Μια γυναίκα ερευνήτρια, η Βανέσσα Σέιφερτ φέρνει μια πολύ σημαντική διάκριση στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο αλλά και στη χώρα μας εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση από το ERC Grants 2026 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας για το project της «DiscoChem – Discovery in Chemistry».
Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική διάκριση αν σκεφτεί κανείς πως η Σέιφερτ είναι η μοναδική ελληνίδα ανάμεσα σε 421 ερευνητές και ερευνήτριες, από περισσότερες από 50 εθνικότητες, οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα σε 25 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ανταγωνισμός για τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση ήταν μεγάλος με 4.807 ερευνητικές προτάσεις από τις οποίες μόνο το 8,8% χρηματοδοτήθηκε.
Στο project της «DiscoChem – Discovery in Chemistry» η Βανέσσα Σέιφερτ διερευνά το πως γεννιέται μια επιστημονική και ειδικότερα μια χημική ανακάλυψη με την έρευνα αυτή να εντάσσεται στα γενικότερα επιστημονικά ενδιαφέροντά της που περιλαμβάνουν τη φιλοσοφία της Χημείας και τη φιλοσοφία της Επιστήμης.
Όπως αναφέρεται στο site του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημιακού Αθηνών με το συγκεκριμένο project, η ερευνήτρια θα εξετάσει ένα ευρύ φάσμα χημικών ανακαλύψεων, από τη χημική ανάλυση και την πυρηνική φυσική έως τις σύγχρονες προσεγγίσεις της κβαντικής χημείας και της τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο να απαντήσει στο πώς γεννιέται μια χημική ανακάλυψη. Όπως εξηγεί η ίδια, «το έργο θα αναδείξει τις διαφορετικές μεθόδους, τα εργαλεία και τις ιδέες που έχουν οδηγήσει σε σημαντικές ανακαλύψεις και θα φωτίσει την πολύπλοκη και συχνά απρόβλεπτη διαδικασία που βρίσκεται πίσω από αυτές». Η ερευνήτρια προσθέτει ότι «το έργο φιλοδοξεί να ανοίξει έναν νέο δρόμο στη φιλοσοφία της Χημείας, αλλά και να συμβάλει σε ένα ευρύτερο ερώτημα στη φιλοσοφία της επιστήμης: τι σημαίνει ανακάλυψη στην επιστήμη».
Ποια είναι η Βανέσσα Σέιφερτ
Η Βανέσσα Σέιφερτ είναι επιστημονική υπεύθυνη του έργου PExAI «Predicting & Explaining with AI» στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, ένα έργο το οποίο χρηματοδοτείται από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας και παράλληλα είναι επισκέπτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ από το οποίο πήρε και το διδακτορικό της.
Στα πρώτα επιστημονικά της βήματα η έρευνά της επικεντρώθηκε στη σχέση της χημείας με την κβαντική φυσική και στη συνέχεια επεκτάθηκε σε ευρύτερα ζητήματα, όπως ο επιστημονικός ρεαλισμός, η μεταφυσική της χημείας (δηλαδή οι νόμοι, η αιτιότητα και οι φυσικές κατηγορίες) και πιο πρόσφατα, στη φιλοσοφία της τεχνητής νοημοσύνης. Στον πυρήνα του επιστημονικού της έργου βρίσκεται η διερεύνηση βασικών ζητημάτων της φιλοσοφίας της επιστήμης μέσα από την οπτική της χημείας.
Όταν δεν βυθίζεται στις περίπλοκες έννοιες της επιστήμης της, απολαμβάνει να επικοινωνεί την επιστήμη της στο ευρύ κοινό με άρθρα της να έχουν δημοσιευτεί στο jargonium.com και το περιοδικό Chemistry World. Σε αυτά εξερευνεί θέματα όπως το AI, οι επιστημονικές ανακαλύψεις αλλά και θέματα με πυρήνα τις γυναίκες όπως τη συμβολή των γυναικών στην επιστήμη της Χημείας αλλά και το πως η φεμινιστική βιοηθική μπορεί να βελτιώσει την υγεία των γυναικών. Παράλληλα έχει δώσει και πολλές ομιλίες.
H Βανέσσα Σέιφελντ αφού σπούδασε Χημικός Μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, έκανε Master στην Φιλοσοφία της Επιστήμης στο London School of Economics. Όπως αναφέρει στο βιογραφικό της πάντα της κέντριζαν την περιέργεια τα φιλοσοφικά ερωτήματα που απασχολούσαν τις φυσικές επιστήμες για αυτό και μετά το Master της θέλησε να συνεχίσει με ένα διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.
Άρωμα Ελλάδας στα Starting Grants του Ευρωπαϊκού Συβουλίου Έρευνας
Στη λίστα των επιλεγμένων προτάσεων από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας συγκαταλέγονται και άλλοι ερευνητές ελληνικής καταγωγής που διαπρέπουν σε κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα του εξωτερικού.
Ανάμεσά τους βρίσκονται ο Άγγελος Κάρλας από το Νοσοκομείο Helios του Μονάχου, ο Πέτρος Τσαγκαρόπουλος από το Complutense University of Madrid, η Βίκυ Καλογείτονα από την École Polytechnique, ο Γιάννης Καμπουράκης από το Erasmus University Rotterdam και η Ελένη Καραγεωργίου από το Lund University.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, το ΕΚΠΑ αποτελεί το μοναδικό ίδρυμα που εξασφαλίζει χρηματοδότηση στον συγκεκριμένο γύρο, μέσω της πρότασης της Βανέσσας Σέιφερτ.
Ιδιαίτερα αισιόδοξο είναι ότι μεταξύ των επίλεκτων συγκαταλέγονται και γυναίκες. Είναι γνωστό πως ο χώρος του STEM για τις γυναίκες ήταν ιδιαίτερα δυσπρόσιτος με διεθνείς και ευρωπαϊκές έρευνες όπως της UNESCO, του World Economic Forum, της Eurostat και του MIT καταγράφουν σημαντική υποεκπροσώπηση των γυναικών.
Βέβαια σε αυτό υπάρχουν και οι διαφοροποιήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Greek Women in Stem υψηλή εκπροσώπηση καταγράφεται στις Βιοεπιστήμες την Ιατρική, τη Χημεία, στην οποία δραστηριοποιείται και η Βανέσσα Σέιφερτ, με τα ποσοστά των γυναικών συχνά αγγίζουν ή ξεπερνούν το 44% – 60%.
Αιτήσεις έως τις 14 Οκτωβρίου για τον επόμενο κύκλο
Για τους ερευνητές και τις ερευνήτριες που στοχεύουν στον επόμενο κύκλο χρηματοδότησης, η πρόσκληση για τα ERC Starting Grants 2027 είναι ήδη ανοιχτή.
Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των προτάσεων έχει οριστεί για τις 14 Οκτωβρίου 2026.
Τα Starting Grants είναι τα σημαντικότερα χρηματοδοτικά εργαλεία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας και απευθύνονται σε επιστήμονες που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της ανεξάρτητης ερευνητικής τους πορείας, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να υλοποιήσουν καινοτόμα ερευνητικά σχέδια και να συγκροτήσουν τις δικές τους ομάδες στην Ευρώπη.