Με δύο ακόμη χρόνια προεδρικής θητείας ο Ντόναλντ Τραμπ, ο άνθρωπος ο οποίος έχει κυριαρχήσει και έχει επηρεάσει την αμερικανική πολιτική όσο λίγοι την τελευταία δεκαετία, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με μια ιδιαίτερα κρίσιμη και αμφίρροπη εκλογική διαδικασία. Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου θα κρίνουν τις πολιτικές ισορροπίες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία και θα καθορίσουν το υπόλοιπο της θητείας Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 πραγματοποιούνται σε μια δύσκολη περίοδο για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενώ αναλυτές και πολιτικοί συντάκτες στις ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η εκλογική διαδικασία αποτελεί ένα δημοψήφισμα για τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ.
Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια η συντριπτική πλειονότητα των ψηφοφόρων δηλώνει ότι η μεγαλύτερη ανησυχία της είναι το κόστος ζωής. Οι τιμές των τροφίμων και των καυσίμων έχουν εκτοξευθεί, εν μέρει εξαιτίας της επιθετικής δασμολογικής πολιτικής του Προέδρου και του αντιδημοφιλούς πολέμου με το Ιράν. Ως εκ τούτου, η ακρίβεια αναμένεται να κυριαρχήσει στις σκέψεις πολλών Αμερικανών καθώς προσέρχονται στις κάλπες.
Τους τελευταίους μήνες το ποσοστό αποδοχής προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κυμαίνεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα σε όλες τις δημοσκοπήσεις. Ωστόσο, ο 80χρονος Ρεπουμπλικανός πήρε πάνω τους όλη την προεκλογική εκστρατεία των ενδιάμεσων εκλογών πραγματοποιώντας δεκάδες συγκεντρώσεις σ’ ολόκληρη τη χώρα. Η αυλαία έπεσε χθες Δευτέρα συμβολικά με μια ομιλία μπροστά στο Μνημείο Λίνκολν με θέα τη λεγόμενη πισίνα αντανάκλασης στην Ουάσιγκτον.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπεραμύνθηκε της οικονομικής του πολιτικής. Παρουσίασε μια ειδυλλιακή εικόνα λέγοντας ότι «ολόκληρη η χώρα μας ανθεί. Ανθούμε όπως δεν έχουμε ανθίσει ποτέ στο παρελθόν» και στη συνέχεια εξαπέλυσε ευθεία επίθεση στους Δημοκρατικούς, κατηγορώντας τους για ενορχήστρωση εκλογικής απάτης στην Αλάσκα.
Πότε ανοίγουν οι κάλπες
Σύμφωνα με το πρόγραμμα των ενδιαμέσων εκλογών, οι πρώτες κάλπες θα ανοίξουν σήμερα 3/11 στις 12.00 η ώρα Ελλάδος στην πολιτεία Βερμόντ. Στις 13:00 ώρα Ελλάδας ξεκινά η ψηφοφορία σε πολιτείες όπως η Νέα Υόρκη και το Νιου Τζέρσεϊ και μία ώρα αργότερα ανοίγουν οι κάλπες στην Τζόρτζια και σε άλλες πολιτείες. Πάντως, εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν ήδη ψηφίσει μέσω της πρόωρης και της επιστολικής ψήφου. Σύμφωνα με το Election Lab του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, περισσότεροι από 52 εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν ήδη ψηφίσει έως την Κυριακή 1η Νοεμβρίου.
Υπενθυμίζεται ότι στις σημερινές κάλπες κρίνονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, 35 έδρες της Γερουσίας και 36 κυβερνήσεις πολιτειών. Η κύρια ροή αποτελεσμάτων αναμένεται στη διάρκεια της αποψινής νύχτας προς την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου. Στην Ελλάδα αναμένεται να έχουμε μια πρώτη πλήρη εικόνα του αποτελέσματος της εκλογικής αναμέτρησης στις 4.00 με 5.00 τα ξημερώματα.
Η προεδρία Τραμπ μπορεί να μην κινδυνεύει, αλλά η απώλεια της πλειοψηφίας ακόμη και σε ένα από τα δύο σώματα θα δυσκολέψει την προώθηση της κυβερνητικής ατζέντας. Κρίσιμη είναι επίσης η πλειοψηφία των εδρών στη Γερουσία καθώς αυτό είναι το σώμα, το οποίο κατέχει τη συνταγματική δικαιοδοσία να διενεργεί έρευνες μέσω των Μόνιμων Επιτροπών. Μια Γερουσία των Δημοκρατικών είναι πολύ πιθανό να κινήσει πολλές διαδικασίες λογοδοσίας των πεπραγμένων ενός Προέδρου που εδώ και δύο χρόνια κυβερνά κυρίως με προεδρικά διατάγματα.
Ο έλεγχος της Βουλής των Αντιπροσώπων θα επέτρεπε στους Δημοκρατικούς να καθορίζουν την ατζέντα των επιτροπών και να ενισχύσουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης. Ο έλεγχος και της Γερουσίας θα τους έδινε επιπλέον τη δυνατότητα να εμποδίζουν την έγκριση προεδρικών διορισμών. Ο Τραμπ θα διατηρούσε πάντως το δικαίωμα άσκησης βέτο και τις εκτελεστικές αρμοδιότητες της προεδρίας.
Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται σε ευνοϊκότερη θέση για την ανάκτηση του ελέγχου της Βουλής, ενώ η διεκδίκηση της Γερουσίας παραμένει περισσότερο αμφίρροπη. Εκεί, οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών, γεγονός που σημαίνει ότι οι Δημοκρατικοί χρειάζονται να κερδίσουν άλλες τέσσερις έδρες για να φτάσουν τις 51.
Η συμμετοχή των ψηφοφόρων στις ενδιάμεσες εκλογές αναμένεται μεγάλη. Ορισμένες ενδείξεις συμμετοχής ενισχύουν τις προσδοκίες των Δημοκρατικών. Ανάλυση του Associated Press καταγράφει περισσότερους εγγεγραμμένους Δημοκρατικούς από Ρεπουμπλικανούς μεταξύ όσων ψήφισαν πρόωρα στις πολιτείες που δημοσιοποιούν στοιχεία κομματικής εγγραφής.
Παράλληλα, στην Τζόρτζια, οι μητροπολιτικές περιοχές που κλίνουν προς τους Δημοκρατικούς εμφανίζουν αυξημένη πρόωρη συμμετοχή σε σύγκριση με τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022, ενώ πολλές αγροτικές περιοχές που στηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς καταγράφουν υποχώρηση. Τα στοιχεία αφορούν το προφίλ και τη γεωγραφία της συμμετοχής, χωρίς να αποκαλύπτουν την επιλογή των ψηφοφόρων.
Η μάχη του Τέξας. Τζέιμς Ταλαρίκο vs Κεν Πάξτον
Στο Τέξας, σύμφωνα με την εφημερίδα Houston Chronicle, περίπου 7,7 εκατομμύρια πολίτες συμμετείχαν στην πρόωρη ψηφοφορία, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 40% των εγγεγραμμένων. Η εκλογική αναμέτρηση ανάμεσα στον Ρεπουμπλικανό Κεν Πάξτον και τον Δημοκρατικό Τζέιμς Ταλαρίκο έχει σημασία για τους Αμερικανούς σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς το αποτέλεσμά της ενδέχεται να καθορίσει ποιο κόμμα θα διατηρήσει την πλειοψηφία στη Γερουσία για το υπόλοιπο της προεδρικής θητείας Τραμπ.
«Αν χάσουμε το Τέξας, θα χάσουμε τη χώρα», έχει δηλώσει ο Πάξτον απευθυνόμενος στους πιστούς υποστηρικτές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος σε πολυάριθμες προεκλογικές συγκεντρώσεις. Ο Τραμπ παρενέβη εξαρχής και με ιδιαίτερα σαφή τρόπο στην εκλογική μάχη του Τέξας, στηρίζοντας τον Πάξτον, το όνομα του οποίου έχει εμπλακεί σε σειρά σκανδάλων, για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, έναντι του επί σειρά ετών εν ενεργεία γερουσιαστή Τζον Κόρνιν. Παράλληλα, ο μόνιμος «αιμοδότης δολαρίων» στην περιεκλογική εκστρατεία του Πάξτον ακούει στο όνομα… Ίλον Μασκ.
Το αμφιλεγόμενο ιστορικό του Πάξτον σε ζητήματα δεοντολογίας, οι υψηλές τιμές της βενζίνης και του ντίζελ, που έχουν εκτοξευθεί εξαιτίας του πολέμου του Τραμπ με το Ιράν, καθώς και οι σκληρές πρακτικές της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνειακής Επιβολής (ICE), φαίνεται ότι συμβάλλουν σε μια θεαματική μεταστροφή της εκλογικής συμπεριφοράς των Τεξανών.
Κανένας Δημοκρατικός από το Τέξας δεν έχει εκλεγεί στη Γερουσία των ΗΠΑ από το 1988, έναν χρόνο πριν γεννηθεί ο Τζέιμς Ταλαρίκο. Παρά το ιστορικό αυτό δεδομένο, αλλά και παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ επικράτησε στο Τέξας με διαφορά 13 ποσοστιαίων μονάδων μόλις πριν από δύο χρόνια, οι μέσοι όροι των δημοσκοπήσεων υποδηλώνουν ότι μια νίκη των Δημοκρατικών αυτή τη φορά αποτελεί ένα απολύτως υπαρκτό ενδεχόμενο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Από την πλευρά του, ο Δημοκρατικός χαρισματικός υποψήφιος – ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα θεωρεί τον Ταλαρίκο ως την καλύτερη επιλογή για την ηγεσία των Δημοκρατικών – έχει αναδείξει τις οικονομικές ενισχύσεις του Ίλον Μασκ στην προεκλογική εκστρατεία του Πάξτον σε βασικό επιχείρημα στην προσπάθειά του να πείσει τους ψηφοφόρους.
«Ο Ίλον Μασκ προσπαθεί να αγοράσει αυτή την έδρα στη Γερουσία», δήλωσε ο Ταλαρίκο, με το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί στο Φορτ Γουόρθ να αποδοκιμάζει στο άκουσμα του ονόματος του επικεφαλής της SpaceX και της Tesla. «Όμως, στις 3 Νοεμβρίου, θα στείλουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στον πρώτο τρισεκατομμυριούχο του κόσμου. Θα δώσουμε στον Ίλον Μασκ να καταλάβει ότι το Τέξας δεν είναι προς πώληση». Με αυτήν ακριβώς τη δήλωση ο Τζέιμς Ταλαρίκο έκλεισε χθες από το Όστιν – πρωτεύουσα του Τέξας – την προεκλογική εκστρατεία του.
Η πρόωρη συμμετοχή δεν προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα
Στη μάχη για τη Γερουσία, η δημοσκοπική έρευνα των New York Times και του Siena Research Institute, που δημοσιοποιήθηκε την περασμένη Κυριακή, καταγράφει προβάδισμα Δημοκρατικών υποψηφίων σε αρκετές κρίσιμες πολιτείες. Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο συγκεντρώνει 50%, έναντι 43% του Κεν Πάξτον. Στο Μέιν, ο Τρόι Τζάκσον προηγείται της Σούζαν Κόλινς με 51% έναντι 45%, ενώ στο Οχάιο ο Σέροντ Μπράουν εξασφαλίζει 49% έναντι 44% του Τζον Χάστεντ. Στο Κάνσας, ο Άνταμ Χάμιλτον προηγείται του Ρότζερ Μάρσαλ με 49% έναντι 44%. Μικρότερες διαφορές καταγράφονται στην Αϊόβα, με 48% για τον Τζος Τούρεκ και 47% για την Άσλεϊ Χίνσον, και στην Αλάσκα, με 48% για τη Μέρι Πελτόλα και 46% για τον Νταν Σάλιβαν. Οι μετρήσεις αποτελούν αποτύπωση της πρόθεσης ψήφου και όχι πρόβλεψη αποτελέσματος, με περιθώρια σφάλματος που διαφέρουν ανά πολιτεία.
Στο Μίσιγκαν, η τελική ευθεία σημαδεύτηκε από την απόφαση της Δημοκρατικής βουλευτού Χέιλι Στίβενς να στηρίξει τον Ρεπουμπλικάνο Μάικ Ρότζερς απέναντι στον Αμπντούλ Ελ Σαγέντ, από τον οποίο είχε ηττηθεί στις εσωκομματικές εκλογές. Όπως μετέδωσε το Reuters, η κίνηση προκάλεσε ρήγμα στους Δημοκρατικούς σε μια αναμέτρηση που θεωρείται κρίσιμη για τη διεκδίκηση του ελέγχου της Γερουσίας. Σε συνέντευξη που δημοσιοποιήθηκε χθες, Δευτέρα, στο podcast «Pod Force One» της Μιράντα Ντιβάιν, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα ήταν διατεθειμένος να απονείμει προληπτικά χάρη σε συνεργάτες και συμμάχους του, εφόσον χρειαζόταν να τους προστατεύσει από ενδεχόμενες διώξεις. «Θα το έκανα αν χρειαζόταν. Βεβαίως», ανέφερε, απαντώντας σε σχετική ερώτηση ενόψει πιθανής ανάκτησης του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς.
Οι περισσότερες εκλογικές αναμετρήσεις στις πολιτείες όπου αναμένεται να κριθεί το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα αμφίρροπες, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η διαφορά μεταξύ των υποψηφίων βρίσκεται εντός του στατιστικού περιθωρίου σφάλματος των δημοσκοπήσεων. Οι κρισιμότερες μάχες για τη Γερουσία, στις οποίες στρέφεται το ενδιαφέρον, διεξάγονται στο Μίσιγκαν, το Τέξας, το Οχάιο, την Αϊόβα, το Μέιν, την Αλάσκα και τη Βόρεια Καρολίνα.