Η πρώτη μέρα στο σχολείο συνοδεύεται από ενθουσιασμό, άγχος, καινούργιες τσάντες και μία πολύ πρακτική απορία για τους εργαζόμενους γονείς: «Μπορώ να λείψω από τη δουλειά για να συνοδεύσω το παιδί μου στον αγιασμό;».
Η σύντομη απάντηση είναι ναι. Η άδεια παρακολούθησης σχολικής επίδοσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί και κατά την πρώτη ημέρα της σχολικής χρονιάς. Πρόκειται για ειδική άδεια με αποδοχές, η οποία δεν αφαιρείται από την κανονική ετήσια άδεια του εργαζομένου.
Ωστόσο, δεν αποτελεί μία επιπλέον ημέρα άδειας αποκλειστικά για τον αγιασμό. Η ημέρα ή οι ώρες που θα χρησιμοποιηθούν υπολογίζονται στο συνολικό δικαίωμα άδειας σχολικής παρακολούθησης που προβλέπεται για ολόκληρο το ημερολογιακό έτος.
Τι είναι η άδεια σχολικής παρακολούθησης;
Οι εργαζόμενοι γονείς έχουν το δικαίωμα να απουσιάσουν από την εργασία τους για να επισκεφθούν το σχολείο του παιδιού τους και να ενημερωθούν για τη φοίτηση, την επίδοση, τη συμπεριφορά, την ένταξη και τη γενικότερη παρουσία του στη σχολική κοινότητα.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το δικαίωμα αφορά εργαζόμενους γονείς τόσο πλήρους όσο και μερικής απασχόλησης, για κάθε παιδί ηλικίας έως 18 ετών που παρακολουθεί μαθήματα πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Η άδεια μπορεί να ληφθεί είτε για ορισμένες ώρες είτε για ολόκληρη την εργάσιμη ημέρα, ανάλογα με το τι χρειάζεται ο γονέας. Επομένως, αν ο αγιασμός πραγματοποιείται το πρωί, ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει να απουσιάσει μόνο για τις απαραίτητες ώρες και να επιστρέψει στη δουλειά του αργότερα.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί την ημέρα του αγιασμού;
Ναι. Η σχετική εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας διευκρινίζει ρητά ότι η άδεια μπορεί να χορηγηθεί κατά την ημέρα του αγιασμού, με την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Ο λόγος είναι ότι η πρώτη ημέρα δεν περιλαμβάνει μόνο την τελετή του αγιασμού. Οι γονείς μπορούν να ενημερωθούν για τη λειτουργία και την οργάνωση του σχολείου, το πρόγραμμα, την εκπαιδευτική διαδικασία και ζητήματα που αφορούν την προσαρμογή και την ένταξη του παιδιού.
Η ίδια άδεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί και κατά τη διάρκεια σχολικών γιορτών ή εκδηλώσεων, όταν υπάρχει δυνατότητα ενημέρωσης και επικοινωνίας με τους εκπαιδευτικούς. Την εφαρμογή της άδειας κατά την ημέρα του αγιασμού επιβεβαιώνει και η Επιθεώρηση Εργασίας.
Πόσες ημέρες δικαιούνται οι γονείς στον ιδιωτικό τομέα;
Στον ιδιωτικό τομέα, η άδεια μπορεί να φτάσει έως τις τέσσερις εργάσιμες ημέρες ανά ημερολογιακό έτος για κάθε παιδί που πληροί τις προϋποθέσεις.
Δεν είναι απαραίτητο να ληφθούν τέσσερις ολόκληρες ημέρες. Ο γονέας μπορεί να χρησιμοποιεί την άδεια τμηματικά, ακόμη και σε ώρες, για συναντήσεις με εκπαιδευτικούς, ενημερώσεις ή άλλες σχολικές ανάγκες.
Η άδεια:
- Χορηγείται με αποδοχές.
- Δεν συμψηφίζεται με την κανονική άδεια.
- Αφορά εργαζομένους πλήρους και μερικής απασχόλησης.
- Ισχύει ανεξάρτητα από τον αριθμό των εργαζομένων στην επιχείρηση.
- Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από εργαζόμενους που απασχολούνται τη νύχτα.
Τι γίνεται όταν εργάζονται και οι δύο γονείς;
Όταν και οι δύο γονείς είναι δικαιούχοι, αποφασίζουν από κοινού ποιος θα χρησιμοποιήσει την άδεια. Μπορεί να τη λάβει ο ένας γονέας ή να τη μοιραστούν μεταξύ τους.
Δεν δικαιούνται, όμως, από τέσσερις ημέρες ο καθένας για το ίδιο παιδί. Το ανώτατο όριο μοιράζεται μεταξύ τους και δεν μπορεί συνολικά να ξεπεράσει τις τέσσερις εργάσιμες ημέρες ανά ημερολογιακό έτος για το συγκεκριμένο παιδί.
Για παράδειγμα, μπορούν να συμφωνήσουν ότι ο ένας γονέας θα χρησιμοποιήσει την άδεια την πρώτη ημέρα του σχολείου και ο άλλος θα κρατήσει τις υπόλοιπες ώρες ή ημέρες για συναντήσεις με τους εκπαιδευτικούς μέσα στη χρονιά.
Οι γονείς υποβάλλουν στους εργοδότες τους υπεύθυνες δηλώσεις με το ίδιο περιεχόμενο, στις οποίες αναφέρουν ποιος θα κάνει χρήση της άδειας και για ποιο χρονικό διάστημα. Οι εργοδότες οφείλουν να τους παρέχουν τις σχετικές βεβαιώσεις.
Χρειάζεται να λείψεις ολόκληρη την ημέρα;
Όχι. Αν χρειάζεσαι δύο ή τρεις ώρες για να συνοδεύσεις το παιδί στον αγιασμό και να ενημερωθείς από το σχολείο, μπορείς να ζητήσεις μόνο αυτές τις ώρες.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο επειδή οι συνολικά διαθέσιμες ημέρες μπορούν να αξιοποιηθούν και αργότερα μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος. Για παράδειγμα, μπορεί να χρειαστούν για μία προγραμματισμένη συνάντηση γονέων, για ενημέρωση σχετικά με την πρόοδο του παιδιού ή για κάποιο ζήτημα που αφορά την προσαρμογή και τη συμπεριφορά του στο σχολείο.
Τι ισχύει για το νηπιαγωγείο και τον παιδικό σταθμό;
Η άδεια καλύπτει παιδιά που φοιτούν στην πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αυτό σημαίνει ότι περιλαμβάνεται και το νηπιαγωγείο, το οποίο ανήκει στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.
Η απλή φοίτηση σε βρεφονηπιακό ή παιδικό σταθμό δεν εντάσσεται αυτομάτως στην ίδια ρύθμιση. Επομένως, ένας γονέας παιδιού που πηγαίνει για πρώτη φορά σε παιδικό σταθμό θα πρέπει να ελέγξει τι προβλέπει η σύμβαση εργασίας, η συλλογική σύμβαση ή η πολιτική της επιχείρησης στην οποία εργάζεται.
Τι ισχύει για τους εργαζομένους στο Δημόσιο;
Για τους δημοσίους υπαλλήλους ισχύει διαφορετικός υπολογισμός. Σύμφωνα με το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών, ο υπάλληλος με ένα παιδί δικαιούται έως τέσσερις ημέρες τον χρόνο.
Για δύο ή περισσότερα παιδιά προβλέπονται έως πέντε ημέρες. Εάν τα παιδιά φοιτούν σε διαφορετικές εκπαιδευτικές βαθμίδες, η άδεια αυξάνεται κατά μία ακόμη ημέρα. Η άδεια μπορεί να χορηγηθεί σε ώρες ή για ολόκληρη ημέρα, αλλά όχι για περισσότερες από μία συνεχόμενες ημέρες.
Οι ημέρες που δεν χρησιμοποιήθηκαν δεν μεταφέρονται στο επόμενο έτος και δεν αποζημιώνονται.
Πώς ζητάς την άδεια από τον εργοδότη;
Το ασφαλέστερο είναι να ενημερώσεις εγκαίρως τον εργοδότη ή το τμήμα ανθρώπινου δυναμικού και να υποβάλεις γραπτό αίτημα. Αν εργάζεται και ο άλλος γονέας, θα χρειαστούν οι αντίστοιχες υπεύθυνες δηλώσεις σχετικά με το ποιος θα χρησιμοποιήσει την άδεια.
Το σχολείο μπορεί επίσης να χορηγήσει βεβαίωση παρουσίας ή ενημέρωσης, εφόσον ζητηθεί από τον εργοδότη.
Το βασικό που πρέπει να θυμάσαι είναι ότι δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσεις μία ημέρα από την κανονική σου άδεια για να συνοδεύσεις το παιδί την πρώτη μέρα στο σχολείο. Η νομοθεσία προβλέπει ειδική άδεια γι’ αυτόν τον σκοπό – και η ημέρα του αγιασμού περιλαμβάνεται ρητά στις περιπτώσεις κατά τις οποίες μπορεί να χορηγηθεί.