Πώς μερικές ραπτομηχανές μπορούν να γίνουν η αρχή για κάτι πολύ μεγαλύτερο; Πώς μπορούν να αποτελέσουν την κινητήρια δύναμη για να γίνει η μετάβαση «από την εκμετάλλευση στην ανεξαρτησία μέσω αξιοπρεπούς εργασίας»; Στο Threads of Hope, τα νήματα μετατρέπονται σε… νήματα ελπίδας για γυναίκες οι οποίες έπειτα από δύσκολες και επίπονες εμπειρίες κακοποίησης, εκμετάλλευσης και εμπορίας, βρίσκουν έναν ασφαλή χώρο στην Αθήνα, ένα «καταφύγιο» ώστε να αποκτήσουν ξανά αυτοπεποίθηση και οικονομική ανεξαρτησία.
Η ιστορία του Threads of Hope (Νήματα Ελπίδας) ξεκίνησε το 2012, μέσα από τη δράση της οργάνωσης Nέα Ζωή. Η ομάδα πραγματοποιούσε δράσεις προσέγγισης στις περιοχές της Αθήνας όπου υπάρχει πορνεία και ερχόταν σε επαφή με πολλές γυναίκες που βρίσκονταν σε αυτή την κατάσταση.
Όπως μου λέει χαρακτηριστικά η ομάδα του Threads of Hope, μια ερώτηση που άκουγαν ξανά και ξανά από τις γυναίκες ήταν η εξής: «Αν μπορούσα να φύγω από αυτό, πώς θα μπορούσα να στηρίξω τον εαυτό μου;» και αυτή η ερώτηση ήταν η αρχή για όλα.
«Πολλές γυναίκες ήθελαν να φύγουν, αλλά δεν έβλεπαν πώς θα μπορούσαν να επιβιώσουν χωρίς το εισόδημα που είχαν. Η έλλειψη μιας πραγματικής εναλλακτικής λύσης αποτελούσε ένα τεράστιο εμπόδιο».
Έτσι, αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ένα μικρό πρόγραμμα ραπτικής, με την ελπίδα ότι οι γυναίκες θα μπορούσαν να μάθουν μια νέα δεξιότητα και, μέσα από αυτήν, να αποκτήσουν έναν διαφορετικό τρόπο να εξασφαλίζουν το εισόδημά τους. Κάπως έτσι ξεκίνησαν τα Νήματα Ελπίδας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το Threads of Hope στις Υπέροχες.gr
«Στην καρδιά της προσπάθειάς μας υπήρχε μια πολύ απλή ανάγκη: να υπάρχει ένας ασφαλής χώρος όπου μια γυναίκα θα μπορούσε να σταθεί ξανά στα πόδια της».
«Χρειάζεται ένας ασφαλής χώρος, άνθρωποι που θα σε στηρίξουν, εκπαίδευση, εργασία, εισόδημα και χρόνος για να μπορέσεις να ξαναχτίσεις τη ζωή σου. Αυτό προσπαθούμε να προσφέρουμε μέσα από τα Νήματα Ελπίδας».
Από ένα μικρό πρόγραμμα ραπτικής σε μια μη κερδοσκοπική επιχείρηση που προσφέρει σήμερα εκπαίδευση, εργασία και υποστήριξη
«Στην αρχή ήταν ένα πολύ μικρό πρόγραμμα, όπου οι γυναίκες μάθαιναν να ράβουν και στη συνέχεια προσπαθούσαμε να τις βοηθήσουμε να πουλήσουν ό,τι δημιουργούσαν. Σύντομα, όμως, καταλάβαμε ότι η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο σύνθετη.
»Πολλές από τις γυναίκες είχαν βιώσει σοβαρό τραύμα εξαιτίας της εμπορίας ανθρώπων και της κακοποίησης. Η εκμάθηση μιας νέας δεξιότητας απαιτούσε χρόνο, υπομονή και πολλή υποστήριξη. Τα πρώτα προϊόντα δεν ήταν πάντα τέλεια και, φυσικά, δεν μπορούσαν να πωληθούν πάντα σε τιμή που θα εξασφάλιζε ένα βιώσιμο εισόδημα»
«Το 2014 αποφασίσαμε να κάνουμε το επόμενο βήμα και δημιουργήσαμε μια μη κερδοσκοπική επιχείρηση, μια ΑΜΚΕ, με το όνομα Threads of Hope»
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
«Αυτό μας επέτρεψε να προσφέρουμε στις γυναίκες κάτι πολύ σημαντικό: μια πραγματική δουλειά και έναν σταθερό μισθό. Το εισόδημά τους δεν θα εξαρτιόνταν πλέον από το πόσο γρήγορα μπορούσαν να μάθουν ή πόσα προϊόντα μπορούσαν να φτιάξουν. Θα είχαν μια σταθερή θέση εργασίας, χρόνο να μάθουν και έναν ασφαλή χώρο μέσα στον οποίο θα μπορούσαν να εξελιχθούν. Από τότε, κάθε χρόνο προσπαθούμε να γινόμαστε λίγο καλύτεροι, στην εκπαίδευση, στη φροντίδα, στα προϊόντα και, πάνω απ’ όλα, στον τρόπο με τον οποίο στηρίζουμε τις γυναίκες»
Γιατί επιλέξατε τη ραπτική και τη χειροποίητη δημιουργία ως εργαλείο «επανεκκίνησης»;
«Η επιλογή της ραπτικής ξεκίνησε πολύ απλά. Ένα μέλος της ομάδας μας γνώριζε να ράβει και ήταν πρόθυμο να διδάξει και άλλες γυναίκες στην πορεία, όμως, καταλάβαμε ότι η δημιουργία με τα χέρια μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από μια επαγγελματική δεξιότητα. Η ραπτική δημιουργεί μια καθημερινή ρουτίνα, προσφέρει συγκέντρωση και δίνει τη δυνατότητα σε μια γυναίκα να ασχοληθεί με κάτι δημιουργικό και χειροπιαστό».
«Για κάποιον που έχει βιώσει τραύμα, αυτό μπορεί να είναι πολύ σημαντικό. Η δημιουργική διαδικασία μπορεί να βοηθήσει έναν άνθρωπο να απομακρυνθεί, έστω για λίγο, από δύσκολες αναμνήσεις και να βρει έναν διαφορετικό τρόπο να εκφράσει όσα αισθάνεται».
«Και υπάρχει κάτι πολύ όμορφο στο να παίρνεις ένα κομμάτι ύφασμα και, με τον χρόνο και την προσπάθειά σου, να το μετατρέπεις σε κάτι όμορφο και χρήσιμο».
Τι μπορεί να προσφέρει η δημιουργική εργασία σε μια γυναίκα που προσπαθεί να ξαναχτίσει τη ζωή της;
«Η δημιουργική εργασία μπορεί να προσφέρει την ευκαιρία σε μια γυναίκα να ξαναδεί τον εαυτό της διαφορετικά. Να ανακαλύψει ότι μπορεί να μάθει. Ότι μπορεί να προσπαθήσει, να κάνει λάθη, να επιμείνει και τελικά να γίνει πολύ καλή σε κάτι. Η δημιουργία ενός αντικειμένου που κάποιος άλλος θα επιλέξει να αγοράσει ή να χαρίσει μπορεί να φαίνεται μικρό πράγμα, αλλά για μια γυναίκα που έχει για χρόνια ακούσει ότι δεν αξίζει, μπορεί να σημαίνει πάρα πολλά. Είναι ένας τρόπος να αρχίσει να σκέφτεται: “Μπορώ. Έχω αξία. Μπορώ να δημιουργήσω κάτι όμορφο”.»
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Τι σημαίνει στην πράξη «αξιοπρεπής εργασία» για μια γυναίκα που βρίσκεται στο Threads of Hope και πώς η οικονομική ανεξαρτησία μπορεί να λειτουργήσει ως βήμα προς την ελευθερία;
«Εμείς μιλάμε συχνά για “αξιοπρεπή εργασία”. Για εμάς, αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να ντρέπεσαι για τη δουλειά σου. Μπορείς να είσαι περήφανη γι’ αυτήν. Σημαίνει ότι έχεις την ευκαιρία να μάθεις μια τέχνη, να γίνεις καλή , ακόμη και εξαιρετική σε αυτήν και να δημιουργήσεις κάτι που δεν μπορεί να κάνει ο καθένας. Σημαίνει επίσης ότι οι άλλοι σε αντιμετωπίζουν με σεβασμό. Και η οικονομική ανεξαρτησία είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι αυτής της διαδικασίας. Όταν κάποιος έχει ζήσει υπό τον έλεγχο ενός άλλου ανθρώπου, μπορεί να έχει χάσει τον έλεγχο σχεδόν κάθε πλευράς της ζωής του ,των χρημάτων του, του χρόνου του, των αποφάσεών του, ακόμη και της εικόνας που έχει για τον ίδιο του τον εαυτό».
«Το να μπορείς να πληρώσεις το ενοίκιό σου και να αγοράσεις φαγητό είναι σημαντικό. Αλλά η οικονομική ανεξαρτησία σημαίνει κάτι ακόμη μεγαλύτερο: σημαίνει ότι αρχίζεις να παίρνεις πίσω τον έλεγχο της ζωής σου. Μπορείς να κάνεις σχέδια για το αύριο, αντί να σκέφτεσαι μόνο πώς θα τα καταφέρεις μέχρι την επόμενη μέρα».
Μία ημέρα μέσα στο εργαστήριο του Threads of Hope
«Οι ημέρες μας έχουν μια σταθερή ρουτίνα, αλλά καμία μέρα δεν είναι ακριβώς ίδια με την προηγούμενη».
«Κάθε πρωί ξεκινάμε με μια σύντομη συνάντηση. Μιλάμε για το πρόγραμμα της ημέρας, τις παραγγελίες και ό,τι άλλο χρειάζεται να γνωρίζουμε, αλλά κυρίως προσπαθούμε να δώσουμε η μία στην άλλη λίγη ενθάρρυνση για την ημέρα που ξεκινά. Στη συνέχεια, καθεμία αναλαμβάνει τις εργασίες της. Μία φορά την εβδομάδα έχουμε ομαδική συνεδρία με τη θεραπεύτριά μας, η οποία είναι επίσης διαθέσιμη για προσωπικές συζητήσεις. Περίπου μία φορά τον μήνα προσπαθούμε να οργανώνουμε ένα εργαστήριο ή μια κοινωνική δραστηριότητα, ώστε να κάνουμε κάτι διαφορετικό και να περάσουμε όμορφα μαζί.
«Πιστεύουμε ότι η δημιουργικότητα αποτελεί σημαντικό μέρος της διαδικασίας θεραπείας και αποκατάστασης»
«Τα προϊόντα σχεδιάζονται κυρίως από την υπεύθυνη παραγωγής μας, αλλά οι γυναίκες συμμετέχουν συχνά με τις δικές τους ιδέες και αυτό είναι κάτι που αγαπάμε ιδιαίτερα: κάθε προϊόν περνάει μέσα από τα χέρια μιας γυναίκας και κουβαλά ένα μικρό κομμάτι της δικής της προσπάθειας. Η δημιουργία δεν είναι μόνο το τελικό προϊόν. Κατά τη διάρκεια της δουλειάς μπορεί να εμφανιστούν σκέψεις, αναμνήσεις και συναισθήματα — κάποιες φορές δύσκολα όμως, μέσα από τη διαδικασία, αυτά μπορούν σταδιακά να επεξεργαστούν. Κάποιες αναμνήσεις μπορεί να γίνουν λιγότερο έντονες ή μπορεί να μάθει κανείς πώς να τις διαχειρίζεται καλύτερα».
Μέσα από όλα αυτά τα χρόνια, τι έχετε μάθει από τις ίδιες τις γυναίκες που έχουν περάσει από το Threads of Hope;
«Ίσως το σημαντικότερο πράγμα που έχουμε μάθει είναι ότι η εμπορία ανθρώπων και η εκμετάλλευση δεν αφορούν “κάποιους άλλους”. Οι συνθήκες μπορούν να παίξουν τεράστιο ρόλο στη ζωή ενός ανθρώπου και ο καθένας μπορεί να βρεθεί ευάλωτος».
«Έχουμε μάθει επίσης κάτι ακόμη πιο σημαντικό. Ότι ακόμη και μετά από πολύ δύσκολες εμπειρίες, υπάρχει ελπίδα. Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει περάσει μέσα από πράγματα που δεν θα ξεχάσει ποτέ και παρ’ όλα αυτά να μπορέσει να δημιουργήσει ένα διαφορετικό μέλλον. Αυτό απαιτεί χρόνο, υπομονή και αποφασιστικότητα. Χρειάζεται επίσης ανθρώπους που θα σταθούν δίπλα σου και θα σου πουν: “Δεν είσαι μόνη σου. Μπορείς να το κάνεις”».
Υπάρχει κάποια στιγμή ή κάποια ιστορία που σας έχει μείνει ιδιαίτερα και αξίζει να μοιραστείτε;
«Υπάρχει μια ιστορία που θυμόμαστε συχνά. Ένας από τους τρόπους με τους οποίους οι διακινητές ελέγχουν έναν άνθρωπο είναι να τον κάνουν να πιστέψει ότι είναι αδύναμος, ανήμπορος και ότι δεν αξίζει τίποτα. Έτσι, πολλές από τις γυναίκες που έρχονται σε εμάς έχουν πολύ χαμηλή αυτοεκτίμηση.
»Πριν από μερικά χρόνια, μια γυναίκα ξεκίνησε το πρόγραμμα έχοντας ακριβώς αυτή την αίσθηση για τον εαυτό της. Πίστευε ότι δεν ήταν αρκετά καλή ή αρκετά έξυπνη για να μάθει να ράβει. Χρειάστηκε πολύς χρόνος, όμως ήταν πεισματάρα, επέμενε και δούλεψε πολύ σκληρά. Σιγά-σιγά έγινε εξαιρετική στην κατασκευή ποδιών κουζίνας, ένα από τα προϊόντα μας. Μια μέρα λάβαμε μια παραγγελία για μία από αυτές τις ποδιές. Ο άνθρωπος που την αγόραζε ήθελε να τη χαρίσει ως γαμήλιο δώρο. Διαλέξαμε μία από τις ποδιές που είχε φτιάξει η συγκεκριμένη γυναίκα και της είπαμε πού θα πήγαινε.
Σταμάτησε αυτό που έκανε. Τα μάτια της γέμισαν δάκρυα και είπε: “Ποτέ δεν πίστευα ότι κάποιος θα ήθελε κάτι που είχα φτιάξει εγώ”.
»Λίγες εβδομάδες αργότερα, ανεβάσαμε στο Instagram μια τσάντα που είχε φτιάξει. Κάποιος σχολίασε πόσο όμορφη ήταν. Και εκείνη σχολίασε: “Αυτή δεν είναι απλώς μια όμορφη τσάντα! Είναι δημιουργία σχεδιαστή” Και ήταν πράγματι δική της δημιουργία».
«Μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες, είχε αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο έβλεπε τον εαυτό της. Από το “δεν νομίζω ότι κάποιος θα ήθελε κάτι που έφτιαξα” είχε φτάσει στο “αυτό είναι δημιουργία σχεδιαστή”.»
«Για εμάς, αυτή η μικρή αλλαγή λέει πολλά. Μερικές φορές δεν χρειάζονται τεράστια γεγονότα για να αλλάξει η εικόνα που έχει ένας άνθρωπος για τον εαυτό του. Χρειάζεται μια ευκαιρία, λίγη αναγνώριση και κάποιος να πιστέψει σε σένα μέχρι να μπορέσεις να πιστέψεις κι εσύ στον εαυτό σου».
Επομένως, ο καταναλωτής μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την τεράστια προσπάθειά σας
«Ναι, κάθε αγορά από τα Νήματα Ελπίδας είναι κάτι περισσότερο από μια απλή αγορά ενός χειροποίητου προϊόντος. Είναι ένας τρόπος να στηρίξει κάποιος μια γυναίκα στην προσπάθειά της να δημιουργήσει μια νέα, σταθερή ζωή. Επειδή είμαστε μη κερδοσκοπικός οργανισμός, τα κέρδη επιστρέφουν στην επιχείρηση και το μεγαλύτερο μέρος τους χρησιμοποιείται για να καλύψει το κόστος των μισθών των γυναικών.
»Παράλληλα, έχουμε το πρόγραμμα Sponsor Freedom, μέσω του οποίου κάποιος μπορεί να στηρίξει πιο άμεσα μια συγκεκριμένη γυναίκα καθώς εκπαιδεύεται και αποκτά τις δεξιότητες που χρειάζεται για να εργαστεί ως μοδίστρα.
Αν μπορούσατε να αλλάξετε μία αντίληψη της κοινωνίας για τις γυναίκες που έχουν βιώσει εκμετάλλευση και προσπαθούν να ξεκινήσουν ξανά, ποια θα ήταν;
«Θα θέλαμε να αλλάξει η αντίληψη ότι οι γυναίκες που έχουν υποστεί εκμετάλλευση είναι αδύναμες ή “κακές” και ότι επέλεξαν αυτή τη ζωή. Για τη συντριπτική πλειονότητα δεν υπήρχε πραγματική επιλογή».
«Κάποιες εξαπατήθηκαν. Άλλες εξαναγκάστηκαν. Κάποιες βρέθηκαν υπό τον έλεγχο ενός άλλου ανθρώπου και δεν μπορούσαν να φύγουν. Και κάποιες βρέθηκαν αντιμέτωπες με συνθήκες στις οποίες ένιωθαν ότι δεν υπήρχε άλλη επιλογή ,είτε θα εξασφάλιζαν χρήματα για να επιβιώσουν οι ίδιες και οι οικογένειές τους είτε θα αντιμετώπιζαν την πείνα και την απόλυτη εξαθλίωση. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την ιστορία ενός ανθρώπου κοιτάζοντάς τον απλώς απ’ έξω. Και το γεγονός ότι μια γυναίκα καταφέρνει να επιβιώσει από τέτοιες συνθήκες και να προσπαθήσει να ξεκινήσει ξανά τη ζωή της δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Είναι ένδειξη τεράστιας δύναμης».
Τι όνειρα έχετε για το μέλλον του Threads of Hope;
«Το μεγαλύτερο όνειρό μας είναι να μπορέσουμε να βοηθήσουμε περισσότερες γυναίκες. Σήμερα υπάρχουν περισσότερες γυναίκες που χρειάζονται στήριξη από όσες μπορούμε να φιλοξενήσουμε. Πολλές χτυπούν την πόρτα μας και θα θέλαμε να μπορούμε να την ανοίξουμε σε περισσότερες από αυτές. Για να το κάνουμε αυτό, χρειαζόμαστε έναν μεγαλύτερο χώρο, περισσότερους πόρους και περισσότερη υποστήριξη».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
«Ονειρευόμαστε επίσης να ανοίξουμε ένα κατάστημα στην Αθήνα. Έναν χώρο που θα είναι κάτι περισσότερο από ένα κατάστημα: έναν χώρο όπου θα μπορούμε να παρουσιάζουμε και να πουλάμε τα προϊόντα μας, όπου οι γυναίκες θα μπορούν να μαθαίνουν νέες δεξιότητες και όπου θα μπορούμε να μιλάμε ανοιχτά για την εμπορία ανθρώπων και την εκμετάλλευση. Θα θέλαμε ο χώρος αυτός να γίνει ένα σημείο συνάντησης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης — ένας χώρος που θα δείχνει ότι όλοι μπορούμε να παίξουμε έναν ρόλο στην αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων».
«Και πάνω απ’ όλα, θέλουμε τα Νήματα Ελπίδας να συνεχίσουν να είναι ένας χώρος όπου μια γυναίκα μπορεί να έρθει όπως είναι, να νιώσει ασφαλής, να μάθει, να εργαστεί, να δημιουργήσει και, σιγά-σιγά, να αρχίσει να βλέπει ξανά τον εαυτό της διαφορετικά. Γιατί τελικά, αυτό που θέλουμε να προσφέρουμε δεν είναι μόνο μια δουλειά. Θέλουμε να προσφέρουμε μια ευκαιρία για ένα νέο ξεκίνημα».