«Δεν χρειάζεται να λέμε στα κορίτσια «πρόσεχε πού πας», πείτε στα αγόρια σας να μην είναι μαλ@κες» είχε πει τον Ιούνιο ο Μίλτος Πασχαλίδης προκαλώντας ενθουσιασμό και θετικά σχόλια στο Διαδίκτυο. Παρακολουθώντας την καθημερινή ειδησεογραφία αλλά και την υπόθεση του βιασμού στο Cornell οι μητέρες που έχουμε γιους σκεφτόμαστε τι είναι αυτό που πρέπει να κάνουμε στην διαπαιδαγώγηση των παιδιών μας ώστε να αναθρέψουμε άνδρες οι οποίοι θα σέβονται τα όρια και τις γυναίκες αλλά και που θα είναι αυτοί που θα μιλήσουν όταν διαπιστώσουν ότι μια γυναίκα βρίσκεται σε κίνδυνο. Μήπως όμως τα λόγια και η παραδοσιακή «κατήχηση» δεν φτάνει αλλά χρειάζεται μια άλλη προσέγγιση, σε έναν κόσμο που τα έφηβα αγόρια εκτίθενται σε άφθονο content από λογαριασμούς της περίφημης ανδρόσφαιρας, AI companions αλλά και τόσα άλλα αντικρουόμενα και ανεξέλεγκτα μηνύματα.
Είναι γνωστό πως οι νέοι επηρεάζονται από το περιεχόμενο που βλέπουν στο διαδίκτυο, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που καταφεύγουν στην πορνογραφία για να μάθουν για το σεξ. Σύμφωνα με έκθεση του οργανισμού Common Sense Media, το 73% των ερωτηθέντων ηλικίας 13 έως 17 ετών είχε παρακολουθήσει πορνογραφικό περιεχόμενο στο διαδίκτυο, ενώ περισσότεροι από τους μισούς (54%) είχαν εκτεθεί σε αυτό πριν από την ηλικία των 13 ετών.
Επιπλέον, το 45% των εφήβων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσε ότι θεωρεί πως η διαδικτυακή πορνογραφία τού προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για το σεξ.
Οι σύντροφοι τεχνητής νοημοσύνης από την άλλη έχουν γίνει πλέον μια ακόμη πηγή πληροφόρησης για τους εφήβους. Μια διαφορετική έκθεση του Common Sense Media αποκάλυψε ότι το 33% των εφήβων στρέφεται σε τέτοιου είδους εφαρμογές για κοινωνική αλληλεπίδραση και σχέσεις. Οι χρήσεις περιλαμβάνουν την εξάσκηση στην επικοινωνία, τη συναισθηματική υποστήριξη, το παιχνίδι ρόλων, τη φιλία ακόμη και τη δημιουργία ερωτικών σχέσεων.
Πώς μεγαλώνεις αγόρια που κατανοούν την έννοια της συναίνεσης
Ξεκίνα από νωρίς
Όπως αναφέρει ο ψυχολόγος John Duffy ακόμη και αγόρια ηλικίας 7, 8 ή 9 ετών είναι έτοιμα να συμμετάσχουν σε τέτοιες συζητήσεις με πολύ πιο ώριμο τρόπο από ό,τι φανταζόμαστε. Οι γονείς μπορούμε να θέσουμε σταδιακά τις βάσεις για αυτές τις συζητήσεις, μιλώντας από νωρίς για την αγάπη και τη φροντίδα για τους άλλους και καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν να προχωρήσουμε σε θέματα όπως τα ραντεβού, η οικειότητα, η τρυφερότητα και οι υγιείς σεξουαλικές σχέσεις.
Αν μιλάμε από νωρίς για την ανάπτυξη των σχέσεων και συνεχίζουμε αυτές τις συζητήσεις καθώς τα αγόρια μεγαλώνουν, η περίφημη «μεγάλη συζήτηση» αντικαθίσταται από έναν ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο που είναι συνεχής, φυσικός, αυθόρμητος και μέρος της καθημερινής οικογενειακής ζωής;
Αξιοποιήστε με θετικό τρόπο τα media
Βιβλία, βίντεο στο TikTok και στο Instagram μπορεί να γίνουν αφορμή για να ξεκινήσουν συζητήσεις με έναν πιο φυσικό και αυθόρμητο τρόπο. «Οι ενήλικες θα πρέπει να αξιοποιούν τα εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους, όπως βιβλία και συμβουλές από αξιόπιστους λογαριασμούς στο διαδίκτυο, αλλά και να αποδέχονται ότι πρέπει να κάνουν συζητήσεις που μπορεί να τους φέρνουν σε αμηχανία», σημειώνει ο Christopher Pepper, εκπαιδευτικός σε θέματα υγείας και συγγραφέας του βιβλίου Talk to Your Boys.
Με το να αποδέχονται οι γονείς ότι είναι οκ να είναι αμήχανοι, δείχνουν με το παράδειγμα τους στα αγόρια τους ότι είναι εντάξει να μιλούν με ειλικρίνεια για θέματα που μπορεί να τους προκαλούν ντροπή ή αμηχανία.
Δώστε απλό, σαφές και σταθερό μήνυμα
Όταν διδάσκουμε στα αγόρια τη συναίνεση, τα όρια και τις υγιείς σεξουαλικές σχέσεις η απλότητα και η σαφήνεια του μηνύματος είναι βασική προυπόθεση για να μην υπάρχουν παρερμηνείες. Ο Christopher Pepper προτείνει σύντομες συζητήσεις διάρκειας πέντε λεπτών που μπορεί να εξηγούν
Τη συναίνεση: Η συναίνεση προϋποθέτει ένα «ναι» σε κάθε βήμα. Από το κράτημα των χεριών μέχρι τα αγγίγματα και κάθε άλλη σεξουαλική δραστηριότητα. Δεν θεωρούμε ποτέ ότι ένα «ναι» ισχύει για κάθε περίσταση.
Τη χρήση ουσιών: Η χρήση ουσιών αποκλείει τη δυνατότητα συναίνεσης. Αν ένα κορίτσι βρίσκεται υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών, συμβουλεύστε το γιο σας να τη βοηθήσει να επιστρέψει με ασφάλεια στο σπίτι. Να καλέσει κάποιον για να την μεταφέρει, να βεβαιωθεί ότι δεν θα μείνει μόνη της και να ζητήσει βοήθεια αν χρειάζεται.
Αμοιβαιότητα: Κάντε το παιδί σας να καταλάβει πως και οι δύο πλευρές πρέπει να συμμετέχουν με ενθουσιασμό. Και τα δύο άτομα πρέπει να αισθάνονται ότι τα σέβονται και να απολαμβάνουν την εμπειρία.
Πειθώ: Περάστε το μήνυμα πως αν πρέπει να την πείσεις, δεν υπάρχει συναίνεση. Η πίεση μέσα στις σχέσεις μπορεί να είναι διακριτική και κάποιες φορές δύσκολα αντιληπτή, αλλά σε όλες τις περιπτώσεις παραμένει επιβλαβής.
Τι πρέπει να κάνουν αν πέσει στην αντίληψη τους ένα περιστατικό βίας
H οργάνωση Right To Be δημιούργησε τα 5 D, πέντε μεθόδους παρέμβασης για άτομα που γίνονται μάρτυρες κάποιου περιστατικού μη συναινετικού σεξ ή κάθε μορφή σεξουαλικής βίας. Οι μέθοδοι παρέμβασης είναι πέντε: Απόσπαση της προσοχής, Ανάθεση, Καταγραφή, Καθυστέρηση και Άμεση παρέμβαση. Η απόσπαση προσοχής περιλαμβάνει για παράδειγμα την πρόκληση ενός δυνατού θορύβου που θα λειτουργήσει ως τρόπος απόσπασης της προσοχής. Σε μια άλλη περίπτωση, μπορεί να χρειάζεται να αναθέσει την παρέμβαση σε κάποιον που βρίσκεται σε καλύτερη θέση για να σταματήσει αυτό που συμβαίνει. Η εξάσκηση στο σπίτι, μέσα από παιχνίδια ρόλων που αναπαριστούν δύσκολες καταστάσεις, προετοιμάζει τα αγόρια να παρέμβουν τη στιγμή που χρειάζεται.
Και δύο ακόμη ενδιαφέροντα εργαλεία
Πολύ ενδιαφέρον είναι και το Tik Tok project που δημιούργησε το Colby College για τους μαθητές του το οποίο πιάνει θέματα όπως η συναίνεση, το dating και την υγιή αρρενωπότητα.