεια. Για μεγαλύτερα παιδιά, μπορείτε να ζωγραφίσετε κάτι ίδιο στα χέρια σας, ώστε να νιώθει ότι παραμένετε «συνδεδεμένοι» μέσα στη μέρα.
Δώστε χώρο και στα δικά σας συναισθήματα
Είναι φυσιολογικό να νιώθετε άγχος, ενοχές ή ακόμα και ανακούφιση. Όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά.
Εστιάστε στα θετικά
Η προσαρμογή στον παιδικό σταθμό είναι ένα σημαντικό βήμα ανάπτυξης. Το παιδί μαθαίνει να κοινωνικοποιείται, να γίνεται πιο αυτόνομο και να αποκτά νέες εμπειρίες.
Αποχαιρετήστε σωστά (και καθαρά)
Μην φύγετε κρυφά. Όπως αναφέρει η παιδοψυχολόγος Δρ Alison Gurney όσο και να έχετε την τάση να ξεγλιστήσετε όσο το παιδί σας έχει την πλάτη του γυρισμένη, μην το κάνετε. Δημιουργήστε ένα σταθερό, θετικό τελετουργικό αποχαιρετισμού. Πείτε του «Φεύγω τώρα και θα έρθω αργότερα να σε πάρω. Να περάσεις όμορφα». Ένα φιλί και μια αποφασιστική αποχώρηση βοηθούν το παιδί να νιώσει ασφάλεια.
Αν κλάψει, μην επιστρέψετε
Σύμφωνα με την Gurney αυτό δίνει στο παιδί σας το μήνυμα ότι ο χώρος δεν είναι ασφαλής. Αν ανησυχείτε και χρειάζεστε επιβεβαίωση, μπορείτε να καλέσετε τον παιδικό σταθμό μετά από 20–30 λεπτά. Συνήθως τα παιδιά ηρεμούν πολύ γρήγορα και συμμετέχουν ήδη σε δραστηριότητες. Κάθε βετεράνος γονιός θα σας το επιβεβαιώσει. Το παιδί σταματά να κλαίει πολύ γρήγορα. Σχεδόν πριν προλάβετε να στρίψετε τη γωνία.