«‘Γνώρισε τον εαυτό σου’. Καλή συμβουλή… αλλά σήμερα δεν έχω όρεξη για εσωτερικό τουρισμό». Μια επική ατάκα σε στριπ με πρωταγωνίστρια την Μαφάλντα, το πιο σαρκαστικό και αμετανόητα απαισιόδοξο κορίτσι στο σύμπαν του θρυλικού Αργεντινού σκιτσογράφου Χοακίν Σαλβαδόρ Λαβάδο, γνωστού ως Quino. Ορισμένοι χαρακτήρες δεν ανήκουν σε καταλόγους πνευματικών δικαιωμάτων. Ορισμένοι χαρακτήρες είναι διαχρονικοί και αναδύονται… σαν τη Μαφάλντα. Το κορίτσι που γεννήθηκε στη φαντασία του Quino τη δεκαετία του ’60 με μια δική της ιδιαίτερη ευφυΐα: το κορίτσι που ανήγαγε την παδική ηλικία σε μια ηλικία αναστοχασμού και αμφισβήτησης του κόσμου των ενηλίκων, που με όπλο το χιούμορ έκανε έντονες πολιτικές δηλώσεις και που με τη σιωπή της έδινε ρυθμό στα στριπ του δημιουργού της.
Η Αργεντινή τιμά αυτόν τον Οκτώβριο τον δικό της Quino με μια νέα έκθεση στο Μπουένος Άιρες – μια διαδραστική εμπειρία με τον τίτλο: «Mafalda Inmersiva» όπου ζωντανεύουν οι χαρακτήρες της σειράς κόμικς που μεταφράστηκε σε περισσότερες από 20 γλώσσες και έγινε ένα διεθνές πολιτιστικό φαινόμενο.
Στην έκθεση πρωταγωνιστεί φυσικά η Μαφάλντα και οι φίλοι της: Μανολίτο, Σουσανίτα, Φελίπε, η μαμά, ο μπαμπάς, οι γιαγιάδες καθώς και τα εμβληματικά σκηνικά της δεκαετίας του ‘60. Η έκθεση που φιλοξενείται στο Πολιτιστικό Κέντρο Recoleta είναι μια αισθητηριακή εμπειρία διάρκειας 60 λεπτών που εκτείνεται σε 1.300 τ.μ., χωρισμένα σε 13 θεματικές αίθουσες. Ο στόχος των δημιουργών της έκθεσης είναι ο επισκέπτης να νιώσει σαν να βγήκε από τη σελίδα και να μπήκε μέσα στο ίδιο το κόμικς.
Η εμπειρία στις 13 θεματικές αίθουσες εμπλουτίζεται με προβολές 360° και ήχο surround, διαδραστικές οθόνες αφής και γλυπτά των χαρακτήρων. Επιπλέον σχεδιάστηκε έτσι ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να βιώσει αρώματα και υφές, καθώς και να ακούσει πρωτότυπη μουσική που συντέθηκε ειδικά για την περιήγηση.
Μία από τις θεματικές αίθουσες είναι το αναγνωρίσιμο κτίριο όπου ζούσε με την οικογένειά της η Μαφάλντα ένα κοριτσάκι που ονειρευόταν έναν καλύτερο κόσμο, υπερασπιζόταν τα ανθρώπινα δικαιώματα και κατήγγειλε τις καταχρήσεις εξουσίας. Στην πραγματικότητα είναι το κτίριο όπου διέμενε ο σκιτσογράφος Χοακίν Σαλβαδόρ Λαβάδο (Quino) την εποχή που δημιουργούσε τη διάσημη σειρά κόμικς το 1964. Μια πλακέτα στην πρόσοψη υπενθυμίζει αυτό το γεγονός.
Οι επισκέπτες περνούν μέσα από το υπνοδωμάτιο της Μαφάλντα, κάνουν μία στάση στο μπακάλικο του Μανολίτο και περιηγούνται στην πόλη.
– Γεια σου Μαφάλντα. Πάνα σκεπτική για το πού βαδίζει η ανθρωπότητα;
-Μπα… Στο κάτω-κάτω αφού δεν την περιμένει κανείς πουθενά, τι σημασία έχει;
Οι δισδιάστατες (2D) κινούμενες εικόνες δημιουργήθηκαν από διεθνή, διεπιστημονική ομάδα με έδρα την Αργεντινή, την Ισπανία και την Αγγλία, με σεβασμό στο πρωτότυπο σχέδιο και τα κείμενα του Quino.
«Η εμπειρία ‘Mafalda Immersiva’ γεννήθηκε από μια ανάγκη: να συνδεθεί η Μαφάλντα με τις νέες γενιές. Προέκυψε επίσης από ένα ερώτημα, το οποίο μετεξελίχθηκε σε έργο: τι θα συνέβαινε αν μπορούσαμε να κατοικήσουμε σε εκείνο το σύμπαν; Η απάντηση είναι μια ζωντανή, βιωματική και συλλογική εμπειρία ψυχαγωγίας» αναφέρεται στην περιγραφή της έκθεσης παραγωγής της New Sock με συμπαραγωγό την Kuarzo σε ανάπτυξη της Leskian.
Σταματήστε τη γη, θέλω να κατέβω.
«Η Μαφάλντα ήταν ανέκαθεν οικουμενική. Τα ερωτήματά της διαπερνούν γενιές, πολιτισμούς και γλώσσες. Αυτό που αποτύπωσε ο δημιουργός της παραμένει μία από τις πιο διαυγείς και συγκινητικές οπτικές για το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος», υπογραμμίζεται.
Ο Ντάμιαν Κίρζνερ μία από τις κορυφαίες προσωπικότητες στον χώρο των καθηλωτικών αφηγήσεων και της εκτεταμένης πραγματικότητας (XR) στη Νότια Αμερική είναι ο γενικός παραγωγός της έκθεσης, η οποία μετά την παγκόσμια πρεμιέρα στο Μπουένος Άιρες, θα «ταξιδέψει» σε όλο τον κόσμο.
Ο Quino σταμάτησε να σχεδιάζει τη Μαφάλντα στις 25 Ιουνίου 1973, ύστερα από σχεδόν εννέα χρόνια συνεχούς παρουσίας. Ο ίδιος εξήγησε τότε ότι δυσκολευόταν πλέον να μην επαναλαμβάνεται και ότι είχε φτάσει στο σημείο να γνωρίζει το τέλος μιας ιστορίας πριν καν ολοκληρώσει το τελευταίο καρέ. Έτσι, αποφάσισε να την ολοκληρώσει και να αφοσιωθεί στο δικό του χιούμορ για ενήλικες.
Έκανε μια εξαίρεση το 1977, όταν η Μαφάλντα επιλέχθηκε από τη UNICEF ως εμβληματική φιγούρα της εκστρατείας για τα δικαιώματα του παιδιού, με τον Quino να εικονογραφεί τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Παιδιού.
Και από τότε η Μαφάλντα έκανε άλλη μια τελευταία της εμφάνιση, το 2009, στην ιταλική La Republica για να καυτηριάσει τον σεξισμό του Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Στις 23 Οκτωβρίου του 2009, ο Quino έστειλε στη La Repubblica ένα ολοσέλιδο/δισέλιδο σκίτσο της Μαφάλντα, η οποία εμφανίζεται θυμωμένη να λέει:
Non sono una donna a sua disposizione: Δεν είμαι γυναίκα στη διάθεσή σας
(Η φράση ήταν εκείνη που είχε χρησιμοποιήσει η Ιταλίδα πολιτικός Ρόζι Μπίντι απαντώντας στον τότε Πρωθυπουργό, ο οποίος σε τηλεοπτική συζήτηση της είχε πει ότι ήταν «πιο όμορφη παρά έξυπνη»).
