Πριν από λίγα χρόνια η Καράμπο Μασέλε έβλεπε ποδήλατο και άλλαζε δρόμο. Σήμερα, είναι η επικεφαλής μιας κοινότητας γυναικών που ανακτά τους δρόμους και τους δημόσιους χώρους του Γιοχάνεσμπουργκ της Νοτίου Αφρικής πάνω σε δύο ρόδες. Το «Girls on Bikes» (Κορίτσια στα Ποδήλατα) ξεκίνησε ως μια απλή ιδέα και έχει εξελιχθεί σ’ ένα κίνημα με σήμα κατατεθέν τα ροζ κράνη των αναβατριών του.
Ο Τίτι, ο αδελφός της Καράμπο, ήταν αυτός που την παρότρυνε να πάρει το τιμόνι στα χέρια της. Ο ίδιος οργάνωνε για χρόνια ποδηλατοπορείες στο Σοβέτο και είχε παρατηρήσει την έκδηλη απουσία γυναικών από αυτές. «Με έβαλε κάτω και μου είπε να κάνουμε κάτι για να βγάλουμε περισσότερα κορίτσια με ποδήλατα στους δρόμους. Ξαφνιάστηκα και του είπα να το ξεχάσει. Εγώ δεν ξέρω καν να κάνω ποδήλατο».
Κι αφού η Μασέλε έμαθε να ισορροπεί πάνω στις ρόδες του ποδηλάτου, της ήρθε η ιδέα να οργανώσει μια ομαδική ποδηλατική βόλτα μόνο για κορίτσια. Η μετακίνηση με ποδήλατο στο Γιοχάνσεμπουργκ, μια μεγαλούπολη που πνίγεται στην κίνηση, δεν είναι εύκολη υπόθεση, ειδικά με την απειρία που είχαν οι δικές της αποκλεισμένες για χρόνια από τους δρόμους ποδηλάτισσες. Γι’ αυτό και οι πρώτες βόλτες των «Girls on Bikes» γίνονταν πάντα με τη συνοδεία του αδελφού της και φίλων του, οι οποίοι ως πιο έμπειροι προπορεύονταν για να ελέγχουν την κίνηση και την οδική συμπεριφορά των αυτοκινητιστών.
Η δράση ξεκίνησε με χαμηλές προσδοκίες ως προς τη συμμετοχή. Οι πρώτες εξορμήσεις των «Girls on Bikes» προσέλκυσαν λίγες αλλά απολύτως αφοσιωμένες ποδηλάτισσες που ήταν πρόθυμες να απολαύσουν τη βόλτα σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό ομαδικό περιβάλλον. Τρία χρόνια μετά, η Καράμπο Μασέλε συχνά αναγκάζεται να διώχνει τα κορίτσια που δεν έχουν το δικό τους ποδήλατο – ένα τοπικό κατάστημα ενοικιάζει ποδήλατα σε όσες δεν διαθέτουν το δικό τους, αλλά πλέον δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της ομάδας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Τα κορίτσια εν δράσει
Τα κορίτσια της Καράμπο Μασέλε συναντώνται δύο φορές τον μήνα, πάντα Σάββατο πρωί, έξω από την Cycle Boutique, έτοιμες για βόλτα. Κάποιες είναι τακτικές, άλλες πρωτάρες, όλες όμως, πρόθυμες να βιώσουν κάτι καινούργιο. Το κόστος συμμετοχής είναι 50 ραντ (περίπου 9 ευρώ), το οποίο καλύπτει τη συνοδεία ενός οχήματος και των αναψυκτικών μετά τη βόλτα. Η «αρχηγός» ενημερώνει τα κορίτσια για τη διαδρομή και για τους κινδύνους που ενδέχεται να συναντήσουν στην πορεία: λακκούβες, ακάλυπτα φρεάτια, ανυπόμονους οδηγούς ταξί ακόμη και κλέφτες κινητών τηλεφώνων.
«Δυστυχώς, θα προκύψουν καταστάσεις που θα σας κάνουν να νιώσετε άβολα. Ζητώ συγνώμη γι’ αυτό, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα του να είσαι γυναίκα στη Νότια Αφρική», λέει η «αρχηγός» στην ομάδα. Τις ενθαρρύνει να προσέχει η μία την άλλη και, το πιο σημαντικό, να χαρούν την εμπειρία της ελευθερίας στους δρόμους.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η Αλεξάντρα Γκρίνμπεργκ, καινούργια στη γυναικεία παρέα των «Girls on Bikes», περιέγραψε τη διαδρομή ως δύσκολη αλλά ευχάριστη. «Όλοι ήταν τόσο φιλικοί και εξυπηρετικοί. Η εμπειρία ήταν υπέροχη και σίγουρα θα επιστρέψω γιατί όλοι με υποστήριξαν τόσο πολύ». Εν αντιθέσει, οι φίλες Τούμι Κατάλι και Τούμι Μασέτλε είναι τακτικές από το 2024. «Δεν μας νοιάζει η φυσική κατάσταση, αλλά η κοινωνικοποίηση: να γνωρίζουμε ανθρώπους και να κάνουμε φιλίες. Έχουν δημιουργηθεί τόσο ισχυροί δεσμοί μεταξύ των γυναικών κατά τη διάρκεια αυτών των διαδρομών. Η ασφάλεια είναι σίγουρα το νούμερο ένα ζήτημα. Ακόμα δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι θα αισθανόμασταν ασφαλείς ως γυναίκες που κάνουν ποδήλατο μόνες στο Γιοχάνεσμπουργκ».
Αυτοπεποίθηση, γυναικεία αλληλεγγύη και ελευθερία
Η Καράμπο Μασέλε λέει ότι η γυναικεία ποδηλατική κοινότητα τής έχει αλλάξει τη ζωή με τρόπους που δεν φανταζόταν. «Έχω φίλες. Έχω αδερφές. Έχω περισσότερες φίλες από όσες πίστευα ποτέ ότι θα είχα». Σε προσωπικό επίπεδο ανακάλυψε μια αυτοπεποίθηση και μια ηγετική ανάγκη που δεν ήξερε ότι διέθετε. «Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι αυτά τα κορίτσια με εμπιστεύονταν. Θυμάμαι να κλαίω όταν συνειδητοποίησα ότι τα κορίτσια πραγματικά πίστευαν σε αυτό που χτίζαμε».
Για την Καράμπο Μασέλε, ιστορίες όπως αυτή ενός μέλους που αγόρασε το δικό της ποδήλατο επειδή εντάχθηκε στην ομάδα, της υπενθυμίζουν ότι το κίνημα είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια βόλτα.
Θέλω οι γυναίκες να αισθάνονται δυνατές.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, ονειρεύεται να μεγαλώσει τόσο αυτήν την κοινότητα, ώστε τα σαββατοκύριακα γυναικείας ποδηλασίας να εξαπλωθούν σε όλη τη Νότια Αφρική και μια μέρα να δει τα «Girls on Bikes» να αγωνίζονται σε κάποιες από τις πιο μεγάλες πίστες ποδηλασίας του κόσμου.
Αν μπορούσε να περιγράψει τα «Girls on Bikes» με τρεις λέξεις, αυτές θα ήταν: αυτοπεποίθηση, γυναικεία αλληλεγγύη και ελευθερία. Για τις γυναίκες που ακόμα διστάζουν να δοκιμάσουν τα «Girls on Bikes» η Καράμπο Μασέλε λέει: «Κορίτσι, απλώς κάν’ το. Απλώς ανέβα στο ποδήλατο». Κάθε βόλτα είναι απόδειξη ότι μερικές φορές τα μεγαλύτερα ταξίδια ξεκινούν με ένα μόνο πάτημα του πεντάλ.