Ο φετινός Αύγουστος δεν ήταν απλά ο πιο ζεστός μήνας του καλοκαιριού. Ο Αύγουστος του 2026 έγραψε ιστορία ως ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ. Η διαπίστωση ανήκει στο πρόγραμμα Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο παρατηρεί τον πλανήτη και παρέχει στοιχεία, πληροφορίες και δεδομένα για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή από το 1940 έως σήμερα.
Ειδικότερα, η μέση θερμοκρασία του αέρα παγκοσμίως έφτασε τον Αύγουστο τους 16,96 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας οριακά το ρεκόρ των 16,95 βαθμών Κελσίου του Ιουλίου του 2023. Κατά το πρόγραμμα Copernicus ο Αύγουστος του 2026 και ο Ιούλιος του 2023 ήρθαν ισόπαλοι.
Get highlights from the August #C3S Climate Bulletin: joint warmest month ever recorded globally, joint highest average sea surface temperature (SST) over the extra-polar oceans (60°S–60°N), widespread dryness and drought in Europe, exceptionally low river flows, & more.
⬇️ pic.twitter.com/YnUPHwuauy— Copernicus ECMWF (@CopernicusECMWF) September 16, 2026
Όταν η κλιματική αλλαγή συνάντησε το Ελ Νίνιο
Η ανοδική πορεία των θερμοκρασιών αποδίδεται στο γεγονός ότι φέτος η κλιματική αλλαγή είχε παρέα το Ελ Νίνιο (El Niño), το φαινόμενο που θερμαίνει περιοδικά μεγάλες περιοχές των ωκεανών και μπορεί να προκαλέσει ξηρασίες ή πλημμύρες.
Η κλιματολόγος Φριντερίκε Ότο, καθηγήτρια στο Imperial College του Λονδίνου, επισημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή ενισχύει την ένταση κάθε επεισοδίου Ελ Νίνιο.
Η παγκόσμια μέση θερμοκρασία τον περασμένο Αύγουστο ήταν κατά 1,65°C υψηλότερη από τον μέσο όρο των προβιομηχανικών επιπέδων. Ως εκ τούτου ο φιλόδοξος στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας στους 1,5°C… παραβιάστηκε στην πράξη. Παρόλο που ένας και μόνο μήνας πάνω από το 1,5°C δεν σημαίνει ότι το όριο αυτό έχει παραβιαστεί οριστικά, καταδεικνύει μια σαφή τάση προς αυτή την κατεύθυνση.
Το Ελ Νίνιο βρίσκεται σε ακόμα σε εξέλιξη και θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με την ομάδα του Copernicus. Στις αρχές του Σεπτεμβρίου ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες είχε αναφέρει ότι το φαινόμενο αναμένεται να παραταθεί έως τον Φεβρουάριο του 2027 και προειδοποιούσε τη διεθνή κοινότητα λέγοντας ότι ο πλανήτης «εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται».
Κλιματική αλλαγή: Τα στοιχεία είναι αδιάψευστα
Η δρ. Σαμάνθα Μπέρτζες, υποδιευθύντρια της υπηρεσίας του Copernicus για την Κλιματική Αλλαγή αποκάλεσε τον φετινό τον Αύγουστο έναν «αξιοσημείωτο μήνα στα χρονικά του παγκόσμιου κλίματος». Χαρακτηριστικά εξήγησε ότι οι σημερινές θερμοκρασίες είναι πιθανό να μην έχουν παρατηρηθεί από τους ανθρώπους εδώ και τουλάχιστον 100.000 χρόνια.
Ο συνδυασμός των ρεκόρ θερμοκρασίας στον αέρα, της ανησυχητικής υπερθέρμανσης των ωκεανών και του εξαιρετικά θερμού ευρωπαϊκού καλοκαιριού αποδεικνύει πως η κλιματική αλλαγή προκαλεί πλέον ακραία φαινόμενα «τόσο στην ατμόσφαιρα όσο και στους ωκεανούς».
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το Κλίμα, Σάιμον Στιλ, υποστήριξε από την πλευρά του ότι το ρεκόρ του Αυγούστου αποδεικνύει ξεκάθαρα τον αντίκτυπο της ανθρωπότητας στο κλίμα.
Τα στοιχεία είναι αδιάψευστα: αυτό είναι το κλιμακούμενο τίμημα της εξάρτησης της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης που αυτή τροφοδοτεί, δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο αξιωματούχος του ΟΗΕ προειδοποίησε ότι όσο συνεχίζεται η καύση μεγάλων ποσοτήτων άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα κύματα ακραίας ζέστης θα συνεχίσουν να καταρρίπτουν ρεκόρ. Αντιπρότεινε την ταχύτερη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας, καθώς και την προστασία των δασών και των ωκεανών.
Οι καύσωνες της Ευρώπης δεν είναι η «νέα κανονικότητα»
Η δυτική Ευρώπη βίωσε μια σειρά από πρώιμα, επίμονα και έντονα κύματα καύσωνα. Σύμφωνα με τον Copernicus, η γηραιά ήπειρος κατέγραψε φέτος το θερμότερο καλοκαίρι στην ιστορία της, ξεπερνώντας ακόμη και το καλοκαίρι του 2003. Η μέση θερμοκρασία της ατμόσφαιρας στην Ευρώπη τον Αύγουστο διαμορφώθηκε στους 20,26°C, περίπου 1,10°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Στη Γαλλία, τη Βρετανία και το Βέλγιο, οι εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες κατέγραψαν θερμοκρασίες-ρεκόρ κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αυτοί οι αριθμοί κρύβουν «ένα πολύ πραγματικό ανθρώπινο κόστος», τόνισε η δρ. Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College του Λονδίνου.
Ο παρατεταμένος καύσωνας σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη διέκοψε τη λειτουργία σχολείων, έφερε τα νοσοκομεία στα όριά τους, έπληξε την αγροτική παραγωγή, προκάλεσε πυρκαγιές και ξηρασία, ενώ κόστισε «δεκάδες χιλιάδες ζωές», σχολίασε η δρ. Μπαρνς ενώ επίσης δήλωσε κάθετα αντίθετη με την άποψη ότι καλοκαίρια σαν το φετινό αποτελούν πλέον απλώς τη «νέα κανονικότητα».
Παράλληλα, προκαταρκτικά στοιχεία της πλατφόρμας EuroMomo κάνουν λόγο για περισσότερους από 30.000 πλεονάζοντες θανάτους έως τα τέλη Αυγούστου σε 23 ευρωπαϊκές χώρες.
Μέχρι να σταματήσουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα, αυτά τα ρεκόρ θα συνεχίσουν να καταρρίπτονται και τα ακραία φαινόμενα θα επιδεινώνονται με ρυθμό ταχύτερο από αυτόν με τον οποίο είμαστε σε θέση να προσαρμοστούμε. Το πιο κρίσιμο είναι ότι το πόσο χειρότερα θα επιτρέψουμε να γίνουν τα πράγματα παραμένει στα χέρια μας, καταλήγει η η δρ. Κλερ Μπαρνς.