Από τις εκφράσεις και τις συντομογραφίες στα chat μέχρι τις λέξεις που χρησιμοποιούνται για να δείξουν ενθουσιασμό ή και ειρωνεία, η γλώσσα αλλάζει συνεχώς. Οι νέοι, και στην προκειμένη περίπτωση η Gen Z, δημιουργούν νέους τρόπους έκφρασης, δίνουν διαφορετικές σημασίες σε ήδη υπάρχουσες λέξεις και υιοθετούν εκφράσεις από τη μουσική, την τηλεόραση και, πλέον και από το TikTok.
Η Gen Z, η γενιά που μεγάλωσε σε έναν κόσμο όπου το internet και τα social media αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, έχει συμβάλει ιδιαίτερα στην διάδοση νέων slang όρων. Λέξεις όπως slay, sus, bet και periodt που εμφανίζονται καθημερινά σε TikTok videos, Instagram captions, memes και μηνύματα, μπορεί να μοιάζουν νέες όμως δεν δημιουργήθηκαν πραγματικά από τη Gen Z.
Αντίθετα, πολλές από τις εκφράσεις που σήμερα θεωρούμε χαρακτηριστικές της νεότερης γενιάς έχουν πολύ μεγαλύτερη ιστορία. Ορισμένες προέρχονται από την Αφροαμερικανική Παραδοσιακή Αγγλική, ενώ άλλες συνδέονται με LGBTQ+, όπως τις drag και ballroom culture κοινότητες.
Τι σημαίνουν οι λέξεις που χρησιμοποιεί η Gen Z και ποιες είναι οι αληθινές ρίζες τους
Tea / Spill the tea
Σήμερα, όταν κάποιος λέει «spill the tea», ουσιαστικά ζητά να αποκαλύψει κατά βάση ένα κουτσομπολιό, κοινώς το «σουσού» στην ελληνική. Για τη Gen Z, η έκφραση μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε μια δια ζώσης συζήτηση όσο και σε ένα σχόλιο στο TikTok ή σε ένα μήνυμα, κι όμως, πρόκειται για μια λέξη με βαθύτερες ρίζες. Το Merriam-Webster σημειώνει ότι η χρήση της λέξης «tea» με αυτή τη σημασία είναι τεκμηριωμένη στο λεξιλόγιο των gay μαύρων ανδρών του Χάρλεμ και καταγράφεται στο έργο του William Hawkeswood One of the Children, το οποίο ολοκληρώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ‘90. Υπάρχουν επίσης παλαιότερες εμφανίσεις της έκφρασης «spill the tea leaves» από τη δεκαετία του ‘80, οι οποίες πιθανώς συνδέονται με την ιδέα της ανάγνωσης των φύλλων τσαγιού για την πρόβλεψη του μέλλοντος. Έτσι, η σημερινή χρήση του spill the tea αποτελεί περισσότερο την εξέλιξη και τη διάδοση ενός παλαιότερου slang παρά μια καινούργια εφεύρεση της Gen Z.
Bet
Στην αργκό της νέας γενιάς, το «bet» μπορεί να σημαίνει «εντάξει», «σύμφωνοι», «έγινε» ή «σίγουρα». Παρόλο που η λέξη μοιάζει απόλυτα σύγχρονη, η συγκεκριμένη slang χρήση έχει τις ρίζες της στην Αφροαμερικανική Παραδοσιακή Αγγλική ήδη από τη δεκαετία του ‘80. Το Merriam-Webster αναφέρει ότι πιθανότατα αποτελεί συντόμευση παλαιότερων εκφράσεων όπως you bet ή you can bet on it, οι οποίες χρησιμοποιούνταν για να δηλώσουν «φυσικά» ή «σίγουρα» και καταγράφονται στην αμερικανική αγγλική ήδη από τον 19ο αιώνα. Η Gen Z, επομένως, δεν δημιούργησε τη σημασία του bet αλλά άλλαξε τη συχνότητα και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται. Από τα τέλη του 2010 και τις αρχές του 2020, η λέξη έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στα social media και απέκτησε ακόμη πιο ειρωνική χρήση.
Periodt
Το periodt χρησιμοποιείται για να δηλώσει ότι μια άποψη είναι οριστική και δεν υπάρχει τίποτα άλλο να συζητηθεί. Θα μπορούσε να αποδοθεί στην ελληνική ως «τελεία και παύλα» ή «αυτό είναι, τέλος». Η λέξη βασίζεται στο period, δηλαδή στην τελεία που κλείνει μια πρόταση και, σύμφωνα με το Dictionary.com, η μορφή αυτή έχει συνδεθεί ειδικά με slang της μαύρης γκέι κοινότητας του αμερικανικού Νότου ενώ η προσθήκη του τελικού t αντανακλά ένα γνωστό φωνολογικό χαρακτηριστικό της Αφροαμερικανικής Αγγλικής. Η λέξη αυτή αξίζει να πούμε πως δεν έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό μέχρι την εποχή των social media. Η διάδοσή της μέσα από την αφροαμερικανική κοινότητα στο Twitter (γνωστή ως Black Twitter), την pop culture και αργότερα το TikTok την έκανε χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μια έκφραση που χρησιμοποιούνταν σε συγκεκριμένες κοινότητες μπορεί να περάσει στο mainstream internet λεξιλόγιο.
Sus
Το sus είναι η σύντομη μορφή των suspicious ή suspect και χρησιμοποιείται όταν κάποιος ή κάτι φαίνεται ύποπτο ή δεν εμπνέει εμπιστοσύνη. Για τη Gen Z, η λέξη έγινε ιδιαίτερα γνωστή μέσα από το gaming και κυρίως το Among Us. Εδώ όμως υπάρχει ένα ενδιαφέρον παράδοξο: το sus δεν δημιουργήθηκε από το Among Us. Το παιχνίδι κυκλοφόρησε το 2018 και έγινε παγκόσμια δημοφιλές το 2020, με αποτέλεσμα η λέξη να διαδοθεί σε κάθε γωνιά της γης. Ωστόσο, η συντομευμένη μορφή sus είναι πολύ παλαιότερη. Το Merriam-Webster αναφέρει καταγεγραμμένες χρήσεις ήδη από τις δεκαετίες του 1920 και του 1930, ενώ η σημερινή σημασία «suspicious» καταγράφεται από το 1955.
Slay
Το slay είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της μεγάλης ιστορικής διαδρομής που μπορεί να κάνει μια λέξη. Στα social media σήμερα σημαίνει ότι κάποιος έκανε κάτι εξαιρετικά καλά, εντυπωσίασε ή δείχνει καταπληκτικός. Η ίδια η λέξη, όμως, είναι πανάρχαια. Προέρχεται από τα Παλαιά Αγγλικά, την μορφή της αγγλικής που μιλιόταν περίπου από τον 5ο έως τον 11ο αιώνα δηλαδή, και αρχικά σήμαινε «σκοτώνω». Πολύ αργότερα απέκτησε διάφορες σημασίες. Ήδη στη δεκαετία του 1920, το «you slay me» σήμαινε «με κάνεις να γελάω πάρα πολύ» ενώ η σημασία που γνωρίζουμε σήμερα συνδέεται ιδιαίτερα με Black, Latinx και queer ballroom κουλτούρες των δεκαετιών του 1970 και 1980. Το slaying χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει μια εξαιρετική εμφάνιση, ένα εντυπωσιακό χτένισμα ή μακιγιάζ, μια χορευτική κίνηση ή την γενικότερη εικόνα κάποιου. Η έκφραση έγινε ευρύτερα γνωστή μέσα από την ταινία-ντοκιμαντέρ Paris Is Burning και αργότερα μέσα από το RuPaul’s Drag Race.
Vibing
Το vibing (ελληνιστί… βαϊμπάρω) χρησιμοποιείται σήμερα για να περιγράψει μια κατάσταση. Συχνά μάλιστα από τη Gen Z όταν ακούς τη λέξη βαϊμπάρω μνπορείς να τη μεταφράσεις και ως «χαλαρώνω και απολαμβάνω τη στιγμή». Και σε αυτήν την περίπτωση η Gen Z δεν ξεκίνησε από το μηδέν. Η λέξη vibe είναι συντομογραφία του vibration. Το Merriam-Webster καταγράφει τη slang χρήση του ουσιαστικού vibe από το 1967 και τη ρηματική χρήση από το 1971. Το Dictionary.com τοποθετεί επίσης την εμφάνισή του στα μέσα προς τέλη της δεκαετίας του 1960. Η λέξη συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη γλώσσα της μουσικής και της νεανικής κουλτούρας του 1960 και του 1970 και στη συνέχεια απέκτησε πολύ ευρύτερη σημασία: μπορούσε να αναφέρεται στην ατμόσφαιρα ενός χώρου, στην ενέργεια ενός ανθρώπου ή στο συναίσθημα που προκαλεί μια κατάσταση.