Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν μεγαλύτερη εμπειρία στη μουσική και ιδίως στην εκμάθηση και το παίξιμο μουσικών οργάνων, παρουσίασαν μεγαλύτερη βελτίωση στις επιδόσεις τους σε τεστ νοητικών ικανοτήτων από την ηλικία των 11 έως τα 70 τους χρόνια.
Η έρευνα η οποία εντόπισε αυτή τη συσχέτιση εξέτασε 366 άτομα που συμμετείχαν στη μελέτη Lothian Birth Cohort 1936, μια ομάδα ανθρώπων που γεννήθηκαν το ‘36 στο Εδιμβούργο και την ευρύτερη περιοχή του Λόθιαν, στη Σκωτία. Από αυτούς, οι 117 ανέφεραν ότι είχαν κάποια εμπειρία στην εκμάθηση μουσικού οργάνου, κυρίως κατά την παιδική ή εφηβική ηλικία.
Τι έδειξαν οι γνωστικές δοκιμασίες
Όπως προκύπτει από τα ευρήματα, όσοι είχαν ασχοληθεί περισσότερο με κάποιο μουσικό όργανο εμφάνισαν μεγαλύτερη βελτίωση στις γνωστικές τους επιδόσεις κατά τη διάρκεια της ζωής τους, σε σύγκριση με όσους είχαν μικρή ή καθόλου μουσική εμπειρία.
Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη και άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, όπως η κοινωνικοοικονομική κατάσταση, τα χρόνια εκπαίδευσης, τις γνωστικές ικανότητες στην παιδική ηλικία και την κατάσταση της υγείας σε μεγαλύτερη ηλικία. Η συσχέτιση μεταξύ μουσικής εμπειρίας και γνωστικής βελτίωσης παρέμεινε ακόμη και μετά τον συνυπολογισμό αυτών των παραμέτρων.
Οι συμμετέχοντες είχαν υποβληθεί σε ένα τυποποιημένο τεστ γνωστικών ικανοτήτων σε ηλικία 11 ετών και επανέλαβαν την εξέταση όταν έφτασαν τα 70. Το τεστ περιλάμβανε ερωτήσεις που αξιολογούσαν τη λεκτική συλλογιστική, την αντίληψη του χώρου και την αριθμητική ανάλυση.
Τα αποτελέσματα συγκαταλέγονται στις πρώτες ενδείξεις ότι η ενασχόληση με ένα μουσικό όργανο μπορεί να συνδέεται με μικρά, αλλά μετρήσιμα, γνωστικά οφέλη σε βάθος χρόνου.
Ο ομότιμος καθηγητής Ian Deary, πρώην διευθυντής του Κέντρου Γνωστικής Γήρανσης και Γνωστικής Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, τόνισε ότι τα ευρήματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία.
Όπως εξήγησε, οι επιστήμονες αναζητούν πολλούς επιμέρους παράγοντες που ενδεχομένως συμβάλλουν στο να γερνά ο εγκέφαλος ορισμένων ανθρώπων με πιο υγιή τρόπο. «Καθώς εμείς και άλλοι ερευνητές εξετάζουμε αυτές τις μικρές επιδράσεις, τα συγκεκριμένα αποτελέσματα αξίζει να διερευνηθούν περαιτέρω», πρόσθεσε.
Μουσική και υγιής γήρανση
Οι συμμετέχοντες ανήκαν σε μια μακροχρόνια ερευνητική ομάδα, τα μέλη της οποίας παρακολουθούνται καθώς μεγαλώνουν και αξιολογούνται ως προς διάφορες σωματικές και νοητικές λειτουργίες. Είχαν λάβει μέρος στη Σκωτσέζικη Έρευνα Νοητικών Ικανοτήτων του 1947 και, δεκαετίες αργότερα, κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικά με τη μουσική τους εμπειρία.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία ερευνητών από τους τομείς της Ψυχολογίας και της Μουσικής του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου. Χρηματοδοτήθηκε από τον οργανισμό Age UK και το Συμβούλιο Οικονομικής και Κοινωνικής Έρευνας και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Science.
Η δρ Judith Okely, η οποία κατά τον χρόνο της έρευνας εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και αργότερα ανέλαβε θέση λέκτορα Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Napier, σημείωσε ότι τα αποτελέσματα ενισχύουν τις ενδείξεις για τη σχέση ανάμεσα στις απαιτητικές πνευματικές δραστηριότητες και τις γνωστικές επιδόσεις.
«Τα αποτελέσματα αυτά προστίθενται στα στοιχεία που δείχνουν ότι δραστηριότητες οι οποίες απαιτούν πνευματική προσπάθεια, όπως η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου, ενδέχεται να συνδέονται με καλύτερες γνωστικές ικανότητες», ανέφερε.
Από την πλευρά της, η δρ Katie Overy, ανώτερη λέκτορας στη Μουσική Σχολή Reid του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, υπογράμμισε ότι η μουσική έχει πολλά να προσφέρει ως ευχάριστη και κοινωνική δραστηριότητα.
«Είναι συναρπαστικό να διαπιστώνουμε ότι η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου μπορεί επίσης να συμβάλλει στην υγιή γνωστική γήρανση», δήλωσε.
Παρότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστεί η σχέση αιτίας και αποτελέσματος, τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία της δια βίου πνευματικής δραστηριότητας. Η μουσική μπορεί να αποτελεί μια δημιουργική και κοινωνική ενασχόληση, ενώ παράλληλα προσφέρει στους επιστήμονες ένα ακόμη πεδίο διερεύνησης των παραγόντων που συνδέονται με τη διατήρηση των νοητικών ικανοτήτων σε μεγαλύτερη ηλικία.