Αναπολώντας το παρελθόν και κοιτάζοντας τις δημιουργίες του, αναμφίβολα η συλλογή Φθινόπωρο/Χειμώνας 2000 με τίτλο «Afterwords», αποτελεί τον «καθρέφτη» της φιλοσοφίας του. Ένα coffee table έγινε φούστα και καρέκλες μετατράπηκαν σε φορέματα ωστόσο, το εντυπωσιακό δεν ήταν απλώς ότι ένα έπιπλο μπορούσε να φορεθεί, ήταν η ιστορία που κρυβόταν πίσω από αυτή τη μεταμόρφωση.
Πώς ο Hussein Chalayan θόλωσε τα όρια μεταξύ τέχνης
Η συλλογή «Afterwords» παρουσιάστηκε το 2000 και αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές στην καριέρα του Hussein Chalayan. Στο catwalk δεν υπήρχε εξαρχής ένα συμβατικό σκηνικό επίδειξης μόδας αλλά ο χώρος είχε διαμορφωθεί σαν ένα καθιστικό με καρέκλες, τραπεζάκι, τηλεόραση και άλλα αντικείμενα, τα οποία όλα μαζί δημιουργούσαν την εικόνα ενός σπιτιού.
Ξαφνικά, τέσσερα μοντέλα εμφανίστηκαν και αφαίρεσαν τα καλύμματα από τις καρέκλες. Τα υφάσματα, που μέχρι εκείνη τη στιγμή έμοιαζαν να ανήκουν αποκλειστικά στο έπιπλο, μετατράπηκαν σε φορέματα. Οι καρέκλες, από την άλλη, δεν παρέμειναν απλώς μέρος του σκηνικού αλλά μετασχηματίστηκαν σε αντικείμενα που μπορούσαν να μεταφερθούν, λειτουργώντας ως βαλίτσες.
Η στιγμή που έκανε τη συλλογή ιστορική
Μία από τις καρέκλες μετατράπηκε σε φορητό αντικείμενο, ενώ ένα μοντέλο πλησίασε το coffee table, σήκωσε το κεντρικό του τμήμα, μπήκε μέσα στην κατασκευή και, χρησιμοποιώντας ένα σύστημα λαβών και μηχανισμών, το προσάρμοσε στο σώμα της σαν φούστα.
Δεν επρόκειτο, λοιπόν, απλώς για ένα ασυνήθιστο ρούχο. Το ίδιο αντικείμενο που πριν από λίγα δευτερόλεπτα αποτελούσε μέρος του σπιτιού είχε πλέον μετατραπεί σε ένδυμα.
Η έμπνευση πίσω από τη συλλογή
Τη συλλογή «Afterwords», ο σχεδιαστή εμπνεύστηκε από την εμπειρία των ανθρώπων που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το σπίτι τους εξαιτίας πολέμου ή πολιτικής αναταραχής. Τι παίρνεις μαζί σου όταν πρέπει να φύγεις ξαφνικά; ποια αντικείμενα θεωρούνται αρκετά σημαντικά ώστε να τα μεταφέρεις; και τι συμβαίνει όταν το σπίτι, η ασφάλεια και η αίσθηση του «ανήκειν» παύουν να είναι δεδομένα; Ο Chalayan μετέτρεψε αυτά τα ερωτήματα σε εικόνα.
Η ιδέα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο προσωπικό βάρος αν λάβουμε υπόψη την καταγωγή του Chalayan. Ως Τουρκοκύπριος, μεγάλωσε έχοντας ως μέρος του ευρύτερου ιστορικού του το Κυπριακό και τις συγκρούσεις που σημάδεψαν το νησί. Η έννοια της μετακίνησης, της απώλειας του τόπου και της αβεβαιότητας δεν ήταν για εκείνον ένα αφηρημένο θεωρητικό θέμα.
Όταν η πασαρέλα γίνεται performance
Σήμερα έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε fashion shows που μοιάζουν με καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις, performances ή κινηματογραφικές παραγωγές. Ο Chalayan, όμως, χρησιμοποίησε αυτή τη γλώσσα πολύ πριν αυτό γίνει ζητούμενο.
Στην «Afterwords», το κοινό δεν είδε απλώς μοντέλα να περπατούν αλλά ιστορία, μια αφήγηση που εξελίχθηκε μπροστά του. Και μπορεί να παρουσιάστηκε πριν από περισσότερα από 25 χρόνια, όμως η εικόνα του μοντέλου που σηκώνει ένα ολόκληρο coffee table και το φορά σαν φούστα εξακολουθεί να μοιάζει απρόσμενα σύγχρονη.
Ίσως επειδή ο Chalayan δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ πραγματικά να προβλέψει την επόμενη τάση αλλά να αμφισβητήσει την ίδια την έννοια του ρούχου. Δεν έβαλε απλώς την τέχνη μέσα στη μόδα αλλά άλλαξε τη μόδα και την «πάντρεψε» σε τέχνη, performance, αρχιτεκτονική και τεχνολογία ταυτόχρονα.