Η 17η Νοεμβρίου, ημέρα επετείου για την εξέγερση του Πολυτεχνείου στην Ελλάδα αλλά και Παγκόσμια Ημέρα Φοιτητών για τον κόσμο, πέρασε χωρίς σοβαρά – πλην εξαιρέσεων – επεισόδια στους δρόμους των αστικών κέντρων, αλλά με αποθαρρυντικά στοιχεία για τη δημοφιλία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat), η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση ως προς το ποσοστό των φοιτητών που προέρχονται από το εξωτερικό. Ειδικότερα, η Ελλάδα καταγράφει ποσοστό μόλις 2,6% επί του συνολικού φοιτητικού πληθυσμού στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, τη στιγμή που σε ευρωπαϊκό επίπεδο η διεθνής φοιτητική κινητικότητα ενισχύεται σταθερά και ο αριθμός των φοιτητών από άλλες χώρες φτάνει σε ιστορικό υψηλό.
Η απόσταση των ελληνικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ διαμορφώνεται στο 8,7%. Πρόκειται για διαφορά 6,1 ποσοστιαίων μονάδων, με το ελληνικό ποσοστό να αντιστοιχεί σε λιγότερο από το ένα τρίτο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Πάνω από την Ελλάδα βρίσκονται η Κροατία, με ποσοστό 3,5%, και η Ισπανία, με 4,6%. Οι τρεις αυτές χώρες είναι οι ουραγοί όσον αφορά στην παρουσία φοιτητών από άλλες χώρες μεταξύ των 27 κρατών μελών της ΕΕ.

Το 2024, σύμφωνα με την έρευνα της Eurostat, συνολικά 1,65 εκατομμύρια φοιτητές από το εξωτερικό παρακολουθούσαν προγράμματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιπροσωπεύοντας το 8,7% του συνολικού φοιτητικού πληθυσμού. Από αυτούς, περίπου 514.590 προέρχονταν από άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ τα υπόλοιπα 1,14 εκατομμύρια είχαν προέλευση από χώρες εκτός ΕΕ. Η καταγραφή των στοιχείων για τον αριθμό των διεθνών φοιτητών ξεκίνησε το 2016 και η τάση από τότε μέχρι σήμερα είναι αυξητική.
Η εικόνα της Ελλάδας
Η παρουσία φοιτητών από άλλες χώρες στα ελληνικά πανεπιστήμια είναι ακόμη πιο περιορισμένη στα μεταπτυχιακά και διδακτορικά προγράμματα. Από τους συνολικά 22.856 διεθνείς φοιτητές στην Ελλάδα, οι 21.680 παρακολουθούσαν προπτυχιακά προγράμματα σπουδών, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 94,9% του συνόλου, ενώ μόλις 644 ήταν εγγεγραμμένοι σε μεταπτυχιακά προγράμματα και 532 πραγματοποιούσαν διδακτορικές σπουδές.

Εν αντιθέσει τα πανεπιστήμια της Κύπρου προσελκύουν σταθερά πολλούς φοιτητές από άλλες χώρες. Οι διεθνείς φοιτητές στην Κύπρο αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα πέμπτο του συνολικού φοιτητικού πληθυσμού.
Οι δημοφιλείς προορισμοί για σπουδές στην ΕΕ
Με ποσοστό 51,5% το δουκάτο του Λουξεμβούργου κατατάσσεται πρώτο στην προτίμηση φοιτητών από το εξωτερικό. Ακολουθούν η Μάλτα με 35,6%, η Κύπρος με 21,6% και η Αυστρία με 20,8%. Σταθερά δημοφιλής προορισμός σπουδών για φοιτητές από τρίτες ή άλλες χώρες της ΕΕ παραμένει η Γερμανία, με 438.260 εγγεγραμμένους το 2024. Από αυτούς, οι 155.856 παρακολουθούσαν προπτυχιακά προγράμματα, οι 231.609 μεταπτυχιακά και οι 50.795 διδακτορικά.
Ακολουθεί η Γαλλία με 284.865 φοιτητές, εκ των οποίων 98.796 προπτυχιακοί, 147.092 μεταπτυχιακοί και 24.629 διδακτορικοί. Υψηλά στις προτιμήσεις βρίσκεται επίσης η Ολλανδία με 176.470 φοιτητές από το εξωτερικό, ενώ οι τρεις αυτές χώρες συγκεντρώνουν συνολικά το 54,5% της διεθνούς φοιτητικής κινητικότητας στην ΕΕ.
Η δημοσιοποίηση των στοιχείων έγινε με αφορμή τη Παγκόσμια Ημέρα Φοιτητών και αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην εκπαιδευτική κινητικότητα. Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης, έχει τεθεί ως στόχος έως το 2030 τουλάχιστον το 23% των αποφοίτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να έχει αποκτήσει εμπειρία σπουδών ή κατάρτισης στο εξωτερικό.