Για χρόνια η συζήτηση για τη μητρότητα και την καριέρα περιγράφεται σχεδόν αποκλειστικά ως πρόβλημα προς διαχείριση. Τα θέματα είναι γνωστά. Ισορροπία δουλειάς και προσωπικής ζωής, επιβράδυνση στην εξέλιξη της καριέρας, burnout, «πέναλτι» στη μητρότητα. Συνεχώς μιλάμε για όσα «χάνει» μια γυναίκα όταν γίνεται μητέρα. Η νέα έρευνα του οργανισμού γυναικείας ενδυνάμωσης Mothered Media έρχεται να ανατρέψει αυτή την προσέγγιση, θέτοντας ένα απλό αλλά ανατρεπτικό ερώτημα. Μήπως η μητρότητα αποτελεί μία από τις πιο υποτιμημένες εμπειρίες ανάπτυξης ηγετικών δεξιοτήτων στη σύγχρονη εργασία;
«Η έρευνα αυτή ξεκίνησε από ένα απλό ερώτημα. Κι αν τελικά αξιολογούμε τη μητρότητα μέσα από εντελώς λάθος πρίσμα;», δήλωσε σε συνέντευξη της η Αλέξα Στάρκς, CEO της Mothered Media. «Για χρόνια, η συζήτηση επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στο τι «κοστίζει» επαγγελματικά στις γυναίκες η μητρότητα, αντί να εξετάσουμε όλα όσα κερδίζουν μέσα από αυτήν την εμπειρία».
Το 2005, το βιβλίο με τίτλο Mother Leads Best έγινε πρωτοσέλιδο, υποστηρίζοντας ότι η μητρότητα μετατρέπει τις καλές ηγέτιδες σε εξαιρετικές. Παρουσίαζε 50 ανώτατες γυναίκες στελέχη, οι οποίες απέδιδαν το γεγονός στο ότι έγιναν μητέρες και στο ότι αυτό τις έκανε πιο ενσυναισθητικές, πιο ανθεκτικές, πιο προσαρμοστικές, και καλύτερες στη διαχείριση του χάους και των συγκρούσεων.
Είκοσι χρόνια αργότερα, η έκθεση Maternal Strengths Report 2026 έρχεται με δεδομένα από έρευνα σε 354 μητέρες από διαφορετικούς κλάδους, επίπεδα καριέρας και χώρες, να μετρήσει δώδεκα δεξιότητες ηγεσίας και να καταγράψει το ποσοστό ανάπτυξης τους σε καθεμία από αυτές μετά τη μητρότητα.
- Διαχείριση χρόνου: +123%
- Κατανομή ενέργειας: +100%
- Διαπραγμάτευση: +83%
- Επικοινωνία: +60%
Η μελέτη βασίστηκε στην αυτοαξιολόγηση γυναικών που σύγκριναν τις δεξιότητές τους πριν και μετά τη μητρότητα, εστιάζοντας σε ικανότητες που σχετίζονται άμεσα με την ηγεσία. Το ενδιαφέρον είναι ότι τα ευρήματα δεν περιορίζονταν σε ικανότητες όπως η ενσυναίσθηση ή η συναισθηματική νοημοσύνη, πεδία στα οποία οι γυναίκες είναι καταγεγραμμένο και γνωστό πως έχουν το προβάδισμα αλλά και σε ικανότητες που θεωρούνται hard ηγετικά skills. Η διαχείριση χρόνου καταγράφει τη μεγαλύτερη άνοδο, με αύξηση που ξεπερνά το 120%, ενώ η στρατηγική αξιοποίηση της ενέργειας διπλασιάζεται. Ακολουθούν η διαπραγμάτευση, η επικοινωνία υπό πίεση και η διαχείριση συγκρούσεων και κρίσεων.
H Σταρκς βίωσε και η ίδια στο πετσί της το πως οι γυναίκες τιμωρούνται επαγγελματικά όταν γίνουν μητέρες. Έχοντας μια ανερχόμενη καριέρα στη διαφήμιση και σε corporate περιβάλλοντα είδε την εξέλιξη της να επιβραδύνεται από την ώρα που έγινε μητέρα. Αυτό ήταν και ο λόγος που την ώθησε να ιδρύσει την Mothered Media.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή της «ένιωθα σαν κάποιος σιγά-σιγά να με απομάκρυνε από την καριέρα μου. Με έβαζαν στο περιθώριο και δεν με υπολόγιζαν για προαγωγές για τις οποίες είχα δουλέψει σκληρά. Η καριέρα για την οποία κάποτε ήμουν εξαιρετικά ενθουσιώδης και φιλόδοξη, δεν μου έδινε πια τη χαρά που ένιωθα παλαιότερα. Ειδικά όταν έπρεπε να δουλεύω μέχρι αργά και να είμαι διαρκώς διαθέσιμη. Ήθελα να δημιουργήσω κάτι που να στηρίζει ουσιαστικά τις μητέρες στη μετάβασή τους από τη μητρότητα πίσω στην εργασία».
Μητρότητα: To καλύτερο «workshop» για ηγετικές ικανότητες
Όπως ανέφερε σε συνέντευξη της η Starks σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας «οι δεξιότητες που παρουσίασαν τη μεγαλύτερη αύξηση ήταν εκείνες οι κρίσιμες λειτουργικές δεξιότητες όπου οι εταιρείες επενδύουν εκατομμύρια για να αναπτύξουν στους ηγέτες τους. Για μένα, αυτό ήταν το πιο απρόσμενο εύρημα».
Η μητρότητα λειτουργεί ως ένα περιβάλλον υψηλής πίεσης και συνεχών απαιτήσεων, όπου οι γυναίκες καλούνται να λαμβάνουν αποφάσεις γρήγορα, να αναπροσαρμόζουν προτεραιότητες σε πραγματικό χρόνο και να διαχειρίζονται περιορισμένους πόρους, κυρίως το χρόνο και την ενέργεια της. Πρόκειται για ένα «άτυπο training» που, σύμφωνα με τα ευρήματα, ενισχύει ουσιαστικά την ικανότητα διαχείρισης πολύπλοκων απαιτήσεων στους χώρους εργασίας.
Ένα ακόμη πολύ σημαντικό εύρημα της έρευνας είναι η αύξηση στην αυτοπεποίθηση των συμμετεχουσών σε όλες τις κατηγορίες δεξιοτήτων που καταγράφεται αφού έγιναν μητέρες, με την αυτοπεποίθηση να είναι ένας από τους βασικότερους παράγοντες για την ανάληψη ηγετικών ρόλων και τη διεκδίκηση ευκαιριών μέσα σε έναν ανταγωνιστικό επαγγελματικό χώρο.
Τι συμβαίνει με τη μητρότητα και την εργασία στην πράξη
Χαρακτηριστικά ήταν τα σχόλια σε ανάρτηση στο Instagram που ανακοίνωνε τα αποτελέσματα της έρευνας χαρακτηρίζοντας τη μητρότητα σαν επιταχυντή ικανοτήτων. «Επιταχυντής ικανοτήτων αλλά δολοφόνος καριέρας. Περισσότερες ικανότητες αλλά συχνά εργασία μερικής απασχόλησης και καθόλου χρόνος για να αφιερώσεις στην εξέλιξη της καριέρας σου» σημείωνε ένα από τα σχόλια. «Για να μπορέσουμε να την πούμε επιταχυντή καριέρας πρέπει να γίνουν αρκετές δομικές αλλαγές στο σύστημα αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς» συμπλήρωνε ένα άλλο.
Γίνεται προφανές ότι η πραγματικότητα που βιώνουν οι γυναίκες καθημερινά στους χώρους εργασίας είναι πολύ συχνά διαφορετική από αυτό που καταγράφουν οι έρευνες. Τα ευρήματα της έρευνας είναι αληθινά αλλά δεν μπορούν να αξιοποιηθούν αν δεν αλλάξουν τόσο τα στερεότυπα για τις μητέρες στην εργασία αλλά και αν δεν εφαρμοστούν πρακτικές λύσεις για τη στήριξη της μητρότητας όπως ευέλικτα ωράρια και δομές φύλαξης παιδιών. Η μητρότητα από μια μεγάλη μερίδα των γυναικών εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο αντί ως εμπειρία εξέλιξης. Οι γυναίκες καλούνται να αποδείξουν ότι «αντέχουν», αντί να αναγνωρίζεται τι ικανότητες έχουν ήδη αναπτύξει από τη στιγμή που έγιναν μητέρες.
Η αντίφαση είναι εμφανής και η έρευνα της Mothered Media έρχεται να την κάνει πιο προφανή. Οι ίδιες οι επιχειρήσεις επενδύουν σημαντικούς πόρους σε προγράμματα ανάπτυξης ηγεσίας, αναζητώντας εργαζομένους που μπορούν να διαχειριστούν πίεση, να επικοινωνούν αποτελεσματικά και να λαμβάνουν αποφάσεις σε σύνθετα περιβάλλοντα. Την ίδια στιγμή, φαίνεται να παραβλέπουν ότι πολλές μητέρες έχουν ήδη καλλιεργήσει αυτές τις δεξιότητες στην πράξη.
Τα κριτήρια αξιολόγησης δεν λαμβάνουν υπόψη την γυναικεία εμπειρία
Τα μοντέλα αξιολόγησης και εξέλιξης μοιάζει να μην περιλαμβάνουν την πολύπλοκη πραγματικότητα και το σύνθετο skill set των γυναικών εργαζομένων. Τα κριτήρια αυτά βασίζονται σε γραμμικές πορείες καριέρας και στη συνεχή διαθεσιμότητα, αγνοώντας τις δεξιότητες που αποκτώνται μέσα από μη γραμμικές εμπειρίες ζωής. Αν η εργασία του μέλλοντος όπως αναφέρουν όλες οι σχετικές προβλέψεις απαιτεί ευελιξία, συναισθηματική νοημοσύνη και ικανότητα διαχείρισης αβεβαιότητας, τότε ίσως είναι καιρός η μητρότητα να επαναπροσδιοριστεί το ως μια πολύτιμη εμπειρία που ενισχύει δεξιότητες κρίσιμες για τη σύγχρονη ηγεσία.
Το ΑΙ και η αξιολόγηση της μητρότητας στην εργασία
Η χρήση ΑΙ στην αξιολόγηση των εργαζομένων κάνει το πρόβλημα αυτό ακόμη πιο έντονο. Όπως αναφέρεται σε άρθρο του Forbes οι αλγόριθμοι αξιολόγησης στηρίζονται συνήθως σε ποσοτικοποιήσιμα δεδομένα όπως για παράδειγμα στις ώρες σύνδεσης, στην άμεση ανταπόκριση σε email, στη συνεχή φυσική ή ψηφιακή παρουσία. Αυτού του είδους οι μετρήσεις ευνοούν ένα παραδοσιακό, άκαμπτο μοντέλο εργασίας και παραβλέπουν την ουσιαστική αξία και τα soft skills που αναπτύσσουν οι γυναίκες μέσω της μητρότητας όπως η διαχείριση κρίσεων, η προσαρμοστικότητα, το multitasking, η συναισθηματική νοημοσύνη και η αποτελεσματική ιεράρχηση προτεραιοτήτων.
Επιπλέον, επειδή τα μοντέλα AI εκπαιδεύονται σε ιστορικά εταιρικά δεδομένα που είναι ήδη επιβαρυμένα με φυλετικές προκαταλήψεις και αναπαράγουν το στερεότυπο ότι η μητρότητα συνεπάγεται μειωμένη αφοσίωση στην καριέρα.
Επιπλέον, επειδή τα μοντέλα AI εκπαιδεύονται σε ιστορικά εταιρικά δεδομένα που είναι ήδη επιβαρυμένα με φυλετικές προκαταλήψεις και αναπαράγουν το στερεότυπο ότι η μητρότητα συνεπάγεται μειωμένη αφοσίωση στην καριέρα. Το πρόβλημα επιδεινώνεται επειδή η αξιολόγηση μέσω AI περιβάλλεται από έναν «μανδύα αντικειμενικότητας». Οι εργοδότες εμπιστεύονται τους αριθμούς θεωρώντας τους αμερόληπτους. Έτσι, η υποτίμηση των δεξιοτήτων που προσφέρει η μητρότητα στην ηγεσία και στην εταιρική απόδοση νομιμοποιείται από την τεχνητή νοημοσύνη, κάνοντας ακόμα πιο δύσκολη την αναγνώριση και την αξιοποίηση αυτού του ταλέντου στους οργανισμούς.
Η μητρότητα εγκαινιάζει ένα νέο μοντέλο αποδοτικότητας
Η σύγχρονη εργασία είναι γεμάτη από συνθήκες που πολλές μητέρες γνωρίζουν ήδη καλά. Περιορισμένος χρόνος, πολλές και ανταγωνιστικές μεταξύ τους προτεραιότητες, συνεχείς διακοπές, αόρατη εργασία και συναισθηματικό φορτίο. Όταν μια εργαζόμενη μητέρα γίνεται πιο αυστηρή με τον χρόνο των meetings και αποφεύγει περιττές συναντήσεις, αυτό μπορεί να διαβαστεί ως μειωμένη διαθεσιμότητα ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για καλύτερη ιεράρχηση προτεραιοτήτων και πιο συνειδητή διαχείριση του χρόνου. Όταν σταματά να απαντά άμεσα σε κάθε μήνυμα, αυτό μπορεί να εκληφθεί ως μειωμένη παρουσία ενώ στην πραγματικότητα δείχνει ισχυρότερα όρια και βαθύτερη συγκέντρωση. Όταν ζητά περισσότερη σαφήνεια πριν αναλάβει ένα νέο project, μπορεί να θεωρηθεί δισταγμός, ενώ είναι στρατηγική λήψη αποφάσεων και διαπραγμάτευση ρόλων και ευθυνών.
Έρευνες σαν αυτή σίγουρα βοηθούν να επαναξιολογήσουμε τον τρόπο που βλέπουμε τη μητρότητα και την εργασία.
Πηγή:
https://www.forbes.com/sites/christinecarter/2026/06/02/ai-performance-metrics-could-make-maternal-bias-harder-to-see/