Αν και με λιγοστές γυναικείες υποψηφιότητες, άρωμα γυναίκας είχε το φετινό Φεστιβάλ της Βενετίας με γυναίκες ηρωίδες και γυναίκες σκηνοθέτιδες να προσελκύουν την προσοχή και τα βραβεία. Το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο τμήμα Ορίζοντες κέρδισε η ελληνίδα Ζακλίν Λέντζου με την ταινία της «Μια Μέρα στη Ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα» ενώ η μεγαλύτερη διάκριση, αυτή του Χρυσού Λέοντα, ήρθε και αυτή σε γυναικεία χέρια, αυτά της δανοαιγύπτιας Μάι Ελ Τούκι. Η Ζακλίν Λέντζου με μια ήδη επιτυχημένη διεθνή διαδρομή και αυτή την ταινία να είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους της ταινία της ανέβηκε στη σκηνή και είπε. «Δεν έχω προετοιμάσει ευχαριστήριο λόγο, θα μιλήσω από την καρδιά μου. Και θα μιλήσω για το σινεμά που όλο και πιο δύσκολα γυρίζουμε όσοι θέλουμε να κάνουμε ελεύθερο, ανεξάρτητο σινεμά. Οπότε σας ευχαριστώ που καταλάβατε το ρίσκο που πήρα με αυτή την ταινία».
«Δεν έχω προετοιμάσει ευχαριστήριο λόγο, θα μιλήσω από την καρδιά μου. Και θα μιλήσω για το σινεμά που όλο και πιο δύσκολα γυρίζουμε όσοι θέλουμε να κάνουμε ελεύθερο, ανεξάρτητο σινεμά. Οπότε σας ευχαριστώ που καταλάβατε το ρίσκο που πήρα με αυτή την ταινία»
Πρόκειται για μια τρυφερή αλληγορική ταινία που παρακολουθεί τη Τζο ένα 15χρονο κορίτσι, μελαγχολικό, ευαίσθητο, θυμωμένο με τη μαμά της, αποξενωμένο από τον μπαμπά της, περίεργο για τον έρωτα. Μία τυπική έφηβη. Στον ύπνο της ένα βράδυ ονειρεύεται ότι έγινε νερό, ή, μάλλον, χρυσό φως πάνω στο νερό. Το θυμάται όταν βλέπει την αντανάκλασή της σε γυαλιστερό χαρτί, μοιάζει κι η ίδια χρυσή. Εκείνη τη μέρα στο μάθημα της μουσικής είχε γνωρίσει τη Φαίδρα, μία συμμαθήτριά της με αγγελική φωνή που το τραγούδι της την έκανε να κλάψει. Μία νέα φίλη με την οποία συμφωνούν να πάνε το βράδυ σινεμά. Μόνο που στο δρόμο για να τη συναντήσει, διασχίζοντας τα Εξάρχεια, η Τζο θα γίνει νερό. Μία χρυσή αντανάκλαση πάνω στο νερό….
Η Λέντζου εμπνεύστηκε την ταινία από τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου αλλά ήθελε όπως είπε να αφήσει την μνήμη του ήσυχη και να μιλήσει για κάτι άλλο. για την αθωότητα, τη ζωή, το φως ενός 15χρονου παιδιού. Και πώς αυτό μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει, ακόμα κι αν δεν το «βλέπουμε». Λίγο πριν την τελετή λήξης, η ταινία είχε διακριθεί και με το Βραβείο Συμπερίληψης και Βιωσιμότητας Edipo Re 2026 από ανεξάρτητη επιτροπή.
Ποια είναι η Ζακλίν Λέντζου που βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ της Βενετίας
Η Ζακλίν Λέντζου είναι από τις πιο ξεχωριστές φωνές του σύγχρονου ευρωπαϊκού σινεμά. Γεννημένη στην Αθήνα το 1989, σπούδασε σκηνοθεσία στο London Film School, από όπου αποφοίτησε με έπαινο το 2013. Στο έργο της, η Λέντζου κινείται ανάμεσα στον ρεαλισμό και την ονειρική αφήγηση, αναζητώντας την ποίηση σε φαινομενικά καθημερινές στιγμές. Οι ταινίες της εστιάζουν σε μη παραδοσιακές οικογενειακές δομές, στη μοναξιά, την ενηλικίωση και την αγάπη, ή την απουσία της, μέσα από μια έντονα βιωματική και συναισθηματική κινηματογραφική γλώσσα.
Έγινε αρχικά γνωστή μέσα από τις μικρού μήκους ταινίες της, όπως τα «Thirteen Blue» (2013), «Αλεπού (Fox)» (2016), «Hiwa» (2017) και «Έκτορας Μαλό: Η τελευταία μέρα της χρονιάς» (2018), οι οποίες προβλήθηκαν και διακρίθηκαν σε σημαντικά διεθνή φεστιβάλ, όπως το Λοκάρνο, το Βερολίνο και τις Κάννες Το 2021 παρουσίασε την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της, «Moon, 66 Questions», η οποία εδραίωσε τη διεθνή της παρουσία και επιβεβαίωσε το ιδιαίτερο, προσωπικό της ύφος. Έκτοτε, θεωρείται μία από τις πιο δυναμικές δημιουργούς της νέας γενιάς του ελληνικού κινηματογράφου, με έργο που συνδυάζει πειραματισμό, συναισθηματική ένταση και βαθιά υπαρξιακή ματιά.
Σε παλαιότερη συνέντευξη της στην Athens Voice όταν η Λέντζου ρωτήθηκε αν θεωρεί ότι έχει βιώσει διακρίσεις λόγω του φύλου της είχε δηλώσει. «Δεν το θεωρώ, το γνωρίζω. Είναι γεγονός. Δεν θέλω όμως να μπω σε αυτό το μέτωπο με έναν τρόπο που να με καταπιεί. Με ενδιαφέρει να υπάρχει πραγματική επικοινωνία με τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φύλου. Όταν αισθάνομαι ότι μου φέρονται διαφορετικά, τι να κάνω; Υπάρχουν και χειρότερα. Το ότι θεωρούμαι ακόμη νέα για τον χώρο του σινεμά είναι ενίοτε ένα έξτρα πρόβλημα. Έχω δεχτεί απαξιωτική συμπεριφορά μόνο γι’ αυτό. Στενοχωριέμαι, αλλά μετά καταλαβαίνω ότι είναι προσωπικό θέμα του άλλου. Πάντοτε η συμπεριφορά του άλλου είναι ενδεικτική για εκείνον, όχι για τον αποδέκτη».
Σε γυναίκα και ο Χρυσός Λέοντας
Η δανέζικη δραματική ταινία «Woman Unknown» της Μάι ελ-Τούκι απέσπασε το κορυφαίο βραβείο, τον Χρυσό Λέοντα, στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Η βράβευση αποτελεί σημαντική επιτυχία για την ελ-Τούκι, η οποία ήταν η μοναδική γυναίκα σκηνοθέτις που συμμετείχε με ταινία στο βασικό διαγωνιστικό τμήμα της φετινής διοργάνωσης. Η ταινία αποτελεί συμπαραγωγή Δανίας, Σουηδίας και Λετονίας. Η ιστορία τοποθετείται μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν στο σπίτι ενός ευκατάστατου βιομήχανου, η νταντά πρόκειται να παντρευτεί το αφεντικό της. Όμως το όνειρο για μια τακτοποιημένη ζωή απειλείται όταν η τυχαία συνάντηση με έναν παλιό γνωστό κινδυνεύει να φέρει στο φως ένα τεράστιο, ένοχο μυστικό της. «Για μένα προσωπικά, το Woman Unknown μιλά για το γυναικείο σώμα ως ένα πεδίο σύγκρουσης και ως μια υπόθεση που αφορά τη δημόσια σφαίρα. Και ταυτόχρονα, η ταινία αφηγείται την ιστορία γυναικών που είναι αόρατες, αθέατες και χωρίς φωνή», δήλωσε η Ελ-Τούκι στην ομιλία της όταν παρέλαβε το βραβείο.
Το Woman Unknown μιλά για το γυναικείο σώμα ως ένα πεδίο σύγκρουσης και ως μια υπόθεση που αφορά τη δημόσια σφαίρα. Και ταυτόχρονα, η ταινία αφηγείται την ιστορία γυναικών που είναι αόρατες, αθέατες και χωρίς φωνή.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το ότι η ταινία ήταν η μόνη ταινία από γυναίκα σκηνοθέτη στο διαγωνιστικό, (τουλάχιστον στην αρχική ανακοίνωση του προγράμματος, αφού λίγες μέρες πριν το φεστιβάλ προστέθηκε και το ΝΑΖΑ που έχει συνσκηνοθετήσει η Ρέιτσελ Ζορ και το οποίο καταχειροκροτήθηκε επί 25 συνεχόμενα λεπτά) θέτει για ακόμη μια φορά το θέμα της υποεκροσώπησης των γυναικών δημιουργών, ένα θέμα το οποίο έθιξε και η Μάγκι Τζίλενχααλ, η οποία ήταν το μέλος της επιτροπής που πρότεινε την ταινία και η οποία μίλησε μίλησε ανοιχτά για συστημικό σεξισμό στη βιομηχανία του κινηματογράφου, τονίζοντας ότι οι γυναικείες ιστορίες συχνά υποτιμώνται.
Το ότι η ταινία ήταν η μόνη ταινία από γυναίκα σκηνοθέτη στο διαγωνιστικό θέτει για ακόμη μια φορά το θέμα της υποεκροσώπησης των γυναικών δημιουργών, ένα θέμα το οποίο έθιξε και η Μάγκι Τζίλενχααλ, η οποία ήταν το μέλος της επιτροπής που πρότεινε την ταινία και η οποία μίλησε μίλησε ανοιχτά για συστημικό σεξισμό στη βιομηχανία του κινηματογράφου, τονίζοντας ότι οι γυναικείες ιστορίες συχνά υποτιμώνται.
Η Γκίλενχαλ επίσης ρωτήθηκε για το αν η ταινία της Ελ Τούκι επιλέχθηκε και βραβεύτηκε σαν μια δήλωση για το ότι ήταν σχεδόν η μοναδική από τις γυναικείες συμμετοχές αλλά και για να υπογραμμίσει το ζήτημα της υποεκπροσώπησης των γυναικών στον κινηματογράφο. «Νομίζω ότι έχω κουραστεί να μιλάω ξανά και ξανά για το ίδιο θέμα. Θα συνεχίσω να το κάνω, αλλά μόνο για ένα λεπτό. Εδώ, σε αυτό το απίστευτο μέρος, θέλω απλώς να γιορτάσω μια υπέροχα φτιαγμένη ταινία, η οποία, για μένα, λειτούργησε σαν ακτίνα λέιζερ, ακριβώς επειδή είναι μια τόσο καλοφτιαγμένη ταινία», πρόσθεσε η Γκίλενχααλ, που ήταν και η πρόεδρος της κριτικής επιτροπής στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας.