Ο άνδρας στη δουλειά, ιδρώνει τη «φανέλα» για να φέρει το χρήμα στο σπίτι. Η γυναίκα μένει σπίτι να το κρατά καθαρό και νοικοκυρεμένο, φροντίζοντας τα παιδιά. Καλώς ήρθατε στην Ευρώπη του 21ου αιώνα, όπως την καταγράφει η πιο πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για τη δυναμική των φύλων.
Μεταξύ του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου του 2024 το Ευρωβαρόμετρο διενήργησε μια πανευρωπαϊκή έρευνα για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE). Το ζητούμενο ήταν να ελεγχθεί ποιες, πόσες και πού υπάρχουν κοινοτοπίες και στερεότυπα στη δυναμική των φύλων. Η εικόνα έδειξε μια Ευρώπη -ειδικά στον νότο της- που εξακολουθεί να είναι κολλημένη σε αναχρονιστικές αντιλήψεις που αντιστέκονται… σθεναρά.
Η έρευνα στα κράτη μέλη των «27» παρέχει μια επισκόπηση των αντιλήψεων για τα έμφυλα στερεότυπα σε διάφορα πλαίσια: νοικοκυριό και εργασία, πολιτική και ηγετικές θέσεις, καθώς και αντιλήψεις για τη διαφορετική μεταχείριση ανά φύλο σε καθημερινές καταστάσεις.
Οι πολίτες της ΕΕ γενικά αντιλαμβάνονται την ισότητα των φύλων ως ωφέλιμη για όλους. Ωστόσο, ορισμένα στερεότυπα επιμένουν. Επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά πόσο ανομοιογενής είναι η επονομαζόμενη «ευρωπαϊκή οικογένεια», αλλά και πόσο γερασμένη. Όσο το ηλικιακό γκρουπ των ερωτηθέντων μεγαλώνει, τόσο ανοίγει το χάσμα της ανισότητας.
Χαρακτηριστική είναι η απάντηση που έδωσαν οι Ευρωπαίοι πολίτες στην ερώτηση: «Συνολικά, οι άνδρες είναι εκ φύσεως λιγότερο ικανοί από τις γυναίκες στις δουλειές του σπιτιού;» Το «ναι» επικράτησε σε 12 από τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης! Πιο αποκαρδιωτική από κάθε άποψη η απάντηση των ερωτηθέντων στην Ελλάδα. Στη χώρα μας το 54% των γυναικών συμφώνησε ότι οι άνδρες εκ φύσεως δεν μπορούν να αναλάβουν τη φροντίδα του σπιτιού. Μαζί τους συμφώνησε το 52% των ερωτηθέντων Ελλήνων ανδρών!
Η Ελλάδα γενικά καταγράφει σημαντική απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σχεδόν σε όλες τις ερωτήσεις του Ευρωβαρόμετρου. Ακολουθούν μερικά παραδείγματα του πόσο διαποτισμένα είναι τα έμφυλα στερεότυπα στην ελληνική κοινωνία .
Οικονομικοί και οικογενειακοί ρόλοι
Η αντίληψη για τον άνδρα ως τον κύριο «κουβαλητή» και τη γυναίκα ως υπεύθυνη για το σπίτι παραμένει πλειοψηφική στην Ελλάδα, σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Ερώτηση: Ο κύριος ρόλος του άνδρα είναι να βγάζει χρήματα;
Ελλάδα: 57% των ανδρών και 51% των γυναικών συμφωνούν.
Ευρωπαϊκός Μέσος Όρος: 45% των ανδρών και 40% των γυναικών συμφωνούν.
Ερώτηση: Είναι η εργασία των ανδρών πιο απαιτητική από των γυναικών (γι’ αυτό αμείβονται περισσότερο);
Ελλάδα: Το 68% των ανδρών και το 53% των γυναικών υιοθετούν αυτή την άποψη.
Ευρωπαϊκός Μέσος Όρος: Μόλις το 45% των ανδρών και το 36% των γυναικών συμφωνούν.
Απουσία δομών φροντίδας παιδιών
Ερώτηση: Η μητέρα πρέπει να μένει σπίτι και ο πατέρας να κοιτά την καριέρα του;
Ελλάδα: Συμφωνεί το 44% των ανδρών.
Ευρωπαϊκός Μέσος Όρος: Συμφωνεί το 42% των ανδρών.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Έλεγχος των οικονομικών
Ερώτηση: Είναι αποδεκτό για έναν σύζυγο να ελέγχει τα οικονομικά της γυναίκας του;
Ελλάδα: 64% των ανδρών και 48% των γυναικών το θεωρούν αποδεκτό, ποσοστά που βρίσκονται δραματικά πάνω από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά επίπεδα.
Πολιτική και ηγεσία
Η έμφυλη ανισότητα αποτυπώνεται καθαρά και στον τομέα της λήψης αποφάσεων, όπου η Ελλάδα κατατάσσεται προτελευταία στην ΕΕ (μόνο η Ουγγαρία έχει χαμηλότερη επίδοση).
Εκπροσώπηση σε Υπουργεία: Ελλάδα 15,5% έναντι 33,4% στην ΕΕ.
Εκπροσώπηση στο Κοινοβούλιο: Ελλάδα 21% έναντι 33% στην ΕΕ.
Διοικητικά Συμβούλια Εταιρειών: Ελλάδα 23% έναντι 31,6% στην ΕΕ.
Και μια ισοπαλία: Στην ερώτηση: «Όταν μια γυναίκα μοιράζεται προσωπικές φωτογραφίες είναι συνυπεύθυνη αν κοινοποιηθούν χωρίς τη συναίνεσή της». Το 43% των Ελλήνων και των 43% των Ελληνίδων απάντησε «ναι»… είναι συνυπεύθυνη!
Ευρήματα στην ΕΕ των «27»
Τρεις στους τέσσερις ερωτηθέντες συμφωνούν ότι και οι άνδρες επωφελούνται από την ισότητα των φύλων και το 90% συμφωνεί ότι είναι εξίσου σημαντικό για τις γυναίκες και τους άνδρες να είναι οικονομικά ανεξάρτητοι.
Τουλάχιστον οι μισοί ερωτηθέντες συμφωνούν ότι μια γυναίκα έχει τις ίδιες πιθανότητες να προαχθεί με έναν άνδρα (52%). Το 40% συμφωνεί ότι οι άνδρες συχνά κερδίζουν περισσότερα από τις γυναίκες επειδή οι εργασίες τους είναι πιο απαιτητικές, ενώ το 34% ότι οι γυναίκες πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στις οικογενειακές τους ευθύνες έναντι της καριέρας τους.
Λιγότεροι από 1 στους 4 συμφωνούν ότι οι γυναίκες δεν είναι αρκετά φιλόδοξες για να καταλάβουν υψηλότερες θέσεις σε έναν οργανισμό (23%) και ότι οι άνδρες που λαμβάνουν γονική άδεια δείχνουν έλλειψη φιλοδοξίας για την καριέρα τους (19%).
Το 47% των ερωτηθέντων συμφωνεί ότι οι άνδρες είναι πιο φιλόδοξοι στην πολιτική από τις γυναίκες. Παρ’ όλα αυτά, σε επίπεδο ΕΕ, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες τάσσονται υπέρ της εισαγωγής προσωρινών μέτρων, όπως οι ποσοστώσεις, για την αντιμετώπιση της υποεκπροσώπησης των γυναικών στην πολιτική.