Τώρα βλέπετε μόνο άρθρα χωρίς βαριά θέματα. Η σελίδα μένει ίδια — αλλάζουν ήπια μόνο οι θέσεις των άρθρων. Πατήστε «Όλα τα νέα» όποτε θέλετε να επιστρέψετε.
«Κλεμμένα Μωρά» – Το ντοκιμαντέρ του BBC για τις 250.000 γυναίκες που αναγκάστηκαν να δώσουν τα μωρά τους για υιοθεσία
Από το 1946 έως το 1976 χιλιάδες βιολογικές μητέρες χωρίστηκαν από τα παιδιά τους εξαιτίας του κοινωνικού στίγματος που επικρατούσε εκείνη την εποχή γύρω από την εγκυμοσύνη εκτός γάμου.
Η Μάριον ΜακΜίλαν ήταν 17 ετών, έγκυος και ανύπαντρη, όταν άφησε το σπίτι της στη νοτιοδυτική Σκωτία για ένα δύσκολο ταξίδι προς τη βορειοανατολική Αγγλία. Ήταν το έτος 1966, όταν η οικογένειά της αποφάσισε να τη στείλει σε μια δομή φιλοξενίας και φροντίδας εγκύων του Στρατού Σωτηρίας, έξω από το Νιουκάσλ.
Η νεαρή μητέρα πέρασε εννέα μήνες μαζί με το μωρό της – ένα πανέμορφο αγοράκι με «υπέροχα μαύρα μαλλιά» – πριν της το αποσπάσουν βίαια. «Τους παρακαλούσα: ‘Σας ικετεύω, βοηθήστε με να κρατήσω το μωρό μου, μην τους αφήσετε να μου το πάρουν’. Και απλά εξαφανίστηκε», περιγράφει η ίδια στο νέο ντοκιμαντέρ του BBC με τίτλο «Stolen Babies» (Κλεμμένα Μωρά).
Η ιστορία της Μάριον είναι μία από τις 250.000 παρόμοιες περιπτώσεις γυναικών στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες μεταξύ 1949 και 1976 εξαναγκάστηκαν να παραδώσουν τα νεογέννητα τέκνα τους για υιοθεσία. Γυναίκες εντελώς ανίσχυρες απέναντι στις επιταγές του κράτους, των κοινωνικών λειτουργών, των θρησκευτικών οργανώσεων και της νοοτροπίας της κοινωνίας για εκτός γάμου τέκνα. Το σύστημα της εποχής λειτουργούσε ως ένας «μηχανισμός τροφοδοσίας» βρεφών προς άτεκνες οικογένειες.
«Ας είμαστε ειλικρινείς. Ήμασταν κορίτσια της εργατικής τάξης, ανύπαντρες, που γεννούσαμε μωρά τα οποία στη συνέχεια υιοθετούνταν από οικογένειες της μεσαίας τάξης», λέει στο ντοκιμαντέρ του BBC η Αν Κιν, άλλο ένα θύμα εκείνης της περιόδου.
Από τη σιωπή και τη ντροπή στη δικαίωση
Για δεκαετίες, οι περισσότερες από αυτές τις μητέρες κρατούσαν το προσωπικό τους τραύμα και τη «ντροπή» κρυφά, κουβαλώντας ένα αδικαιολόγητο και δυσβάσταχτο βάρος.
Η ιστορική αποκατάσταση της αδικίας ήρθε τον περασμένο Ιούλιο όταν ο απερχόμενος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Σερ Κιρ Στάρμερ, ζήτησε επίσημα συγνώμη εξ ονόματος του κράτους προς όλες τις πληγείσες μητέρες, τονίζοντας χαρακτηριστικά:
Η ντροπή δεν είναι δική σας… Η ντροπή ανήκει σε εμάς.
Η Μάριον ΜακΜίλαν με τον γιο της που τον έχασε εννέα μηνών
Η ιστορία της Μάριον: «Δεν μπορούν να μου πάρουν το μωρό»
Η Μάριον ΜακΜίλαν μεγάλωσε στο Στρανράερ της Σκωτίας τη δεκαετία του ‘60. Ερωτεύτηκε έναν άνδρα αρκετά μεγαλύτερό της και μετανάστη από το Πακιστάν. «Ήμουν ερωτευμένη τότε, όλα ήταν όμορφα και δεν το πολυσκέφτηκα», θυμάται. «Ήμασταν μαζί ελάχιστες φορές και δεν το είχα πει στην οικογένειά μου, αλλά στα 17 μου έμεινα έγκυος».
Ήλπιζε πως θα παντρευόταν αλλά ο σύντροφός της ήξερε πως η σχέση τους δεν θα γινόταν αποδεκτή: «Κανείς δεν θα σε θέλει αν είσαι με έναν μαύρο άνδρα, Μάριον», της είχε πει. Στην τελευταία τους κουβέντα, της πρότεινε να μεταναστεύσουν στη Χαβάη, πιστεύοντας πως εκεί οι μικτοί γάμοι ήταν πιο αποδεκτοί. «Δεν τον ξαναείδα ποτέ. Δεν ήξερα τι με περίμενε. Μου επιβλήθηκε το στίγμα της ανύπαντρης μητέρας, της ανήθικης γυναίκας κι έχασα κάθε έλεγχο».
Η Μάριον γέννησε σ’ ένα ίδρυμα για ανύπαντρες μητέρες όπου οι συνθήκες ήταν αυστηρές και η μεταχείριση σκληρή. «Από τη στιγμή που πατούσες το πόδι σου εκεί, σου περνούσαν το μήνυμα ότι είσαι ανάξια να γίνεις μητέρα και ότι θα σου πάρουν το μωρό. Μου έλεγαν κάθε μέρα: ‘Θα δοθεί για υιοθεσία. Οπότε συνήθισέ το, κοπέλα μου, γιατί δεν έχεις λεφτά, δεν έχεις σπίτι, δεν έχεις κανέναν να σε στηρίξει’».
Θυμάται ότι κατά τη διάρκεια του τοκετού, η διευθύντρια του ιδρύματος τη χτύπησε στο πρόσωπο επειδή προσπάθησε να σηκωθεί από το κρεβάτι. «Δεν ξέρω τι ήταν χειρότερο, το σοκ που με χτύπησε ή οι πόνοι της γέννας. Και μετά είδα τον γιο μου να γεννιέται». Δεν της επιτράπηκε να τον κρατήσει παρά μόνο την επομένη. «Τρόμαζα στην ιδέα ότι θα μου πάρουν το μωρό. Έλεγα ‘δεν μπορούν να μου πάρουν το μωρό μου’».
Σε σχέση με άλλες γυναίκες στην ίδια μοίρα, η Μάριον πέρασε περισσότερο χρόνο με το παιδί της. «Ήμουν μια ανύπαντρη Σκωτσέζα με το μωρό ενός Πακιστανού – έτσι με αντιμετώπιζε ο Στρατός Σωτηρίας. Και φυσικά μου υπενθύμιζαν χαιρέκακα ότι τα παιδιά αυτά σπάνια δίνονται με επιτυχία για υιοθεσία».
Ο γιος της ήταν εννέα μηνών όταν τελικά επιλέχθηκε από θετούς γονείς. Η Μάριον παρομοίασε το διάστημα της αναμονής για την παράδοση του παιδιού της με θανατική ποινή. Οι απεγνωσμένες εκκλήσεις της να το κρατήσει αγνοήθηκαν. Ανεπιθύμητη στον τόπο της, κατέληξε σε ξενώνα γυναικών στη Γλασκόβη. Επανενώθηκε με τον γιο της το 2004, αλλά το τραύμα παραμένει.
«Ήταν επώδυνο για εκείνον, ήταν επώδυνο για μένα, ήταν επώδυνο για τους θετούς γονείς του… για όλους μας. Αλλά ήταν και ένα δώρο από τον Θεό γιατί μου είχε λείψει».
Αν Κιν: Δεν έδωσα το παιδί μου, μου το πήραν
Αν Κι: «Μου είπαν ότι δεν θα τον ξαναδώ ποτέ»
Η Αν Κιν ήταν 17 ετών και εργαζόταν σε εργοστάσιο όταν ένας εμφανίσιμος πωλητής της ζήτησε να βγουν. «Εκεί συνέβη. Με σημερινούς όρους, έγινε χωρίς τη συναίνεσή μου. Δεν τα λέγαμε αυτά τη δεκαετία του ’60», εξομολογείται.
Όπως και η Μάριον, στάλθηκε μακριά για να «λυθεί» το πρόβλημα. Γέννησε σε νοσοκομείο του ΕΣΥ στο Σουόνσι της Ουαλίας, όπου της αρνήθηκαν ακόμα και παυσίπονα. «Μου είπαν ότι δεν θα μου δώσουν τίποτα για τον πόνο για να το θυμάμαι και να μην ξαναγίνω ‘κακό κορίτσι’. Με αντιμετώπισαν ως μια γυναίκα χωρίς ηθική».
Της είχαν υποσχεθεί 10 ημέρες με το μωρό της, αλλά την 8η ημέρα το παιδί είχε εξαφανιστεί. Μια μαία της είπε ψυχρά: «Περιμένει τη νέα του μαμά. Δεν θα τον ξαναδείς». Στη συνέχεια, την πήγε στο μπάνιο, την έβαλε στη μπανιέρα και της έσφιξε το στήθος: «Σε απαλλάσσω από αυτό το γάλα, δεν θα το χρειαστείς».
«Τότε κατάλαβα ότι είχα χάσει τα πάντα», λέει η Αν στο ντοκιμαντέρ του BBC.
Η Τζοάν Τσέιμπερς μίλησε στο ντοκιμαντέρ του BBC ‘Stolen Babies’
Τζόαν Τσέιμπερς: «Υποτίθεται τους δασκάλους τους εμπιστεύεσαι»
Η Τζόαν Τσέιμπερς ήταν 14 ετών μαθήτρια όταν συνειδητοποίησε ότι ήταν έγκυος. Ένας δάσκαλός της την προσκαλούσε σε περιπάτους. «Τον εμπιστευόμουν, ήταν δάσκαλος». Μια μέρα τη βίασε. «Το μόνο που θυμάμαι είναι ο πόνος. Δεν καταλάβαινα τι συνέβαινε».
Πέντε εβδομάδες πριν γεννήσει, κατέθεσε εναντίον του στο δικαστήριο. Χρόνια αργότερα, ανακάλυψε στα αρχεία ότι ο δικαστής είχε πει στους ενόρκους να μην την πιστέψουν, λέγοντας ότι ο δάσκαλος: «Έχει μια λαμπρή καριέρα μπροστά του, μην αφήσετε την εγκυμοσύνη της να σας επηρεάσει».
Η Τζόαν πέρασε τις τελευταίες εβδομάδες της κύησης σε ίδρυμα, ενώ ο τοκετός ήταν τραυματικός, χωρίς παυσίπονα: «Με είχαν κάνει κομμάτια».
Της πήραν το μωρό τριών εβδομάδων, μία εβδομάδα πριν τα Χριστούγεννα, διατάζοντάς την να στρώσει το κρεβατάκι για το επόμενο βρέφος. Επανενώθηκαν με το παιδί της, όταν εκείνη ήταν 66 ετών.
«Οι συγγνώμες αποδεικνύουν ότι δεν φταίγαμε εμείς»
Το 2023, η πρώην πρωθυπουργός της τοπικής κυβέρνησης της Σκωτίας, Νίκολα Στέρτζιον, ζήτησε επίσημα συγγνώμη για τον ρόλο του κράτους στις εξαναγκαστικές υιοθεσίες, χαρακτηρίζοντας τις πρακτικές «σκληρές, άδικες και βαθιά λανθασμένες».
Ο Στρατός Σωτηρίας με γραπτή δήλωση εξέφρασε τη βαθιά του λύπη και ντροπή για την αποτυχία του να προστατεύσει τόσες χιλιάδες ευάλωτες νέες γυναίκες στα ιδρύματά του.
Η Αν Κιν πιστεύει ότι η επίσημη συγνώμη του κράτους έχει καταλυτική σημασία:
Η συγνώμη σημαίνει ότι δεν θεωρούμαι πλέον ένοχη για κάτι που δεν έκανα. Δεν έδωσα το παιδί μου, μου το πήραν. Αποδεικνύει στον κόσμο ότι δεν ήταν δικό μας το λάθος. Το σφάλμα ήταν του κράτους και των εκκλησιών. Τώρα είμαστε ελεύθερες.
