Όταν εμείς στον νότο της Ευρώπης ζούσαμε τις ήρεμες ημέρες της ραστώνης και του τουρισμού του Αυγούστου, ένας μακρινός αλλά εξίσου δημοφιλής τουριστικός προορισμός βίωνε μια αδιανόητη τραγωδία – μια προειδοποίηση για τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, παντού και οποτεδήποτε.
Στα τέλη Αυγούστου, στο Νεπάλ, τη χώρα της «στέγης του κόσμου», Έβερεστ, ένας τεράστιος όγκος πάγου και βράχων κατέρρευσε στην περιοχή των συνόρων με την Κίνα, προκαλώντας κατολισθήσεις και μια ξαφνική πλημμύρα που σάρωσε ολόκληρες κοιλάδες. Η καταστροφή άφησε πίσω της χιλιάδες νεκρούς και αγνοούμενους, ενώ χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τα σπίτια και τις περιουσίες τους.
Η καταστροφή δεν άφησε πίσω της μόνο νεκρούς και ερείπια. Καταστράφηκαν σπίτια, δρόμοι, γέφυρες και κρίσιμες υποδομές σε αρκετές περιοχές. Δύο μήνες μετά, χιλιάδες Νεπαλέζοι στο βόρειο τμήμα της χώρας παραμένουν εκτοπισμένοι από τα σπίτια τους, χωρίς να γνωρίζουν τι τους επιφυλάσσει το μέλλον.
Οι βροχοπτώσεις συνεχίστηκαν όλο τον Σεπτέμβριο και, αν και ο Οκτώβριος μπήκε με καλύτερες προβλέψεις και υποχώρηση των ακραίων φαινομένων, ο κίνδυνος δεν έχει μηδενιστεί.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Οι τοπικές κοινότητες παλεύουν να επιστρέψουν σε μια κανονικότητα. Την ίδια ώρα, οι γυναίκες και τα κορίτσια του Νεπάλ βρίσκονται αντιμέτωπες με επιπλέον δυσκολίες. Σύμφωνα με το UN Women, έως και 157.050 γυναίκες στις περιφέρειες Ρασούβα και Νουβακότ του Νεπάλ είναι ιδιαίτερα ευάλωτες. Η φυσική καταστροφή συνοδεύεται από αυξημένο κίνδυνο βίας και εκμετάλλευσης, ενώ παράλληλα έχει περιοριστεί η πρόσβαση των γυναικών σε υπηρεσίες υγειονομικής φροντίδας και άλλες απαραίτητες υπηρεσίες.
Οι φυσικές καταστροφές δεν πλήττουν όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο και οι ήδη υπάρχουσες ανισότητες μπορούν να γίνουν ακόμη πιο έντονες όταν καταστρέφονται σπίτια, σχολεία, νοσοκομεία και άλλες βασικές υποδομές και υπηρεσίες. Για τις γυναίκες και τα κορίτσια που ήδη αντιμετωπίζουν εμπόδια στην πρόσβαση σε πόρους, η απώλεια αυτών των υπηρεσιών μπορεί να θέσει σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο την ασφάλεια και τα μέσα διαβίωσής τους. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πρόσβαση σε τρόφιμα και νερό.
Οι γυναίκες συχνά επωμίζονται ένα δυσανάλογο μέρος της ευθύνης για τη φροντίδα των παιδιών και άλλων μελών της οικογένειας. Σε μια φυσική καταστροφή, η άμισθη φροντίδα μπορεί να αυξάνεται, την ώρα που οι διαθέσιμοι πόροι των οικογενειών μειώνονται.
Η εκπαίδευση βρίσκεται επίσης σε κίνδυνο. Σε κοινότητες που ήδη αντιμετωπίζουν φτώχεια και αστάθεια, οι διακοπές στην εκπαίδευση μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες συνέπειες για το μέλλον των κοριτσιών. Περίπου μία στις τρεις γυναίκες στις πληγείσες περιοχές του Νεπάλ είναι αναλφάβητη. Η περιορισμένη δυνατότητα ανάγνωσης και γραφής μπορεί να δυσκολέψει την πρόσβαση στις προσπάθειες παροχής βοήθειας, την ολοκλήρωση διαδικασιών εγγραφής ή την αυτόνομη υποβολή αιτημάτων για στήριξη. Σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, όταν οι πληροφορίες σχετικά με τρόφιμα, στέγαση, υγειονομική περίθαλψη και οικονομική βοήθεια μπορεί να είναι καθοριστικές για την ασφάλεια των ανθρώπων, τα εμπόδια αυτά γίνονται ακόμη πιο σημαντικά.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Οι γυναίκες επωμίζονται επίσης μεγάλο μέρος της ευθύνης για τη στήριξη των νοικοκυριών τους. Περίπου το ένα τρίτο των νοικοκυριών στην επαρχία Μπαγκμάτι του Νεπάλ έχουν μια γυναίκα επικεφαλής, γεγονός που σημαίνει ότι σε πολλές οικογένειες οι γυναίκες είναι οι βασικές βιοποριστικές πηγές. Οι πλημμύρες κατέστρεψαν σπίτια, επιχειρήσεις και κρίσιμες υποδομές, αφήνοντας αυτές τις γυναίκες να πρέπει να στηρίξουν τις οικογένειές τους και ταυτόχρονα να ξαναχτίσουν τη ζωή τους, έχοντας στη διάθεσή τους λιγότερους οικονομικούς πόρους. Οι καταστροφές έχουν καταστήσει ακόμη δυσκολότερη την πρόσβαση των γυναικών που είναι επικεφαλής νοικοκυριών σε εισόδημα και την ανάκαμψή τους από την καταστροφή. Η ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει, επομένως, να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των γυναικών και των κοριτσιών.
Το UN Women συνεργάζεται με την κυβέρνηση του Νεπάλ, οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών και ανθρωπιστικούς φορείς, παρέχοντας βασικές υπηρεσίες και προστασία. Ο οργανισμός στηρίζει επίσης την πρωτοβουλία Κοινοτικών Κουζινών υπό τη διοίκηση γυναικών, η οποία έχει σχεδιαστεί ώστε να προσφέρει άμεση επισιτιστική βοήθεια, δημιουργώντας παράλληλα ευκαιρίες για την ανάληψη ηγετικού ρόλου από γυναίκες και την ενίσχυση των μέσων διαβίωσής τους κατά την περίοδο της ανάκαμψης. Το UN Women έχει συγκεντρώσει 2 εκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη των γυναικών και των κοριτσιών που επλήγησαν από τις πλημμύρες.
Η καταστροφή στο Νεπάλ δεν θα εξαφανιστεί, όταν υποχωρήσουν τα νερά των πλημμυρών. Οι κοινότητες θα πρέπει να ξαναχτίσουν σπίτια, οικογένειες και κρίσιμες υποδομές, όμως η διαδικασία ανάκαμψης πρέπει παράλληλα να αντιμετωπίσει και τις ανισότητες που υπήρχαν πριν από την καταστροφή. Οι γυναίκες και τα κορίτσια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως δεύτερη προτεραιότητα. Χρειάζονται πρόσβαση σε ασφαλή στέγαση, τρόφιμα, καθαρό νερό, υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας ανάκαμψης.
Οι πλημμύρες στο Νεπάλ δείχνουν ότι η αντιμετώπιση μιας καταστροφής δεν αφορά μόνο την ανοικοδόμηση. Αφορά και το να διασφαλιστεί ότι οι πιο ευάλωτοι άνθρωποι δεν θα μείνουν ακόμη πιο πίσω.
Όταν άλλοι εκπέμπουν ρύπους και άλλοι «λούζονται» τις συνέπειες
«Η πρόσφατη καταστροφή μας αποτέλεσε προειδοποίηση για ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε τον περασμένο μήνα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ο 36χρονος πρωθυπουργός του Νεπάλ, Μπαλέντρα Σαχ, ο οποίος απέδωσε την κατάσταση που βιώνει η χώρα του στην κλιματική αλλαγή, παρά τις αμελητέες εκπομπές αερίων από πλευράς Νεπάλ.
Η όμορη Κίνα είναι σήμερα πέρα πάσης αμφιβολίας ο μεγαλύτερος ετήσιος παραγωγός εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως, αν και οι κατά κεφαλήν εκπομπές της διαφέρουν σημαντικά από τις συνολικές. Μπορεί όμως κάποιος να αποκλείσει το πόσο επηρεάζουν χώρες σαν το Νεπάλ;
Οι παγετώνες που υποχωρούν, οι ασταθείς ορεινές πλαγιές και τα ολοένα πιο απρόβλεπτα ποτάμια δείχνουν, όπως είπε ο Μπαλέντρα Σαχ, ότι το Νεπάλ πληρώνει βαρύ τίμημα. Η χώρα έχει καταγράψει περίπου 26 περιστατικά αιφνίδιας πλημμύρας από παγετωνικές λίμνες τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες. Κατά μέσο όρο, περισσότεροι από 300 άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στο Νεπάλ εξαιτίας ακραίων κλιματικών φαινομένων, ενώ οι υλικές ζημιές ανέρχονται σε εκατομμύρια δολάρια.
Οι τελευταίες πλημμύρες κατέστρεψαν 12 υδροηλεκτρικά εργοστάσια, δρόμους, γέφυρες, καλλιέργειες και οικισμούς. Αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το οικονομικά πιεσμένο Νεπάλ θα χρειαστεί σχεδόν 5 δισ. δολάρια για την πρώτη φάση της αποκατάστασης. Ποιος θα βάλει το χέρι στην τσέπη για τη χώρα της «στέγης του κόσμου»;