Είκοσι δύο χώρες, ανάμεσά τους αρκετές ευρωπαϊκές, υπέγραψαν μια κοινή διακήρυξη με βασικό αίτημα η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) να παραμείνει «υπό ανθρώπινη καθοδήγηση, εποπτεία και έλεγχο», ενώ παράλληλα προτείνεται η δημιουργία ενός παγκόσμιου καθεστώτος παρακολούθησης των πιο προηγμένων μοντέλων AI.
Η διακήρυξη, η οποία υιοθετήθηκε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, αναγνωρίζει τις δυνατότητες της AI «να βελτιώσει την καθημερινή ζωή, να επιταχύνει την επιστημονική πρόοδο και να ενισχύσει τις οικονομίες». Ωστόσο, προειδοποιεί ότι «η ταχεία ανάπτυξη προηγμένων μοντέλων AI εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια εάν δεν υπάρξει κατάλληλη και αποτελεσματική διαχείρισή τους».
Η διακήρυξη των 22 κρατών αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της συνάντησης του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ και του Κινέζου ομολόγου του, Σι Τζινπίνγκ την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου στην Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ και η Κίνα – δύο κράτη στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης – δεν υπέγραψαν τη διακήρυξη των «22».
Πρωτεργάτες της εν λόγω διακήρυξης είναι η Φινλανδία και η Νορβηγία. Η Γερμανία ξεπέρασε τους δισταγμούς της και υιοθέτησε το κείμενο που φέρει την υπογραφή του καγκελαρίου, Φρίντριχ Μερτς. Ωστόσο Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία και Πολωνίας δεν υπέγραψαν. Να σημειωθεί ότι η Ελλάδα δεν συμπεριλαμβάνεται στην πρωτοβουλία των «22».
EXCLUSIVE: Several European countries were among a group of 22 nations that have adopted a declaration saying that AI “must remain under human direction, oversight and control.”
The group has suggested creating a global supervisory regime.https://t.co/qAFD2VFn29
— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) September 21, 2026
Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, από τους βασικούς οργανωτές της πρωτοβουλίας μίλησε στον ιστότοπο POLITICO και εξέφρασε την ελπίδα η διακήρυξη να δημιουργήσει μια «δυναμική» ώστε σύντομα να ενταχθούν σ’ αυτή περισσότερα κράτη. «Πιστεύω πως είναι προς όφελος τόσο της Κίνας όσο και των ΗΠΑ να υπάρχουν κάποιες δικλείδες ασφαλείας», είπε ο Φινλανδός πρόεδρος και πρόσθεσε:
Το μήνυμά μας είναι ότι η ανθρώπινη παρέμβαση είναι απαραίτητη, ώστε οι άνθρωποι να διατηρήσουν τον έλεγχο και να είναι αυτοί υπεύθυνοι για τις κρίσιμες αποφάσεις.
Ο Στουμπ δήλωσε ότι θα προτιμούσε έναν οργανισμό στα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, εντός του πλαισίου του ΟΗΕ. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η τελική μορφή θα πρέπει να παραμείνει ανοιχτή, ώστε η πρόταση να μην απορριφθεί εξαρχής από χώρες που είναι επιφυλακτικές απέναντι στον ρόλο των Ηνωμένων Εθνών.
Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε, τάχθηκε επίσης υπέρ μιας ευρύτερης διεθνούς συμμετοχής. Θα ήταν θετικό, είπε, εάν η πρωτοβουλία υιοθετούνταν από τους G7 και την G20, καθώς οι δύο αυτές ομάδες έχουν πιο περιορισμένη και στοχευμένη σύνθεση σε σχέση με τον ΟΗΕ.
Τι ζητούν οι «22» από τις εταιρείες AI
Η διακήρυξη καλεί τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης να αναπτύξουν διαφανή πρωτόκολλα ασφαλείας, τα οποία θα περιλαμβάνουν υποχρεωτικούς ελέγχους πριν από την κυκλοφορία νέων μοντέλων και ανεξάρτητες αξιολογήσεις. Οι αξιολογητές, θα πρέπει να έχουν επαρκή πρόσβαση ώστε να μπορούν να εντοπίζουν και να αξιολογούν τους κινδύνους.
AI must remain under human direction, oversight and control
Ahead of the UN General Assembly, 22 world leaders, among them Chancellor Merz, have signed a declaration calling for control of frontier AI models that “must be developed and used in line with international law”. pic.twitter.com/n8VByVj6Xl
— German Embassy London (@GermanEmbassy) September 22, 2026
Οι χώρες καλούνται να αναπτύξουν και να συντονίσουν κοινά πρότυπα, να ενισχύσουν τη διαφάνεια και να δημιουργήσουν μηχανισμούς για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με σοβαρά περιστατικά που αφορούν την ασφάλεια των μοντέλων της AI. Σε καμία περίπτωση το κοινό κείμενο των «22» δεν προτείνει την επιβράδυνση ή τη διακοπή ανάπτυξης μοντέλων AI. Απλά υπογραμμίζει ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στη διαχείριση των ενδεχόμενων κινδύνων.
Ακούσιες παραβιάσεις
Καμία εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης δεν έχει πραγματοποιήσει κακόβουλες ή εγκληματικές κυβερνοεπιθέσεις εναντίον άλλων οργανισμών. Ωστόσο, έχουν καταγραφεί σοβαρά περιστατικά ασφαλείας, ακούσιες παραβιάσεις και αστοχίες κατά τη διάρκεια δοκιμών ή ερευνών.
Σε επίπεδο εταιρικών υποδομών, εταιρείες όπως η OpenAI, έχουν αντιμετωπίσει στο παρελθόν σφάλματα (bugs) σε βιβλιοθήκες ανοιχτού κώδικα που οδήγησαν σε ακούσια έκθεση ιστορικού συνομιλιών και προσωπικών δεδομένων χρηστών, γεγονός που ανάγκασε τις αρχές προστασίας δεδομένων (όπως στην Ιταλία) να παρέμβουν.
Η AI στην Ελλάδα
Η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα βρίσκεται σε μεταβατική φάση, συνδυάζοντας σημαντικές θεσμικές και τεχνολογικές πρωτοβουλίες, υψηλή αποδοχή από το κοινό, αλλά και σοβαρές προκλήσεις σε επίπεδο οικονομικής ενσωμάτωσης.
Η Ελλάδα σημειώνει αξιόλογη πρόοδο στην ενσωμάτωση AI εργαλείων στη δημόσια διοίκηση. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο ψηφιακός βοηθός mAigov στο Gov.gr για την εξυπηρέτηση των πολιτών και η χρήση αλγορίθμων AI στο Κτηματολόγιο, οι οποίοι επιταχύνουν δραστικά την επεξεργασία ακινήτων.
Ο ΥΠΕΞ Γ.Γεραπετρίτης και ο Υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης @papastergiougr παρουσίασαν σήμερα στο @GreeceMFA τον πολυγλωσσικό «Ψηφιακό Βοηθό» – «mAigov» που πλέον «απαντά» σε 25 γλώσσες
Ομιλία ΥΠΕΞ Γ.Γεραπετρίτη κατά την παρουσίαση ⤵️https://t.co/t1FGfeeE77 pic.twitter.com/ZuHRxbOvVJ
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) January 25, 2024
Σε επίπεδο κοινωνίας η Ελλάδα καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά στη χρήση εργαλείων γενετικής τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI) στις νεαρές ηλικίες (16-24 ετών), αγγίζοντας ή ξεπερνώντας το 83%, γεγονός που δείχνει μια εξοικειωμένη και τεχνολογικά «ανοιχτή» νέα γενιά.