Το ευρώ, το κοινό μας ευρωπαϊκό νόμισμα εδώ και 23 χρόνια, κάνει ένα total makeover προσκαλώντας όλους τους πολίτες της Ευρωζώνης να καταθέσουν την άποψή τους για την εμφάνιση της νέας γενιάς των τραπεζογραμματίων της Γηραιάς Ηπείρου.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ECB) παρουσίασε τις δέκα τελικές της προτάσεις για την επόμενη γενιά τραπεζογραμματίων ευρώ, ανοίγοντας ένα ασυνήθιστα δημοκρατικό κεφάλαιο διαβούλευσης στον επανασχεδιασμό του καθημερινού χρήματος.
They carry my signature, but these are your banknotes.
Now it’s your turn to help shape what they’ll look like in the future.
Take part in the survey before 21 September and tell us which of the design proposals you’d like to see in your wallet https://t.co/2WiJdeIQNv pic.twitter.com/uBmbetV5aC
— Christine Lagarde (@Lagarde) July 23, 2026
Οι δέκα «φιναλίστ» προέκυψαν από έναν πανευρωπαϊκό διαγωνισμό στον οποίο υπεβλήθηκαν αρχικά 1.241 αιτήσεις από σχεδιαστές και γραφίστες. Το πρώτο ξεσκαρτάρισμα ανέδειξε 25 σχεδιαστές και γραφιστικά γραφεία που κλήθηκαν να αναπτύξουν τις προτάσεις τους. Εν τέλει κατατέθηκαν 39 ολοκληρωμένες σειρές, οι οποίες αξιολογήθηκαν ανώνυμα από μια ανεξάρτητη κριτική επιτροπή 21 ειδικών σε τομείς όπως η γραφιστική, η επικοινωνία, η ιστορία και η νευροεπιστήμη. Δέκα προτάσεις… επέζησαν, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και το χρώμα του χρήματος χρειάζεται… δημιουργική αξιολόγηση.
Η σκυτάλη στη συνέχεια παραδίδεται σε μας, τους Ευρωπαίους πολίτες. Όλοι εμείς που έχουμε στα πορτοφόλια μας τα «πράσινα» και «κίτρινα» ευρώ της Ντάλιας Χατζηαλεξάνδρου θα έχουμε τη δυνατότητα να «κρίνουμε» τις ανταγωνιστικές σειρές και να μοιραστούμε τις προτιμήσεις μας μέσω μιας διαδικτυακής έρευνας που θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Η ECB υπογραμμίζει ότι το σκεπτικό πίσω από τον ανασχεδιασμό των ευρώ είναι σίγουρα η αισθητική τους ανανέωση αλλά πρωτίστως η τόνωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Τα τραπεζογραμμάτια του ευρώ είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό μέσο συναλλαγής – είναι μία από τις πιο χειροπιαστές εκφράσεις της Ευρώπης, δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ.
«Μέσα από σχέδια που συνδυάζουν αισθητική και νόημα, τα νέα ευρώ θα ενισχύσουν την κοινή μας ευρωπαϊκή ταυτότητα», πρόσθεσε η Γαλλίδα πρόεδρος της ΕΚΤ.
Μια εξαίρεση… Το «μωβ» χαρτονόμισμα των 500 ευρώ δεν υπάρχει στις προτάσεις, δεδομένου πως η ΕΚΤ έχει αποφασίσει την οριστική κατάργηση της έκδοσής του ενώ η παραγωγή του έχει σταματήσει σταδιακά από το 2019.
«Ευρωπαϊκός πολιτισμός», «Ποταμοί και πτηνά»
Χωρισμένα σε δύο θεματικούς άξονες: «Ευρωπαϊκός πολιτισμός» και «Ποταμοί και πτηνά», τα νέα τραπεζογραμμάτια παρατίθενται σε συνολικά πέντε ζεύγη παραλλαγών η καθεμία. Οι έννοιες επανεξετάζουν τα χαρτονομίσματα μέσα από πορτρέτα εμβληματικών προσωπικοτήτων των Τεχνών, των Γραμμάτων και των Επιστημών, μέσα από τοπία, δημόσιους χώρους, την άγρια ζωή και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Το ελληνικό στοιχείο δεν εγκαταλείπεται στον ανασχεδιασμό της ΕΚΤ. Η λέξη «ευρώ» εξακολουθεί να αναγράφεται και στα ελληνικά ενώ η Μαρία Κάλλας, η απόλυτη ντίβα του παγκόσμιου λυρικού θεάτρου, επελέγη για το χαρτονόμισμα των 5 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι το 2023 η Τράπεζα της Ελλάδος είχε τιμήσει την Ελληνοαμερικανίδα υψίφωνο κυκλοφορόντας συλλεκτικό νόμισμα των 2 ευρώ και χρυσό νόμισμα των 200 ευρώ μ’ αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννησή της.
Τα ευρώ του Πολιτισμού
Στο θέμα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, τα προτεινόμενα τραπεζογραμμάτια αντιστοιχίζουν έξι προσωπικότητες με καθοριστική και διαχρονική επιρροή στους χώρους τους. Η Μαρία Κάλλας των 5 ευρώ αντιπροσωπεύει τις Παραστατικές Τέχνες και ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν των 10 ευρώ τη Μουσική. Η Πολωνή φυσικοχημικός και δύο φορές τιμηθείσα με Νόμπελ, Μαρί Κιουρί αντιπροσωπεύει την Παιδεία στο χαρτονόμισμα των 20 ευρώ. Ο θεσμός των μουσείων της Ευρώπης εκπροσωπείται από τον Ισπανό λογοτέχνη, Μιγκέλ ντε Θερβάντες (50 ευρώ) μαζί με τον διορατικό και πρωτοπόρο «μάστερ» της ιταλικής Αναγέννησης, Λεονάρντο ντα Βίντσι (100 ευρώ) ενώ για τους αγώνες στις δημόσιες πλατείες επελέγη με το τραπεζογραμμάτιο των 200 ευρώ η Αυστριακή ακτιβίστρια για την ειρήνη, Μπέρτα φον Σούτνερ.
Η πίσω όψη αυτών των χαρτονομισμάτων απομακρύνεται από τις «μοναχικές» ιδιοφυΐες της και περνάει στους χώρους όπου ο πολιτισμός παράγεται, μοιράζεται και διαδίδεται καθημερινά: δηλαδή σε παιδικές χορωδίες, σε αίθουσες σχολείων και πανεπιστημίων, σε φεστιβάλ, στο αναγνωστικό κοινό, στους καλλιτέχνες του δρόμου, σε εικαστικές εκθέσεις αλλά και στις γεμάτες ανθρώπους πλατείες.
Πέντε σχεδιαστικές προτάσεις «έντυσαν» αυτό το πολιτιστικό αφήγημα των νέων ευρώ. Ανάμεσά τους η Ελληνίδα ζωγράφος, γραφίστρια και χαράκτρια Μυρσίνη Βαρδοπούλου, η οποία περιέβαλε κάθε προσωπικότητα με κυκλικά σύμβολα που σχετίζονται με το έργο τους.
«Η επικοινωνιακή προσέγγιση επικεντρώνεται στην οικουμενική αξία του έργου κάθε ατόμου και όχι στην προσωπικότητά του. Ο κύκλος και τα σύμβολα λειτουργούν ως ένα οπτικό μήνυμα που δηλώνει έναν διανοητικό χώρο. Ο χώρος αυτός προσφέρει στους θεατές άμεση οπτική οικειότητα. Ταυτόχρονα, συμβολικά στοιχεία παρέχουν διακριτικές αναφορές για μια βαθύτερη εννοιολογική ανάγνωση. Με τον τρόπο αυτόν, το σχέδιο μεταδίδει το μήνυμα ότι, παρά την πολυμορφία των ατόμων, η συμβολή τους αποτελεί ενιαία πηγή έμπνευσης και μέσο επανασύνδεσης με οικείες αλλά συνεχώς εξελισσόμενες πολιτιστικές αξίες», αναφέρει η κ. Βαρδοπούλου στην περιγραφή που συνοδεύει την πρότασή της.
Όταν τα πουλιά και τα ποτάμια γίνονται νομισματική πολιτική
Το εναλλακτικό θέμα, «Ποτάμια και Πουλιά», παρακολουθεί το νερό από μια ορεινή πηγή μέχρι τη θάλασσα, ενώ αντιστοιχίζει ένα πουλί με έναν ευρωπαϊκό θεσμό σε κάθε ονομαστική αξία. Το ταξίδι ξεκινά με μια σβαρνίστρα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ, ακολουθούμενο από μια αλκυόνα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ μια σούλα – το μεγαλύτερο θαλασσοπούλι της Ευρώπης – πετάει πάνω από τον ωκεανό δίπλα στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
Η φύση καταλαμβάνει το μπροστινό μέρος των νέων ευρώ με τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών, του Στρασβούργου, του Λουξεμβούργου και της Φρανκφούρτης να περιμένει υπομονετικά στο πίσω μέρος.
Η τελική απόφαση για τα νέα ευρώ
Η δημόσια «έρευνα» τρέχει αλλά δεν είναι αυτή που θα κρίνει τον τελικό νικητή. Παράλληλα διεξάγεται μια δεύτερη έρευνα, με τα ίδια ερωτήματα, από ανεξάρτητη εταιρεία δημοσκοπήσεων σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πολιτών της Ευρωζώνης. Τη δε, τελική απόφαση αναμένεται να λάβει προς τα τέλη του τρέχοντος έτους το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, συνεκτιμώντας τα αποτελέσματα των δύο ερευνών, τα συμπεράσματα της κριτικής επιτροπής και την τεχνική αξιολόγηση των σχεδίων. Ωστόσο, τα τραπεζογραμμάτια των προηγούμενων σειρών… αντιστέκονται και δεν βγαίνουν σε απόσυρση. Θα διατηρήσουν την αξία τους και θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν παράλληλα με τη νέα σειρά.