Ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά έχουν ένα κατοικίδιο στην οικογένειά τους πια, και αυτό δεν είναι παράξενο αφού, η επαφή ενός παιδιού με ένα κατοικίδιο μπορεί μεταξύ άλλων να χτίσει ενσυναίσθηση, ηθικά πρότυπα και να βοηθήσει στην κατανόηση της μη λεκτικής επικοινωνίας.
Πέρα όμως από αυτά τα οφέλη, πώς μπορεί να επηρεάσει η συμβίωση με ένα ζώο την ψυχική υγεία των παιδιών.
Μία νέα μελέτη που εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στην κατοχή κατοικίδιων κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής και στη ψυχική και συμπεριφορική κατάσταση των παιδιών λίγα χρόνια αργότερα, φαίνεται πως έρχεται να δώσει μια απάντηση.
Η μελέτη που συνδέει τις γάτες με περισσότερα προβλήματα ψυχικής υγείας
Η μελέτη του INMA Project αποκάλυψε μερικά απρόσμενα αποτελέσματα αναλύοντας στοιχεία από 1.893 οικογένειες και εξετάζοντας την παρουσία κατοικίδιων όταν τα παιδιά ήταν ενός έτους και στη συνέχεια στην ηλικία των 4-5 ετών. Η ψυχική και συμπεριφορική τους κατάσταση αξιολογήθηκε αργότερα, όταν τα παιδιά ήταν 7-8 ετών. Για την αξιολόγηση χρησιμοποιήθηκε το Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ), ένα ερωτηματολόγιο που καταγράφει, μεταξύ άλλων, συναισθηματικές δυσκολίες, προβλήματα συμπεριφοράς και άλλες κοινωνικές και ψυχολογικές δυσκολίες.
Οι ερευνητές εξέτασαν διαφορετικές κατηγορίες κατοικίδιων. Στο δείγμα υπήρχαν παιδιά που είχαν ζήσει με σκύλους, γάτες, πουλιά, αλλά και άλλα ζώα, όπως χάμστερ, κουνέλια, ψάρια και χελώνες, το βασικό εύρημα ωστόσο αφορούσε τις γάτες.
Τα παιδιά που είχαν γάτα μόνο στην ηλικία των 4-5 ετών, παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα προβλημάτων ψυχικής υγείας όταν αξιολογήθηκαν στην ηλικία των 7-8 ετών. Η συσχέτιση αφορούσε τόσο εσωτερικευμένα προβλήματα, όπως συναισθηματικές δυσκολίες, όσο και εξωτερικευμένα προβλήματα συμπεριφοράς.
Αντίθετα, για τα παιδιά που είχαν ζήσει με σκύλους ή πουλιά δεν εντοπίστηκε στατιστικά σημαντική σχέση με τα προβλήματα που εξετάστηκαν. Ενδιαφέρον παρουσίασαν και τα αποτελέσματα για άλλα κατοικίδια. Η σταθερή παρουσία ζώων όπως χάμστερ, κουνέλια, ψάρια και χελώνες, συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης εσωτερικευμένων προβλημάτων.
Τα ευρήματα της έρευνας
Οι ερευνητές εξέτασαν ορισμένες πιθανές εξηγήσεις για τα αποτελέσματα, χωρίς όμως να καταλήγουν ότι η κατοχή μιας γάτας προκαλεί προβλήματα ψυχικής υγείας. Μεταξύ των παραγόντων που αναφέρονται είναι ο διαφορετικός τρόπος με τον οποίο οι γάτες αλληλεπιδρούν με τους ανθρώπους, καθώς και άλλες μεταβλητές που ενδέχεται να επηρεάζουν τη σχέση και δεν μπορούν να αποτυπωθούν πλήρως από τη συγκεκριμένη μελέτη.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρεται και η τοξοπλάσμωση, λοίμωξη που προκαλείται από το παράσιτο Toxoplasma gondii και είναι συχνότερη στις γάτες. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι έχει υπάρξει σύνδεση της λοίμωξης με προβλήματα συμπεριφοράς και ορισμένες σοβαρές ψυχικές διαταραχές, χωρίς όμως το συγκεκριμένο εύρημα της μελέτης να αποδεικνύει ότι η τοξοπλάσμωση ευθύνεται για τη συσχέτιση που παρατηρήθηκε.
Συνολικά, η μελέτη δείχνει ότι η σχέση ανάμεσα στα κατοικίδια και τη ψυχική υγεία των παιδιών είναι σύνθετη και μπορεί να επηρεάζεται από το είδος του ζώου, την ηλικία του παιδιού και τη διάρκεια της συμβίωσης. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, ώστε να αποσαφηνιστεί καλύτερα η σχέση ανάμεσα στη συμβίωση με κατοικίδια και την ψυχική υγεία των παιδιών.