Κάθε χρόνο, με το που μπαίνει ο Νοέμβριος, ξεκινά η ίδια συζήτηση, μήπως είναι πολύ νωρίς για να στολίσουμε το χριστουγεννιάτικο δέντρο ή μπορούμε να μπούμε από τώρα σε Christmas mood. Για κάποιους, τα λαμπάκια, τα στολίδια και τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια πριν από τον Δεκέμβριο είναι υπερβολή, για όλους εμάς τους άλλους όμως, είναι ο καλύτερος τρόπος να υποδεχτούν την πιο αγαπημένη περίοδο του χρόνου.
Η επιστήμη άλλωστε μίλησε!
Σύμφωνα με ψυχολογικές έρευνες, η χριστουγεννιάτικη διακόσμηση μπορεί να ενισχύσει τη νοσταλγία, να καλλιεργήσει το αίσθημα της κοινωνικής σύνδεσης και να συμβάλει στη θετική διάθεση.
Γιατί το να στολίσεις από τώρα για τα Χριστούγεννα μπορεί να σε κάνει πιο χαρούμενη;
Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η χριστουγεννιάτικη διακόσμηση μπορεί να μας κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα είναι η νοσταλγία. Τα στολίδια που χρησιμοποιούμε κάθε χρόνο, τα φωτάκια, οι γνώριμες μυρωδιές και τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια μπορούν να λειτουργήσουν ως ερεθίσματα που μας επιστρέφουν σε όμορφες στιγμές του παρελθόντος.
Μπορεί να είναι η ανάμνηση των παιδικών Χριστουγέννων, η στιγμή που στολίζαμε το δέντρο μαζί με την οικογένειά μας ή ένα αγαπημένο πρόσωπο με το οποίο μοιραζόμασταν τις γιορτές. Ακόμη και ένα παλιό στολίδι μπορεί να ξυπνήσει συναισθήματα και εικόνες που συνδέονται με την προσωπική μας ιστορία.
Η σύνδεση της νοσταλγίας με την ψυχολογική ευεξία έχει εξεταστεί και επιστημονικά. Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2019 στο European Journal of Social Psychology, οι ερευνητές Wijnand van Tilburg, Constantine Sedikides, Tim Wildschut και Ad Vingerhoets πραγματοποίησαν τέσσερα πειράματα, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η νοσταλγία μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα του νοήματος στη ζωή. Ένας από τους μηχανισμούς που συμβάλλουν σε αυτό είναι η ενίσχυση της κοινωνικής σύνδεσης και της αίσθησης συνέχειας ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν μας. Με άλλα λόγια, οι χριστουγεννιάτικες αναμνήσεις δεν μας κάνουν απλώς να αναπολούμε όσα ζήσαμε, αλλά μπορούν να μας υπενθυμίσουν τους ανθρώπους, τις σχέσεις και τις εμπειρίες που έχουν σημασία για εμάς.
Ο στολισμός μπορεί να μας φέρει πιο κοντά στους άλλους
Η επίδραση της χριστουγεννιάτικης διακόσμησης δεν περιορίζεται μόνο στο συναίσθημα που μας προκαλεί μέσα στο σπίτι. Μπορεί να λειτουργήσει και ως ένας τρόπος επικοινωνίας με τους ανθρώπους γύρω μας. Μια έρευνα που δημοσιεύτηκε το 1989 στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Environmental Psychology, από τους Carol M. Werner, Sonja Peterson-Lewis και Barbara B. Brown, εξέτασε κατά πόσο τα χριστουγεννιάτικα στολίδια και άλλα χαρακτηριστικά μιας κατοικίας επηρεάζουν την εικόνα που σχηματίζουν οι άλλοι για τους ανθρώπους που ζουν σε αυτή.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι η εξωτερική χριστουγεννιάτικη διακόσμηση μπορεί να λειτουργήσει ως ένδειξη φιλικότητας και κοινωνικής διάθεσης. Ένα σπίτι στολισμένο για τις γιορτές μπορεί, δηλαδή, να δημιουργήσει στους άλλους την εντύπωση ότι οι ένοικοί του είναι πιο προσιτοί και ανοιχτοί στην επικοινωνία.
Έτσι, τα φωτάκια στο μπαλκόνι ή ένα χριστουγεννιάτικο στεφάνι στην πόρτα δεν αποτελούν μόνο διακοσμητικές επιλογές, αλλά μπορούν να λειτουργήσουν και ως μια μικρή πρόσκληση για επικοινωνία με τη γειτονιά.
Γιατί οι χριστουγεννιάτικες παραδόσεις έχουν τόσο μεγάλη σημασία;
Δεν είναι μόνο η εικόνα του στολισμένου σπιτιού που μπορεί να μας προσφέρει χαρά, αλλά και η ίδια η διαδικασία. Το να βγάζουμε τα στολίδια από τις κούτες, να επιλέγουμε πού θα τοποθετήσουμε το καθένα, να ακούμε μουσική και να στολίζουμε μαζί με αγαπημένα πρόσωπα μπορεί να μετατραπεί σε μια μικρή οικογενειακή παράδοση.
Τον ρόλο αυτών των τελετουργιών εξέτασαν οι Ovul Sezer, Michael I. Norton, Francesca Gino και Kathleen D. Vohs σε έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2016 στο Journal of the Association for Consumer Research με τίτλο «Family Rituals Improve the Holidays».
Η μελέτη περιλάμβανε τρεις επιμέρους έρευνες με συνολικά 1.098 συμμετέχοντες και εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στις οικογενειακές παραδόσεις και την απόλαυση των γιορτών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι οικογενειακές τελετουργίες, όπως αυτές που συνδέονται με τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, ενισχύουν την εγγύτητα και τη συμμετοχή των μελών της οικογένειας στη γιορτινή εμπειρία.
Μπορεί ο στολισμός από τώρα να βελτιώσει τη διάθεσή μας;
Καθώς οι ημέρες μικραίνουν και το φως της ημέρας περιορίζεται, η καθημερινότητα μπορεί για αρκετούς ανθρώπους να γίνεται πιο μονότονη ή απαιτητική. Η προετοιμασία για τα Χριστούγεννα λοιπόν μπορεί να προσφέρει κάτι ευχάριστο για να περιμένουμε, αλλά και μια δημιουργική δραστηριότητα που διακόπτει τη ρουτίνα. Ο στολισμός, η επιλογή των διακοσμητικών και η δημιουργία μιας ζεστής ατμόσφαιρας μπορούν να λειτουργήσουν ως μικρές αφορμές χαράς μέσα στην ημέρα.
Τελικά, είναι ποτέ πολύ νωρίς για Χριστούγεννα;
Εγώ θα πω πως, όχι ωστόσο, αν ο χριστουγεννιάτικος στολισμός σε κάνει να χαμογελάς, σου θυμίζει όμορφες στιγμές και σου δίνει την ευκαιρία να περάσεις χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάς, δεν υπάρχει λόγος να περιμένεις μέχρι να φτάσει ο Δεκέμβριος. Άλλωστε, τα Χριστούγεννα δεν είναι μόνο η ημέρα της γιορτής, αλλά και όλη η προσμονή που προηγείται.