Τη μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου, όπως οι σερβιέτες και τα ταμπόν, από το 24% στο 13%, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha 98,9, την Τρίτη 3 Νοεμβρίου.
Η αλλαγή αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027, με στόχο τη μείωση του οικονομικού βάρους που συνεπάγεται η αγορά προϊόντων απαραίτητων για τη διαχείριση της εμμήνου ρύσεως.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη παρέμβαση ζήτημα κοινωνικής και έμφυλης δικαιοσύνης, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν κορίτσια και γυναίκες που δυσκολεύονται οικονομικά να εξασφαλίσουν ακόμη και τα βασικά προϊόντα περιόδου.
Εξετάζεται η δωρεάν διάθεση προϊόντων περιόδου στα σχολεία
Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποκάλυψε ότι έχει ζητήσει να εξεταστεί η δυνατότητα δωρεάν διάθεσης προϊόντων περιόδου στα σχολεία, δίνοντας προτεραιότητα σε περιοχές όπου οι οικονομικές δυσκολίες είναι μεγαλύτερες.
Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που, εφόσον υλοποιηθεί, θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση της λεγόμενης φτώχειας περιόδου (period poverty), δηλαδή της αδυναμίας πρόσβασης σε κατάλληλα προϊόντα εμμηνορροϊκής υγιεινής λόγω οικονομικών περιορισμών.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ούτε έχουν διευκρινιστεί οι προϋποθέσεις ή ο τρόπος εφαρμογής ενός τέτοιου προγράμματος.
Τι σημαίνει η μείωση του ΦΠΑ για τις τιμές
Η μείωση του ΦΠΑ από το 24% στο 13% δεν σημαίνει ότι οι τιμές των προϊόντων θα μειωθούν κατά 11%.
Εφόσον η φορολογική ελάφρυνση μεταφερθεί εξ ολοκλήρου στον καταναλωτή, η τελική τιμή θα μπορούσε να μειωθεί κατά περίπου 8,9%. Για παράδειγμα, μια συσκευασία σερβιετών που σήμερα κοστίζει 5 ευρώ θα μπορούσε να πωλείται περίπου 4,56 ευρώ.
Το κατά πόσο η μείωση του φόρου θα αποτυπωθεί πλήρως στις τιμές των καταστημάτων μένει να φανεί.
Η περίοδος δεν είναι πολυτέλεια
Η συζήτηση για το κόστος των προϊόντων περιόδου δεν αφορά μόνο τη φορολογία, αλλά και την ισότιμη πρόσβαση σε βασικά είδη υγιεινής.
Η έμμηνος ρύση αποτελεί μια φυσιολογική βιολογική διαδικασία, ωστόσο η διαχείρισή της συνεπάγεται ένα σταθερό, επαναλαμβανόμενο έξοδο για εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια.
Για όσες αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, ακόμη και η αγορά μιας συσκευασίας σερβιετών μπορεί να αποτελεί επιβάρυνση.
Η μείωση του ΦΠΑ αποτελεί ένα βήμα προς την οικονομικότερη πρόσβαση στα προϊόντα περιόδου. Η ενδεχόμενη δωρεάν διάθεσή τους στα σχολεία θα μπορούσε να αποτελέσει μια επιπλέον παρέμβαση, ιδιαίτερα για τις μαθήτριες που προέρχονται από ευάλωτα νοικοκυριά.
Το ζητούμενο, πλέον, είναι οι εξαγγελίες να μεταφραστούν σε συγκεκριμένα μέτρα που θα κάνουν τα προϊόντα περιόδου πραγματικά πιο προσιτά σε όσες τα χρειάζονται.
1 στις 8 γυναίκες στην Ελλάδα δυσκολεύεται να αγοράσει προϊόντα περιόδου
Η ανάγκη για τέτοιες παρεμβάσεις αποτυπώνεται και σε πρόσφατη πανελλαδική έρευνα των οργανισμών It’s Just Period, Deon Policy Institute και WHEN, με την επιστημονική συνεργασία της MRB Hellas, την οποία παρουσίασαν οι Υπέροχες Γυναίκες.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, 1 στις 8 γυναίκες (12,5%) στην Ελλάδα δήλωσε ότι τουλάχιστον μία φορά μέσα στους τελευταίους 12 μήνες δεν μπόρεσε να αγοράσει προϊόντα περιόδου λόγω οικονομικής αδυναμίας. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 10,2% αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει αυτοσχέδια μέσα, ενώ το 16,6% στερήθηκε βασικά αγαθά ή ανέβαλε απαραίτητες δαπάνες για να καλύψει τις ανάγκες της περιόδου του.
Οι συνέπειες επεκτείνονται και στην εκπαίδευση, καθώς το 9,3% των γυναικών δήλωσε ότι έχει χάσει τουλάχιστον μία ημέρα σχολείου ή σπουδών λόγω έλλειψης προϊόντων περιόδου.
Ανάμεσα στις προτάσεις της έρευνας περιλαμβάνονται η μείωση ή κατάργηση του ΦΠΑ, η διεύρυνση της δωρεάν πρόσβασης σε προϊόντα περιόδου και η καθιέρωση οικονομικής ενίσχυσης για νεαρά άτομα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Τα στοιχεία υπενθυμίζουν ότι η φτώχεια περιόδου δεν είναι ένα θεωρητικό πρόβλημα, αλλά μια πραγματικότητα που επηρεάζει την καθημερινότητα χιλιάδων γυναικών και κοριτσιών στην Ελλάδα.