Ο καρκίνος του θυρεοειδούς αποτελεί μία από τις πιο συχνές μορφές ενδοκρινολογικού καρκίνου με τη συχνότητά του να αυξάνεται σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες.
Τι είναι όμως ο καρκίνος του θυρεοειδούς, ποια είναι τα συμπτώματα που πρέπει να μας οδηγήσουν στον γιατρό, ποιος είναι ο ρόλος του προληπτικού ελέγχου; Ποιες εξετάσεις πρέπει να κάνουμε αλλά και το κυριότερο, ποιο είναι το σημαντικότερο μήνυμα που πρέπει να κρατήσουμε από τον μήνα ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του θυρεοειδούς;
Η Δρ. Τζιοβάννα Σπίνα, ενδοκρινολόγος – διαβητολόγος, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και επιστημονικός συνεργάτης της Πανεπιστημιακής Μονάδας Ενδοκρινολογίας Μεταβολισμού και Διαβήτη στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών «Ευγενίδειο Θεραπευτήριον», απαντά στις Υπέροχες Γυναίκες και την Ανθία Φιλιππή στις κυριότερες ερωτήσεις που απασχολούν τον κόσμο ολόγυρα από το ζήτημα του καρκίνου του Θυρεοειδούς.
Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τον καρκίνο του Θυρεοειδούς
Τι είναι ο καρκίνος του θυρεοειδούς και πόσο συχνός είναι;
Ο καρκίνος του θυρεοειδούς αδένα αποτελεί μια από τις συχνότερες κακοήθειες του ενδοκρινικού συστήματος. Εμφανίζεται περίπου 3 φορές συχνότερα στις γυναίκες και κυρίως σε ηλικίες μεταξύ 25 – 65 ετών. Ο συχνότερος τύπος είναι ο θηλώδης καρκίνος, ο οποίος αποτελεί περίπου το 70%-80% των περιπτώσεων. Ακολουθεί ο θυλακιώδης καρκίνος , ενώ πιο σπάνιοι είναι ο Μυελόειδης και ο Αναπλαστικός καρκίνος.
Ποια είναι τα συμπτώματα που θα πρέπει να μας κάνουν να απευθυνθούμε σε γιατρό;
Στα αρχικά στάδια , ο καρκίνος του θυρεοειδούς συνήθως δεν προκαλεί συγκεκριμένα συμπτώματα και αρκετές φορές αποτελεί τυχαίο εύρημα .Όταν όμως ο όζος μεγαλώνει, μπορεί να προκαλέσει δυσκολία στην κατάποση, βράγχος φωνής, επίμονο βήχα η αλλαγή στη φωνή. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ως ένα εξόγκωμα στον λαιμό η διόγκωση των λεμφαδένων στην τραχηλική περιοχή. Θα πρέπει βέβαια, να διευκρινίσω ότι αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει καρκίνος του θυρεοειδούς, καθώς μπορούν να εμφανιστούν και σε άλλες παθήσεις. Όταν εμφανιστούν τα συμπτώματα που περιγράψαμε, θα πρέπει να απευθυνθούμε το συντομότερο στον γιατρό ώστε να γίνει η κατάλληλη αξιολόγηση.
Το σημαντικότερο είναι να μην φοβόμαστε έναν όζο, αλλά να τον ελέγχουμε.
Υπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του θυρεοειδούς κι αν ναι ποιοι είναι;
Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο, όπως :
- Έκθεση σε ακτινοβολία ( μεταπυρηνικά ατυχήματα ) η από θεραπείες ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία.
- Περιβαλλοντικοί παράγοντες , καθώς αλληλοεπιδρούν με το γενετικό υλικό.
- Ενδοκρινικοί διαταρακτές , χημικές ουσίες που μιμούνται ή μπλοκάρουν τη λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος.
Σημαντικό είναι επίσης το οικογενειακό ιστορικό, το οποίο αυξάνει τον κίνδυνο του καρκίνου. Ορισμένες μορφές καρκίνου του θυρεοειδούς, όπως ο μυελοειδής καρκίνος, μπορεί να συνδέονται με συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται γενετικός έλεγχος.
Μπορεί η διατροφή να επηρεάσει την υγεία του θυρεοειδούς ή ακόμη και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου; Υπάρχουν τροφές που πρέπει να προσέχουμε;
Η διατροφή επηρεάζει κυρίως τη λειτουργία του θυρεοειδούς. Για παράδειγμα, το ιώδιο είναι απαραίτητο για τη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών και η έλλειψή του μπορεί να προκαλεί διαταραχές της λειτουργίας του αδένα. Ωστόσο, η σχέση συγκεκριμένων τροφών στην εμφάνιση καρκίνου του θυρεοειδούς παραμένει ασαφής, υπάρχουν αρκετές ενδείξεις παρά αποδείξεις.
Ποιος είναι ο ρόλος του προληπτικού ελέγχου και ποιες εξετάσεις πρέπει να κάνουμε;
Λόγω της συχνότητας εμφάνισης της νόσου, θα έλεγα ότι ο τακτικός έλεγχος, η κλινική αξιολόγηση από τον ειδικό και παράλληλα οι εξετάσεις για τη λειτουργία του αδένα, σε συνδυασμό με το υπερηχογράφημα, μπορούν να παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά ενός όζου.
Πολλοί άνθρωποι φοβούνται όταν ακούν ότι έχουν έναν όζο στον θυρεοειδή. Πόσο συχνά ένας όζος είναι καρκινικός και πώς γίνεται η διάγνωση;
Δεν πρέπει να φοβόμαστε την εμφάνιση ενός όζου, πρέπει να τον ελέγχουμε.
Η έγκαιρη αξιολόγηση για το κατά πόσο ένας όζος μπορεί να είναι ύποπτος, βοηθά στην άμεση αντιμετώπισή του. Η παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA) παρέχει κυτταρολογικές πληροφορίες για την ταξινόμηση του όζου και στην εκτίμηση του κίνδυνου κακοήθειας. Το υπερηχογράφημα μάς δίνει σημαντικές πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά του όζου , όπως το σχήμα , τα όρια, καθώς και την παρουσία μικροαποτιτανώσεων. Έτσι, συλλέγουμε στοιχεία για να αποφασίζουμε ποιο θα είναι το επόμενο βήμα.
Στην περίπτωση καρκίνου θυρεοειδούς πώς επηρεάζεται οργανισμός και πάλι σε περίπτωση αφαίρεσής πως ρυθμίζεται;
Μετά την αφαίρεση του αδένα δεν θα υπάρχει πλέον φυσιολογική παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών και ο ασθενής θα πρέπει να λαμβάνει θεραπεία υποκατάσταση με θυροξίνη. Η καθημερινότητα δεν αλλάζει , απλά πρέπει τακτικά να παρακολουθείτε.
Τέλος, ποιο είναι το σημαντικότερο μήνυμα που θα θέλατε να κρατήσει ο κόσμος από τον μήνα ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του θυρεοειδούς; Υπάρχει κάτι που συχνά αμελούμε ή φοβόμαστε χωρίς λόγο;
Το σημαντικότερο μήνυμα που θα ήθελα να κρατήσει ο κόσμος από τον μήνα ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του θυρεοειδούς είναι πως, δεν υπάρχει μια μαγική εξέταση που να μπορεί να προλαμβάνει τον καρκίνο, υπάρχουν όμως τρόποι για να φροντίζουμε την υγειά μας. Η ενημέρωση οδηγεί στην αναγνώριση και η αναγνώριση οδηγεί στην έγκαιρη αντιμετώπιση.