Πεζοδρόμια στενά. Πεζοδρόμια ραγισμένα. Πεζοδρόμια με τρύπες. Πεζοδρόμια που θυμίζουν πίστα για πατινάζ. Πεζοδρόμια-παγίδες μιας καθημερινότητας που σε μια επονομαζόμενη «κακή στιγμή» μπορούν να αλλάξουν την καθημερινότητα του ανυποψίαστου πολίτη επί τα χείρω για μέρες, εβδομάδες ή για πάντα. Μπορεί να υπάρξει δικαίωση;
Μια γυναίκα, 47 ετών, τραυματίστηκε πολύ σοβαρά τον Μάρτιο του 2020 περπατώντας σε πεζοδρόμιο, «κάνοντας το λάθος» να σκοντάψει σε κομμένο μεταλλικό στύλο πινακίδας! Κατάφερε προσφεύγοντας στην ελληνική Δικαιοσύνη να δικαιωθεί έξι χρόνια μετά, αλλά και να βάλει το «λιθαράκι» της δικαίωσης σε ομοιοπαθείς συμπολίτες της.
Το 29ο Τμήμα του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών επιδίκασε στα μέσα του περασμένου Ιουλίου αποζημίωση, ύψους 15.000 ευρώ, σε βάρος δημοτικής αρχής για τον τραυματισμό αυτής της γυναίκας. Μάλιστα, το δικαστήριο καταλόγισε την αποκλειστική ευθύνη του ατυχήματος στις υπηρεσίες του Δήμου και εφάρμοσε το άρθρο 931 του Αστικού Κώδικα, αναγνωρίζοντας ξεχωριστή χρηματική ικανοποίηση για τις δυσμενείς συνέπειες που αφήνει η αναπηρία στη μελλοντική της ζωή.
Οι δικαστές της Έδρας υποστήριξαν στο σκεπτικό της απόφασής τους ότι «η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενείται στον παθόντα, ανεξάρτητα από το φύλο του, εκτός από την επίδραση που μπορεί να ασκήσει στην παροχή που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 932 του Α.Κ., είναι δυνατόν να θεμελιώσει και αυτοτελή αξίωση για αποζημίωση, σύμφωνα με το άρθρο 931 του Α.Κ., αν επιδρά στο μέλλον του, δηλαδή στην επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του προσώπου».
Η απόφαση τονίζει ότι για τη θεμελίωση αυτής της απαίτησης «δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής στο μέλλον του προσώπου, αλλά αρκεί και απλή δυνατότητα κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων», εφόσον συντρέχουν «περιστατικά πέρα από εκείνα που απαιτούνται για τη θεμελίωση αξιώσεων με βάση τα άρθρα 929 και 932 του Αστικού Κώδικα».
Πρωτοδικείο: Σαφές μήνυμα προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση
Το Πρωτοδικείο έστειλε σαφές μήνυμα προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση για την υποχρέωση συντήρησης των δρόμων και των πεζοδρομίων, υπογραμμίζοντας πως «οι Δήμοι, στο πλαίσιο της αποκλειστικής αρμοδιότητάς τους να διασφαλίζουν την απρόσκοπτη και ασφαλή κυκλοφορία των πολιτών που κάνουν χρήση των ευρισκόμενων εντός των ορίων της εδαφικής τους περιφέρειας κοινόχρηστων πραγμάτων, υποχρεούνται να ελέγχουν την κατάσταση των πεζοδρομίων και να προβαίνουν στην επισκευή και συντήρηση αυτών, ακόμα και αν οι ιδιοκτήτες των παρόδιων ακινήτων αδρανούν, ενώ, περαιτέρω, είναι αρμόδιοι και για την εγκατάσταση και συντήρηση της κάθετης σήμανσης (πινακίδων) των δημοτικών οδών που βρίσκονται στα διοικητικά τους όρια».
Διευκρίνισε δε, ότι «η παράλειψη λήψης των κατάλληλων μέτρων συντήρησης τόσο των πεζοδρομίων όσο και της κάθετης σήμανσης, γεννά, κατ’ αρχήν, για τον ζημιωθέντα αγώγιμη απαίτηση έναντι του οικείου Ο.Τ.Α. για αποζημίωση».
Τα λάθη του Δήμου
Το δικαστήριο απέρριψε την υπερασπιστική γραμμή της τοπικής αυτοδιοίκησης στο σύνολό της. Απεφάνθη ότι «το ένδικο ατύχημα οφείλεται αποκλειστικά στην παράνομη παράλειψη των οργάνων του εναγόμενου Δήμου να λάβουν όλα τα ενδεικνυόμενα από τις περιστάσεις μέτρα, αφενός για να επισκευασθεί το πεζοδρόμιο στο επίδικο σημείο της οδού, η οποία εμπίπτει στα όρια της εδαφικής του περιφέρειας, και να αφαιρεθεί το υπόλειμμα του μεταλλικού στύλου στήριξης της ένδικης πινακίδας σήμανσης, αφετέρου για να τοποθετηθεί, έγκαιρα, νέα πινακίδα σήμανσης».
Απέκλεισε τη δικαιολογία περί μη προηγούμενης ειδοποίησης από τους πολίτες, σημειώνοντας πως «η τυχόν μη όχληση του εναγόμενου Δήμου αναφορικά με την επίμαχη φθορά της πινακίδας κυκλοφορίας, δεν αποτελεί παράγοντα άρσης των προεκτεθεισών κατά νόμο υποχρεώσεών του», ενώ διαπίστωσε παράλληλα ότι «από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι η ενάγουσα προ της πτώσης της δεν επέδειξε την απαιτούμενη επιμέλεια ή ότι συνετέλεσε, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, στην πρόκληση του επίδικου ατυχήματος».
Τέλος, συνεκτιμώντας την επίσημη ιατρική πιστοποίηση του Ε.Φ.Κ.Α. που όρισε ποσοστό αναπηρίας 68% στη γυναίκα, το δικαστήριο συνυπολόγισε «την ηλικία αυτής, κατά τον χρόνο επέλευσης του ζημιογόνου γεγονότος, τις δυσκολίες που προκλήθηκαν στην καθημερινότητά της τόσο σε επαγγελματικό, όσο και σε προσωπικό επίπεδο από την προκληθείσα βλάβη, αλλά και το γεγονός ότι πρόκειται για μία βλάβη που δυσχεραίνει την ενάγουσα σε βασικές λειτουργίες της καθημερινότητας, με άμεση επίδραση στην κοινωνική της ζωή, χωρίς δυνατότητα η υγεία της να επανέλθει στην προτέρα κατάσταση», αποφασίζοντας ότι «πρέπει να της επιδικαστεί το ποσό των 15.000,00 ευρώ ως αποζημίωση, κατ’ άρθρο 931 Α.Κ., το οποίο θεωρείται εύλογο και προσήκον».