Εδώ και αρκετούς μήνες το El Niño (Ελ Νίνιο) ενισχύεται και έχει ήδη αρχίσει να δείχνει τα δόντια του. Χώρες, όπως η Ινδονησία, η Ινδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας, πλημμυρικά φαινόμενα και ακραίους καύσωνες, επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις ότι το Ελ Νίνιο ετοιμάζεται για επίθεση ακραίων καιρικών φαινομένων στον κόσμο.
Το κλιματικό φαινόμενο εκδηλώνεται όταν τα επιφανειακά νερά στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό γίνονται θερμότερα από το κανονικό. Εμφανίζεται κάθε 2 έως 7 χρόνια, χωρίς να ακολουθεί κάποιο σταθερό χρονοδιάγραμμα. Δεν έχουν όλα τα Ελ Νίνιο την ίδια ένταση. Ορισμένα είναι σχετικά ασθενή, ενώ άλλα μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές μεταβολές στον καιρό σε παγκόσμια κλίμακα.
Η έντασή του μετριέται κυρίως από το πόσο ανεβαίνει η θερμοκρασία της θάλασσας σε σχέση με τον μέσο όρο:
- Ασθενές Ελ Νίνιο: αύξηση κατά 0,5–0,9°C.
- Μέτριο: αύξηση κατά 1–1,4°C.
- Ισχυρό: αύξηση κατά 1,5–1,9°C.
- Πολύ ισχυρό: αύξηση κατά 2°C ή περισσότερο.
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της αμερικανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας NOAA, το φετινό κλιματικό φαινόμενο έχει 83% πιθανότητες να φτάσει σε ιστορικά υψηλή ένταση έως το τέλος του 2026, επηρεάζοντας τον καιρό σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Κάθε επεισόδιο Ελ Νίνιο διαρκεί συνήθως 9 έως 12 μήνες, αν και ορισμένα μπορεί να διαρκέσουν περισσότερο. Η Παγκόσμια Μετεωρολογική Υπηρεσία πιστεύει ότι το φετινό τύπου «Γκοτζίλα» Ελ Νίνιο θα ενισχύεται διαρκώς και θα συνεχίσει να μας απασχολεί τουλάχιστον για τους πρώτους τρεις μήνες του 2027.
Ινδονησία: Καμένη γη
Κάθε φορά που το Ελ Νίνιο επισκέπτεται την Ινδονησία, η χώρα βιώνει θερμότερες και ξηρότερες του συνηθισμένου καιρικές συνθήκες. Φέτος το μεγαλύτερο νησιωτικό κράτος (17.000 νησιά) στον κόσμο φλέγεται με ανεξέλεγκτες μεγά-πυρκαγιές από τον πρώτο μήνα του 2026. Από τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους μέχρι σήμερα έχουν καεί τουλάχιστον 8.956,57 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης, που αντιστοιχούν περίπου στο 6,8% της συνολικής έκτασης της Ελλάδας ή κατά το BBC, έξι φορές η έκταση του ευρύτερου Λονδίνου.
Η καμένη γη της Ινδονησίας είναι υπερδιπλάσια σε σύγκριση με πέρυσι, όταν δεν υπήρχε η επίδραση του Ελ Νίνιο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Οι πυρκαγιές έχουν παραλύσει τη χώρα. Τα σχολεία σπανίως λειτουργούν, τα νοσοκομεία είναι υπερπλήρη και λειτουργούν πέραν των δυνατοτήτων εξαιτίας της αύξησης των εισαγωγών ασθενών με αναπνευστικά προβλήματα. Εκατομμύρια άνθρωποι στη Σουμάτρα και το Καλιμαντάν έχουν εκτεθεί στο τοξικό νέφος καπνού που προκαλούν οι πυρκαγιές, ενώ περίπου 175.000 άνθρωποι έχουν παρουσιάσει αναπνευστικά προβλήματα. Περισσότερα από 40.000 περιστατικά αφορούν παιδιά ηλικίας έως τριών ετών, με συμπτώματα και παθήσεις που κυμαίνονται από έναν απλό βήχα και βρογχίτιδα έως σοβαρότερες καταστάσεις, όπως η πνευμονία.
Οι κεραυνοί ταράζουν τον ανατολικό Ειρηνικό
Στον ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, όπου το Ελ Νίνιο τείνει να ενισχύει τη δραστηριότητα των τυφώνων και η φετινή περίοδος είναι ιδιαίτερα έντονη. Έχουν ήδη καταγραφεί 22 τροπικές καταιγίδες με δική τους επίσημη ονομασία και 12 τυφώνες, εκ των οποίων οι 10 ήταν ιδιαίτερα ισχυροί. Οι αριθμοί αυτοί έχουν ήδη ξεπεράσει τον αριθμό των φαινομένων που εκδηλώνονται συνήθως κατά τη διάρκεια μιας ολόκληρης περιόδου τυφώνων, παρότι απομένουν ακόμη δύο μήνες μέχρι την ολοκλήρωσή της.
Στην περιοχή αυτή, το Ελ Νίνιο δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την ενίσχυση των καταιγίδων, καθώς προκαλεί υψηλότερες θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας και ασθενέστερους ανέμους στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο τυφώνας Polo, ο οποίος ενισχύθηκε με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς, με τις ριπές των ανέμων του να φτάνουν τα 285 χιλιόμετρα την ώρα. Την ίδια ώρα τρεις τυφώνες – ο ένας ήταν ο Polo – που στροβιλίζονταν ταυτόχρονα στην ίδια ωκεάνια λεκάνη. Οι άλλοι δύο ήταν οι τυφώνες Odalys και Nolo.
Κι αυτό με τους τρεις τυφώνες μαζί συνέβη δύο φορές μέσα σε έναν μήνα. Νωρίτερα, τον Σεπτέμβριο, η τεράστια ποσότητα ενέργειας που απελευθερώθηκε λόγω της ασυνήθιστα υψηλής θερμοκρασίας των ωκεάνιων υδάτων είχε ως αποτέλεσμα να αναπτυχθούν ταυτόχρονα τρεις τυφώνες στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό: ο Lowell, η Karina και η Marie. Μέχρι φέτος, η τελευταία φορά που είχαν καταγραφεί τρεις ταυτόχρονοι τυφώνες στον Ειρηνικό Ωκεανό ήταν το 2015.
Αλλάζουν χρώμα οι ωκεανοί
Δορυφορικές εικόνες απαθανάτισαν μια εντυπωσιακή αλλαγή στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η περιοχή κοντά στον Ισημερινό η οποία είχε έντονο πράσινο χρώμα εμφανίζεται πλέον πολύ πιο μπλε σε σύγκριση με το 2025. Το πράσινο χρώμα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο φυτοπλαγκτόν, μικροσκοπικούς οργανισμούς που πραγματοποιούν φωτοσύνθεση και αποτελούν τη βάση της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας.
Super El Nino is changing the colour of the OCEAN: NASA says waters have become bluer as record-breaking temperatures wipe out marine life https://t.co/G3YzntROe1
— Daily Mail (@DailyMail) October 19, 2026
Κανονικά οι άνεμοι και τα ωκεάνια ρεύματα βοηθούν στην άνοδο ψυχρού νερού προς την επιφάνεια. Το νερό αυτό είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά τα οποία χρειάζεται το φυτοπλαγκτόν για να αναπτυχθεί. Κατά τη διάρκεια του Ελ Νίνιο εξασθενούν ή αλλάζουν κατεύθυνση και η ανάδυση ψυχρού, πλούσιου σε θρεπτικά συστατικά νερού μειώνεται. Η αλλαγή αυτή αποτελεί πιθανή ένδειξη σημαντικών μεταβολών στη θαλάσσια παραγωγικότητα.
Ανησυχητική ηρεμία στον Ατλαντικό
Αντίθετα, στον Ατλαντικό Ωκεανό επικρατεί μια ασυνήθιστη ηρεμία. Το Ελ Νίνιο τείνει να αυξάνει την κατακόρυφη διάτμηση των ανέμων στον Βόρειο Ατλαντικό, δηλαδή τις μεταβολές στην ταχύτητα ή την κατεύθυνση των ανέμων ανάλογα με το ύψος. Πρόκειται για έναν παράγοντα που μπορεί να αποδιοργανώσει τις καταιγίδες και να περιορίσει τον σχηματισμό τους. Μέχρι στιγμής έχει καταγραφεί μόλις ένας τυφώνας, ο Isaias, ο οποίος έφτασε στις ακτές της βορειοδυτικής Φλόριντα και της Αλαμπάμα.
Ήταν ο τυφώνας που σχηματίστηκε αργότερα από κάθε άλλον στην ιστορία των δορυφορικών καταγραφών, οι οποίες ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1960.
Πριν από τη φετινή χρονιά, το σχετικό ρεκόρ ήταν η 11η Σεπτεμβρίου και είχε σημειωθεί το 2002 και το 2013. Σε μια συνηθισμένη περίοδο τυφώνων, μέχρι αυτή τη χρονική στιγμή θα είχαν καταγραφεί περίπου 10 τροπικές καταιγίδες με επίσημη ονομασία, πέντε τυφώνες και δύο ισχυροί τυφώνες. Φέτος, ωστόσο, έχουν σημειωθεί μόλις οκτώ τροπικές καταιγίδες.
Ινδία: Μουσώνες χωρίς πολλές βροχές
Οι ξηρότερες και θερμότερες συνθήκες έχουν επηρεάσει την Ινδία, όπου οι ζωτικής σημασίας βροχοπτώσεις των μουσώνων ήταν 13% χαμηλότερες από τον μέσο όρο.
Παρότι η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ινδίας (IMD) εξακολουθεί να θεωρεί ότι αυτή η απόκλιση βρίσκεται εντός των «φυσιολογικών» ορίων, ο συνολικός μέσος όρος δεν αποτυπώνει τις μεγάλες διαφορές στις βροχοπτώσεις μεταξύ των περιοχών της χώρας.
Στην κεντρική Ινδία, οι βροχοπτώσεις κινήθηκαν περίπου στα αναμενόμενα επίπεδα. Αντίθετα, στα ανατολικά και βορειοανατολικά της χώρας καταγράφηκαν 26% λιγότερες βροχές από τον μέσο όρο, με αποτέλεσμα οι περιοχές αυτές να βρεθούν αντιμέτωπες με εξαιρετικά σοβαρή ξηρασία.
Rain in Goa, But a Huge Deficit Remains: What IMD Forecasts Next || GOA365 https://t.co/Y5LTI2BJIk
— goa365tv (@goa365tv1) October 20, 2026
Στις νότιες πολιτείες της Ινδίας, οι βροχοπτώσεις ήταν επίσης μειωμένες κατά 24%. Ακόμη και στις περιοχές όπου το συνολικό ύψος της βροχής πλησίασε τον μέσο όρο, οι βροχοπτώσεις δεν είχαν τη συνηθισμένη διάρκεια και συνέχεια που χαρακτηρίζει την περίοδο των μουσώνων. Αντίθετα, παρατηρήθηκαν μεγάλες περίοδοι ξηρασίας, οι οποίες εναλλάσσονταν με ακραίες βροχοπτώσεις. Αυτές οι συνθήκες ασκούν ακόμη μεγαλύτερη πίεση στη γεωργική παραγωγή και αυξάνουν τον κίνδυνο μειωμένων αποδόσεων στις καλλιέργειες.
Ισχυροί τυφώνες στην ανατολική Κίνα και στην Ιαπωνία
Δυτικότερα, στον Ειρηνικό Ωκεανό, η φετινή περίοδος χαρακτηρίζεται από έντονη δραστηριότητα με αρκετές καταιγίδες στην ανατολική Κίνα και την Ιαπωνία, οι οποίες έχουν προκαλέσει πρόσφατα εκτεταμένες πλημμύρες και κατολισθήσεις.
Σύμφωνα με την Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, στον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό έχουν σχηματιστεί 10 τροπικοί κυκλώνες, τόσοι πολλοί σε μια σεζόν είχαν να σχηματιστούν από το 1966.
Κατά τη διάρκεια του Ελ Νίνιο, τα θερμότερα νερά του Ειρηνικού προκαλούν μεταβολές στα μοτίβα των ανέμων, με αποτέλεσμα οι τροπικοί κυκλώνες να τείνουν να σχηματίζονται ανατολικότερα, πιο μακριά από την Ιαπωνία και την ανατολική Κίνα.
Ωστόσο, αυτό σημαίνει ότι οι καταιγίδες έχουν στη διάθεσή τους μεγαλύτερη απόσταση και περισσότερο χρόνο για να αντλήσουν ενέργεια από τα θερμά νερά του ωκεανού, ενισχύοντας την έντασή τους προτού φτάσουν στη στεριά. Έτσι, μπορούν να εξελιχθούν σε ιδιαίτερα ισχυρούς τυφώνες, με σοβαρές συνέπειες για τις παράκτιες περιοχές. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι είναι πιθανό να σχηματιστούν και άλλοι τυφώνες μέσα στη χρονιά, οι οποίοι ενδέχεται να προκαλέσουν νέες καταστροφές στην Ιαπωνία ή την ανατολική Κίνα.