Μπορεί ένα πλαστικό να χρησιμοποιηθεί για να αντιμετωπίσει τη ρύπανση που προκαλεί το ίδιο το πλαστικό; Αυτό είναι το ερώτημα πίσω από την ιδέα της 18χρονης Άρια Σατίς, μαθήτριας από το Λίτερκενι, στην κομητεία Ντόνεγκαλ στην Ιρλανδία.
Η νεαρή ερευνήτρια δημιούργησε το Eco Purge, ένα φυτικής προέλευσης βιοδιασπώμενο υλικό που έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε καθώς αποσυντίθεται, να απελευθερώνει ένζυμα τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στη διάσπαση μικροπλαστικών.
Για την ιδέα αυτή (και όχι άδικα) αναδείχθηκε νικήτρια της ευρωπαϊκής κατηγορίας του The Earth Prize 2026, πώς όμως λειτουργεί;
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ποια είναι η Άρια Σατίς
Η Άρια Σατίς, μαθήτρια στην Ιρλανδία, ασχολείται εδώ και χρόνια με επιστημονικά projects και διαγωνισμούς STEM.
Τον Μάιο του 2026 αναδείχθηκε European Winner του The Earth Prize, ενός διεθνούς διαγωνισμού περιβαλλοντικής καινοτομίας για νέους ηλικίας 13 έως 19 ετών με τον διαγωνισμό να προσφέρει συνολικά 100.000 δολάρια σε χρηματοδότηση και υποστήριξη για τις νικητήριες ιδέες, ενώ κάθε περιφερειακός νικητής λαμβάνει 12.500 δολάρια για την ανάπτυξη του project του.
Η ιδέα του Eco Purge παρόλα αυτά δεν ξεκίνησε από την προσπάθειά της να δημιουργήσει ένα νέο είδος πλαστικού. Αφορμή ήταν ένα προηγούμενο project της για την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού. Όπως αναφέρεται στο smithsonianmag, μέσα από εκείνη την έρευνα προσπάθησε να εντοπίσει ρύπους, μεταξύ άλλων και μικροπλαστικά.
Κάπου εκεί διαπίστωσε πως μπορεί να εντοπίσει την παρουσία μικροπλαστικών, αλλά η ανίχνευσή τους δεν σήμαινε ότι μπορούν και εύκολα να απομακρυθούν. Έτσι, οδηγήθηκε στο Eco Purge.
Τι είναι πρακτικά το Eco Purge λοιπόν;
Το Eco Purge είναι μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν δύο προβλήματα ταυτόχρονα. Αφενός η ανάγκη για εναλλακτικά υλικά αντί συμβατικού πλαστικού και αφετέρου η ήδη υπάρχουσα ρύπανση από μικροπλαστικά.
Έτσι, η νεαρή δημιουργός, έφτιαξε ένα φυτικής προέλευσης βιοδιασπώμενο πλαστικό μέσα στο οποίο ενσωματώνονται ειδικά ένζυμα. Καθώς το υλικό αποσυντίθεται, τα ένζυμα απελευθερώνονται σταδιακά στο περιβάλλον και εκεί μπορούν να δράσουν πάνω σε συγκεκριμένα πλαστικά σωματίδια και να βοηθήσουν στη διάσπασή τους.
Με άλλα λόγια, το Eco Purge δεν έχει σχεδιαστεί απλώς για να αντικαταστήσει ένα συμβατικό πλαστικό προϊόν με ένα πιο φιλικό προς το περιβάλλον, αλλά η φιλοδοξία της Άρια Σατίς είναι να δημιουργήσει ένα υλικό το οποίο, όταν φτάσει στο τέλος της χρήσης του, να λειτουργεί ως φορέας των ενζύμων που μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση υπάρχουσας πλαστικής ρύπανσης.
Τέλος να πούμε πως, η Άρια Σατίς έχει ήδη κατασκευάσει ένα λειτουργικό πρωτότυπο και συνεργάστηκε με ερευνητές από το University College Dublin, το Atlantic Technological University στο Letterkenny και το BiOrbic Bioeconomy Research Centre της Ιρλανδίας. Στις δοκιμές που περιγράφονται από το Smithsonian, το Eco Purge τοποθετήθηκε μαζί με μικροπλαστικά σε διαφορετικά περιβάλλοντα, όπως χώμα, γλυκό νερό και αλμυρό νερό. Τα δείγματα παρακολουθήθηκαν για έξι εβδομάδες και, σύμφωνα με τα αποτελέσματα που παρουσίασε η Satheesh, παρατηρήθηκε αποδόμηση τόσο του Eco Purge όσο και των μικροπλαστικών στα πειραματικά δείγματα.