Υπάρχουν πράγματα που τα προγραμματίζουμε μήνες πριν. Μια συναυλία, μια εκδρομή, μια έξοδο που θέλουμε να χωρέσουμε οπωσδήποτε στο Σαββατοκύριακό μας.
Και υπάρχουν άνθρωποι που με την ίδια ευκαιρία βάζουν στο πρόγραμμά τους μια αιμοδοσία ή μια εγγραφή στο μητρώο δοτών μυελού των οστών. Γιατί όταν βρεθεί μπροστά τους η ευκαιρία να βοηθήσουν έναν άνθρωπο που ίσως δεν γνωρίσουν ποτέ, σκέφτονται κάπως έτσι: «Αφού μπορώ, γιατί να μην το κάνω;»
Στη Νέα Μάκρη γνώρισα αρκετούς από αυτούς.
Ανάμεσά τους, μια γυναίκα που δίνει αίμα από το 1992. Όταν τη ρώτησα πώς βρέθηκε στη συγκεκριμένη δράση, περίμενα να μου πει ότι μένει κάπου κοντά. Μένει στην Πάρο. Στο νησί, μου εξήγησε, οργανώνονται αιμοδοσίες μόνο δύο φορές τον χρόνο. Εκείνη, όμως, θέλει να δίνει όσο συχνά μπορεί. Είδε λοιπόν ότι όσο θα βρισκόταν στην Αθήνα θα πραγματοποιούνταν η δράση στη Νέα Μάκρη και αποφάσισε να τα συνδυάσει. Τόσο απλά.
Την ίδια ημέρα, λίγα μέτρα πιο πέρα, άλλοι άνθρωποι έκαναν για πρώτη φορά μια διαφορετική επιλογή προσφοράς: Ήρθαν να εγγραφούν ως εθελοντές δότες μυελού των οστών. Ανάμεσά τους κι εγώ.
Και ίσως αυτό να εξηγεί καλύτερα από οτιδήποτε άλλο γιατί έχει σημασία τέτοιες δυνατότητες προσφοράς να έρχονται πιο κοντά στους ανθρώπους.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Μια αφορμή μπορεί να είναι αρκετή
Η δράση εθελοντικής αιμοδοσίας και εγγραφής νέων εθελοντών δοτών μυελού των οστών πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Allwyn Care, σε συνεργασία με τη Bloode και το Choose Life.
Πρόκειται για μια πανελλαδική πρωτοβουλία που φέρνει τόσο την εθελοντική αιμοδοσία όσο και την εγγραφή νέων εθελοντών δοτών μυελού των οστών πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή των νεότερων γενεών.
Στη Νέα Μάκρη, η αφορμή φαίνεται πως ήταν αρκετή για πολλούς. Ένας νεαρός που μένει κοντά ήρθε για πρώτη φορά να δώσει αίμα. Δεν υπήρχε κάποια μεγάλη ιστορία πίσω από την απόφασή του. Είδε ότι γίνεται αιμοδοσία στη γειτονιά του και σκέφτηκε: γιατί να μην πάω να βοηθήσω κάποιον που μπορεί να το χρειάζεται;
Κάποιες φορές τόσο χρειάζεται για να γίνει η αρχή.
Κάποιες φορές υπάρχει μια ιστορία που δεν ξεχνάς
Για έναν άλλο νέο άνθρωπο που γνώρισα εκεί, η πρώτη αιμοδοσία είχε έρθει κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Η μητέρα του χρειαζόταν αίμα και δυσκολεύονταν να βρουν. Τότε έδωσε για πρώτη φορά. Μόνο που δεν σταμάτησε όταν πέρασε η ανάγκη. Συνέχισε να δίνει τακτικά. Γιατί, όπως μου εξήγησε, μπορεί κάποια στιγμή να χρειαστεί ξανά η δική του μητέρα. Ή μπορεί να χρειαστεί η μητέρα κάποιου άλλου.
Ίσως γι’ αυτό μία από τις ερωτήσεις που έκανα στους ανθρώπους εκεί είχε κάθε φορά την ίδια απάντηση: Αν αύριο χρειαζόταν αίμα ένας δικός σου άνθρωπος, τι θα ήθελες να έχει κάνει σήμερα ένας άγνωστος;
Να έχει πάει εθελοντικά να δώσει αίμα.
Η ανάγκη για αίμα δεν σταματά
Μια αιμοδότρια μού έδωσε μια πολύ λιγότερο συναισθηματική -και γι’ αυτό ίσως εξίσου σημαντική- απάντηση όταν τη ρώτησα γιατί δίνει αίμα.
Μου εξήγησε ότι το αίμα που συγκεντρώνεται δεν μπορεί να παραμένει επ’ αόριστον διαθέσιμο και γι’ αυτό χρειάζεται να δίνουμε ξανά και ξανά, ώστε να υπάρχουν διαθέσιμες μονάδες όταν προκύπτει ανάγκη.
«Το αίμα διατηρείται περίπου έναν μήνα», μου είπε, εξηγώντας με έναν εντελώς πρακτικό τρόπο γιατί η εθελοντική αιμοδοσία δεν μπορεί να είναι μια πράξη που θυμόμαστε μόνο όταν κάποιος δικός μας χρειάζεται αίμα.
Και αυτό ήταν ένα από τα πράγματα που μου έκαναν μεγαλύτερη εντύπωση στη Νέα Μάκρη: πολλοί από όσους συνάντησα δεν ήταν εκεί για πρώτη φορά. Ήταν άνθρωποι που είχαν εντάξει την αιμοδοσία στη ζωή τους.
Η Γκαμπριέλα Τελεκφάλβι, Product Manager της Bloode, εξηγεί ότι «η ανάγκη σήμερα για εθελοντές αιμοδότες στην Ελλάδα είναι τεράστια». Γι’ αυτό και η Bloode επιδιώκει, μέσα από δράσεις που πραγματοποιούνται μέσα στις ίδιες τις κοινότητες, να φέρει περισσότερους ανθρώπους κοντά στην εθελοντική αιμοδοσία.
Μια εγγραφή λίγων λεπτών μπορεί κάποτε να σημαίνει πολλά
Στον ίδιο χώρο, η δεύτερη πλευρά της δράσης αφορούσε την εγγραφή νέων εθελοντών δοτών μυελού των οστών από το Choose Life.
Και κάπως έτσι έγινα κι εγώ μία από αυτούς.
Η διαδικασία ήταν πολύ πιο απλή απ’ όσο ίσως φαντάζεται κάποιος που δεν την έχει κάνει ποτέ: ενημέρωση, εγγραφή και λήψη δείγματος από το εσωτερικό του στόματος με ειδική μπατονέτα. Λίγα λεπτά αρκούν για να μπει κάποιος στη δεξαμενή των εθελοντών από την οποία μπορεί κάποτε να αναζητηθεί ένας συμβατός δότης.
Η εγγραφή, βέβαια, είναι το εύκολο κομμάτι. Η αναζήτηση συμβατού δότη για έναν ασθενή που χρειάζεται μεταμόσχευση μπορεί να είναι πολύ πιο δύσκολη.
Εκεί γνώρισα τη Μάρη Ευγενίδου-Λόη, συνιδρύτρια του Choose Life. Μου εξήγησε τι την κινητοποίησε να ιδρύσει το Choose Life. Ο σύζυγός της χρειάστηκε μεταμόσχευση, αλλά δεν βρέθηκε συμβατός δότης.
Δεν ρώτησα περισσότερα. Δεν χρειαζόταν.
«Είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί συμβατός δότης. Οι 2 στους 3 ασθενείς που θα χρειαστεί να κάνουν μεταμόσχευση μυελού των οστών δεν θα βρουν συμβατό δότη», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ξαφνικά, αυτό που λίγα λεπτά πριν για μένα ήταν μια απλή εγγραφή αποκτούσε ένα εντελώς διαφορετικό βάρος.
Όταν εγγράφεσαι ως εθελοντής δότης δεν γνωρίζεις αν θα κληθείς ποτέ. Μπορεί κάποτε να βρεθεί ένας ασθενής με τον οποίο είσαι συμβατός. Μπορεί και να μη συμβεί ποτέ.
Για να υπάρχει όμως η πιθανότητα να βρεθεί ο κατάλληλος άνθρωπος, πρέπει πρώτα να υπάρχουν άνθρωποι που έχουν επιλέξει να εγγραφούν.
Και κάπου εδώ οι δύο πλευρές της δράσης συναντιούνται. Η αιμοδοσία χρειάζεται ανθρώπους που προσφέρουν τακτικά, πριν προκύψει η ανάγκη στον δικό τους κύκλο. Η δωρεά μυελού χρειάζεται ανθρώπους που εγγράφονται πριν μάθουν αν και ποιος μπορεί κάποτε να τους χρειαστεί.
Και στις δύο περιπτώσεις, προσφέρεις σε έναν άνθρωπο που πιθανότατα δεν γνωρίζεις.
Η προσφορά χρειάζεται και την ευκαιρία να γίνει πράξη
Αυτός είναι και ο στόχος της πανελλαδικής πρωτοβουλίας του Allwyn Care: να δημιουργεί, σε συνεργασία με τη Bloode και το Choose Life, περισσότερες ευκαιρίες ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να κάνουν το πρώτο -ή το επόμενο- βήμα, είτε προσφέροντας αίμα είτε επιλέγοντας να εγγραφούν ως εθελοντές δότες μυελού των οστών.
Αυτό που μου έμεινε τελικά από εκείνη την ημέρα ήταν οι ιστορίες των ανθρώπων που συνάντησα, κάποιες συγκινητικές, κάποιες πολύ προσωπικές. Αλλά και η αμηχανία αρκετών όταν τους ζητούσα να εξηγήσουν γιατί επέλεξαν να βοηθήσουν.
Για κάποιους, η απάντηση ήταν τόσο αυτονόητη που σχεδόν δεν ήξεραν τι να πουν: «Για να βοηθήσω». Αυτό ήταν.
Άλλος έδινε αίμα για χρόνια. Άλλος το έκανε για πρώτη φορά. Κάποιος άλλος επέλεγε να εγγραφεί ως εθελοντής δότης μυελού των οστών χωρίς να γνωρίζει αν θα κληθεί ποτέ.
Δεν χρειάζεται πάντα να υπάρχει κάποιο μεγάλο «γιατί». Μπορεί να υπάρχει απλώς η σκέψη ότι αν μπορώ να κάνω κάτι που ίσως βοηθήσει έναν άλλο άνθρωπο, γιατί να μην το κάνω;
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το σημαντικότερο που μπορούν να κάνουν δράσεις σαν αυτή: Να μας δώσουν την αφορμή.