Μια 14χρονη παντρεύεται με αντάλλαγμα δύο σακιά αλεύρι, ώστε η οικογένειά της να μπορέσει να φάει.
Γυναίκες που έχουν υποστεί βιασμό οδηγούνται, σύμφωνα με μαρτυρίες, σε γάμο με τους ίδιους τους άνδρες που τους επιτέθηκαν, για να αποφευχθεί το κοινωνικό «στίγμα».
Κορίτσια που έχουν χάσει το σχολείο, το σπίτι τους και οποιαδήποτε αίσθηση κανονικότητας βρίσκονται αντιμέτωπα και με έναν ακόμη κίνδυνο: τον αναγκαστικό γάμο.
Οι μαρτυρίες που δημοσίευσε στις 23 Σεπτεμβρίου το BBC, μαζί με τα τελευταία στοιχεία του ΟΗΕ, αποκαλύπτουν μια ακόμη διάσταση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα: τη δραματική επιδείνωση των συνθηκών ασφάλειας για γυναίκες και κορίτσια.
Τα στοιχεία προέρχονται από την UNFPA (United Nations Population Fund – Ταμείο Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών), τον οργανισμό του ΟΗΕ για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία. Η UNFPA δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 150 χώρες και περιοχές, παρέχοντας μεταξύ άλλων υπηρεσίες αναπαραγωγικής υγείας και προστασίας από την έμφυλη βία, με ιδιαίτερη έμφαση στις γυναίκες, τα κορίτσια και τους νέους.
Και τα τελευταία στοιχεία της είναι εξαιρετικά ανησυχητικά.
Σύμφωνα με την UNFPA, οι καταγεγραμμένες περιπτώσεις αναγκαστικού και παιδικού γάμου στη Γάζα αυξήθηκαν κατά 123% από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο του 2026. Συνολικά, οι αναφορές περιστατικών έμφυλης βίας αυξήθηκαν κατά 60% το πρώτο εξάμηνο του έτους.
Και εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: μιλάμε για καταγεγραμμένα περιστατικά, όχι για το σύνολο των περιστατικών που πραγματικά συνέβησαν. Η ίδια η UNFPA εξηγεί ότι η αύξηση στις αναφορές αντανακλά τόσο την επιδείνωση του περιβάλλοντος προστασίας όσο και τη διεύρυνση των διαθέσιμων υπηρεσιών, που επέτρεψε σε περισσότερες επιζώσες να ζητήσουν βοήθεια.
Μια 14χρονη για δύο σακιά αλεύρι
Ανάμεσα στις μαρτυρίες που συγκέντρωσε η UNFPA και παρουσίασε το BBC βρίσκεται εκείνη μιας γυναίκας που περιέγραψε τι συνέβη σε περίοδο ακραίας πείνας: Ένας πατέρας πάντρεψε τη 14χρονη κόρη του με αντάλλαγμα δύο σακιά αλεύρι, ώστε ο ίδιος και τα υπόλοιπα παιδιά του να μπορέσουν να φάνε.
Δεν πρόκειται για μια ιστορία που μπορεί να αποκοπεί από τις συνθήκες μέσα στις οποίες συνέβη.
Η UNFPA συνδέει την αύξηση των παιδικών και αναγκαστικών γάμων με την ακραία πείνα, τη φτώχεια, την απώλεια εισοδήματος, τον εκτοπισμό και το κλείσιμο των σχολείων.
Και η επιδείνωση δεν ξεκίνησε τώρα. Τον Απρίλιο του 2026, η UNFPA είχε ήδη προειδοποιήσει ότι η πρόοδος δεκαετιών κινδύνευε να αντιστραφεί. Πριν από τον πόλεμο, το ποσοστό παιδικών γάμων στην Παλαιστίνη είχε μειωθεί από 26% το 2009 σε 11% το 2022. Ωστόσο, από έκτακτα δικαστικά αρχεία που εξέτασαν συνεργαζόμενες οργανώσεις προέκυψε ότι τουλάχιστον 400 κορίτσια ηλικίας 14 έως 16 ετών έλαβαν άδεια γάμου μέσα σε μόλις τέσσερις μήνες του 2025.
Όταν ο γάμος παρουσιάζεται ως «προστασία»
Ίσως ακόμη πιο δύσκολη είναι μια άλλη μαρτυρία που δημοσίευσε το BBC. Εκτοπισμένη γυναίκα περιέγραψε περιπτώσεις στις οποίες, όταν γίνεται γνωστό ότι ένα κορίτσι έχει βιαστεί, η «λύση» που ακολουθεί μπορεί να είναι ο γάμος του κοριτσιού με τον φερόμενο δράστη, ώστε να αποφευχθούν η «ντροπή» και το κοινωνικό σκάνδαλο.
Η έκθεση της UNFPA για το πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφει αυξανόμενες ανησυχίες για αναγκαστικούς γάμους, σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση κοριτσιών 12 έως 17 ετών, καθώς και συνεχιζόμενες αναφορές βιασμών.
Και κάπως έτσι ο γάμος, αντί να αποτελεί ελεύθερη επιλογή δύο ανθρώπων, μετατρέπεται σε μηχανισμό επιβίωσης, οικονομικής συναλλαγής ή ακόμη και σε υποτιθέμενο τρόπο αποκατάστασης της «τιμής» μιας οικογένειας. Με το κόστος να το πληρώνει το κορίτσι.
Η έμφυλη βία μέσα στην καθημερινή επιβίωση
Οι παιδικοί γάμοι είναι μόνο μία πλευρά της εικόνας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της UNFPA, η σωματική βία αντιστοιχεί στο 31% των καταγεγραμμένων περιστατικών έμφυλης βίας, με πολλά να συμβαίνουν σε υπερπλήρεις σκηνές, κατά μήκος διαδρομών εκτοπισμού και γύρω από δημόσια σημεία υδροδότησης.
Η στέρηση τροφίμων, χρημάτων, στέγασης και άλλης βοήθειας αποτελεί περίπου το ένα τρίτο των καταγεγραμμένων περιστατικών, ενώ η ψυχολογική και συναισθηματική βία αντιστοιχεί επίσης στο 31%.
Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν κάτι που συχνά χάνεται όταν μιλάμε για έναν πόλεμο μόνο μέσα από νεκρούς, τραυματίες και κατεστραμμένα κτίρια.
Η κατάρρευση μιας κοινωνίας δημιουργεί διαφορετικούς κινδύνους για διαφορετικούς ανθρώπους.
Για μια γυναίκα ή ένα κορίτσι, η απώλεια του σπιτιού μπορεί να σημαίνει ότι πλέον ζει σε έναν υπερπλήρη χώρο χωρίς ιδιωτικότητα. Η ανάγκη να βρει νερό ή τρόφιμα μπορεί να την εκθέσει σε μεγαλύτερο κίνδυνο. Η οικονομική εξαθλίωση μιας οικογένειας μπορεί να μετατρέψει έναν παιδικό γάμο σε «λύση» επιβίωσης.
Και όταν καταρρέουν τα σχολεία, οι υπηρεσίες υγείας, οι κοινωνικές δομές και οι μηχανισμοί προστασίας, εξαφανίζονται ταυτόχρονα πολλά από τα δίχτυα ασφαλείας που θα μπορούσαν να προστατεύσουν ένα κορίτσι.
«Οι τάσεις είναι σοκαριστικές»
Ο εκπρόσωπος της UNFPA στην Παλαιστίνη, Νέστορ Ογουομουχάνγκι, περιέγραψε την αύξηση των καταγεγραμμένων περιστατικών ως ένδειξη μιας καταστροφικής κατάρρευσης της ασφάλειας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Η UNFPA επισημαίνει ότι οι ασφαλείς χώροι για γυναίκες και κορίτσια αποτελούν συχνά το μοναδικό μέρος όπου μια επιζώσα μπορεί να μιλήσει με ασφάλεια για τη βία που έχει υποστεί και να λάβει ψυχοκοινωνική, νομική, οικονομική και άλλη υποστήριξη.
Ωστόσο, γυναίκες και κορίτσια σε περίπου 500 σημεία εκτοπισμού στη Γάζα εξακολουθούν να μην έχουν εύκολη πρόσβαση σε έναν τέτοιο ασφαλή χώρο. Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο στοιχείο πίσω από το 123%.
Ο πόλεμος δεν επηρεάζει τις γυναίκες και τα κορίτσια μόνο μέσα από τις βόμβες ή την πείνα. Διαλύει και τις δομές που θα μπορούσαν να τις προστατεύσουν από άλλες μορφές βίας.
Ένα κορίτσι μπορεί να επιβιώσει από έναν βομβαρδισμό και να βρεθεί αντιμέτωπο με έναν αναγκαστικό γάμο.
Μια οικογένεια μπορεί να επιβιώσει από την πείνα παντρεύοντας τη 14χρονη κόρη της για δύο σακιά αλεύρι.
Και μια επιζώσα σεξουαλικής βίας μπορεί, αντί να βρει προστασία και δικαιοσύνη, να βρεθεί αντιμέτωπη με την πίεση να παντρευτεί τον άνθρωπο που κατηγορεί ότι τη βίασε.
Αυτή είναι επίσης η πραγματικότητα ενός πολέμου.
Πηγές:
BBC News
UNFPA – Gender-based violence escalates in Gaza
UNFPA – GBV Trends Analysis, April–June 2026
UNFPA – Surge in Child Marriage and Adolescent Pregnancy