Μία καθηγήτρια με έμπνευση και φαντασία, ένας διευθυντής ανοιχτός στις αλλαγές και 80 μαθητές με πινέλα γέμισαν με χρώματα και ιστορία το σχολείο τους. Το 39ο Γυμνάσιο στην οδό Βελβενδού 47 είναι το σχολείο που σπάει τη γκρίζα μονοτονία της πυκνοκατοικημένης Κυψέλης. Ένα σχολείο που απέδειξε πως όταν η μεμψιμοιρία και η γκρίνια εκλείψουν, τότε όλα μπορούν να αλλάξουν και να επαναπροσδιοριστούν.
Στο 39ο Γυμνάσιο Αθηνών στην Κυψέλη, μια καθηγήτρια Γαλλικών αποφάσισε να μετατρέψει τους γκρίζους τοίχους του σχολικού συγκροτήματος σε μια εικαστική πανδαισία Ιστορίας και Τέχνης.
Πώς ξεκίνησε η μεταμόρφωση του 39ου Γυμνασίου;
Κάποια μέρα μια μαθήτρια μουντζούρωσε ένα τοίχο στο σχολείο. «Γιατί το έκανες αυτό» τη ρώτησε η καθηγήτρια Γαλλικών, Ρέα Νταζύ. «Ήταν ήδη χάλια ο τοίχος, τι πειράζει;» απάντησε η μαθήτρια. Τότε η κ. Νταζύ άρχισε να αναρωτιέται πώς θα μπορούσε ο τοίχος να μην φαίνεται τόσο «χάλια». Οι τοιχογραφίες και τα γκράφιτι έχουν δώσει μια ανάσα χρώματος σε πολλές αστικές γειτονιές ανά τον κόσμο. «Μήπως έτσι κάτι να άλλαζε στο σχολείο μας;», αναρωτήθηκε η κ. Νταζύ και προχώρησε στην πράξη.
Βρήκε ένα πρόγραμμα εξωσχολικών δραστηριοτήτων εγκεκριμένο από το υπουργείο Παιδείας και σε συνεννόηση με τον διευθυντή του σχολείου Γιάννη Κελεπούρη, ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια η μεταμόρφωση του 39ου Γυμνασίου. Οι δαπάνες καλύφθηκαν από τα οικονομικά του σχολείου και από προσωπικά έξοδα.
«Κάποιοι πίστευαν ότι οι ζωγραφιές δεν θα μακροημέρευαν, ότι σύντομα θα χαλούσαν ή ότι οι μαθητές θα έγραφαν πάνω τους. Διαψεύστηκαν. Η δύναμη της τέχνης εξέπληξε τους πάντες» δήλωσαν οι κ. Νταζύ και ο κ. Κελεπούρης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Ταξίδι στον χρόνο – Από τον Μινωική Κρήτη έως σήμερα
Για την προετοιμασία των έργων η καθηγήτρια Γαλλικών χρειάστηκε πάνω από 100 ώρες αναζήτησης και έρευνας.
Δεν έβρισκα κάτι παρόμοιο στο ίντερνετ, για αυτό το στήσιμο πήρε τόσο πολύ χρόνο.
Συμβουλεύτηκε το βιβλίο του Ισαάκ Ασίμοφ «Το χρονικό του κόσμου» για την ιστορία των ανθρώπων, τις εφευρέσεις, τις ανακαλύψεις, τις επιστήμες. Μελέτησε έργα τέχνης, αξιοθέατα κάθε μέρους, έκανε την επιλογή και έφτιαξε τις μακέτες με πάνω από 800 εικόνες, οι οποίες αποτυπώθηκαν στον διάδρομο του ισογείου με τη μορφή ιστορικής χρονογραμμής.
Μέσα σε 2,5 χρόνια περίπου 80 μαθητές συμμετείχαν στο πρότζεκτ και ζωγράφιζαν τοίχους του Γυμνασίου τα απογεύματα μετά το τέλος των μαθημάτων.
Το αποτέλεσμα
40 εντυπωσιακές τοιχογραφίες από την προϊστορία ως τις μέρες μας με καλλιτεχνική αρτιότητα που θα ζήλευαν ακόμη και επαγγελματίες γκραφιτάδες ή ζωγράφοι. Ένα πολύχρωμο ταξίδι στον χρόνο και στον κόσμο με αναπαραστάσεις από την αρχαία Αίγυπτο, τη Μινωική Κρήτη, την αρχαία Ελλάδα, τη Ρώμη, το Βυζάντιο, το Μεσαίωνα, την Αναγέννηση, ως την εξερεύνηση του διαστήματος. Μάλιστα στις τάξεις του ισογείου υπάρχουν τοιχογραφίες εμπνευσμένες από το χρονολόγιο που έχει επιλεγεί για τον διάδρομο, με στόχο να σε «βυθίσουν» στην αντίστοιχη εποχή. Για παράδειγμα έξω από τη «Μοντέρνα Τάξη» θα δει κανείς τον Σαρλό, τον Πικάσο.
Η τέχνη ως εργαλείο μάθησης
«Προσπαθούμε με την ιστορία και τη γεωγραφία να φέρουμε τα παιδιά σε επαφή με τη γνώση, χρησιμοποιώντας την τέχνη ως εργαλείο μάθησης», εξήγησε η κ. Νταζύ. «Εργαλείο, ώστε να είναι πιο ευχάριστος ο χώρος και να ανοίγει το μάτι», πρόσθεσε.
Τα παιδιά βλέπουν κάθε μέρα που περνάει κάτι που θα τους κεντρίσει το ενδιαφέρον, όλο και κάτι θα μείνει. Κοιτούν στον χάρτη και ψάχνουν τα μέρη. «Ξαφνικά το σχολείο άρχισε να είναι ελκυστικό για τα παιδιά, ξεχωριστό. Κι ακόμα περισσότερο, τους δίνει μεγάλη χαρά που το σχολείο τους είναι όμορφο, είναι περήφανοι που ανήκουν εδώ», επισημαίνει ο κ. Κελεπούρης. Μαθητές και καθηγητές από άλλα σχολεία επισκέφθηκαν επί τούτου το σχολείο και τα παιδιά τους ξενάγησαν.
«Εντυπωσιαστήκαμε από την επιρροή που έχει τελικά η τέχνη. Γιατί το έργο δεν έγινε για κάποια χρηματική αμοιβή, κάποιο έπαθλο, μόνο για τη χαρά της δημιουργίας. Τα παιδιά ήταν τόσο ενθουσιασμένα όσο προχωρούσαμε και έβλεπαν ότι μπορούσαν να τα καταφέρουν. Θέλουν να πετύχουν πράγματα που νομίζουν ότι δεν μπορούν και εσύ αισθάνεσαι ότι τα τραβάς προς τα πάνω», τόνισε η κ. Νταζύ.
Οι μαθητές σέβονται τις τοιχογραφίες
Τοιχογραφίες καλύπτουν κάθε τάξη, τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους του σχολείου. Το κυλικείο, το προαύλιο, τη βιβλιοθήκη, τις τουαλέτες, τα μέτωπα στις πυλωτές. Κανείς δεν έχει πειράξει τις ζωγραφιές, ούτε μια γραμμή δεν βρίσκεις πάνω τους.
Τα πρωτάκια του Γυμνασίου μόλις έρχονται κοιτούν τους τοίχους απορημένα, γιατί δεν είχαν συνηθίσει τέτοιο σχολικό περιβάλλον. Και αμέσως έχουν την τάση να σέβονται το έργο, αναφέρει η κ. Νταζύ.
Λείπει από την Αθήνα -και γενικότερα στην Ελλάδα- η σύνδεση με την τέχνη και την ιστορία και αυτό είναι κρίμα, σημειώνει η κ. Νταζύ.
Μια ιδέα εδώ, μια έμπνευση εκεί, θα σημάνει κάτι καινούργιο. «Τίποτα δεν είναι παρθενογένεση, από κάπου ξεκινάει κανείς. Τα παιδιά χρειάζονται ερεθίσματα, από το γκρίζο δεν παίρνεις έμπνευση», διευκρινίζει η καθηγήτρια Γαλλικών του 39ου Γυμνασίου Κυψέλης. Βοηθάει πολύ στην καθημερινότητα, έχει πλέον διαπιστώσει και ο διευθυντής του σχολείου Γιάννης Κελεπούρης, «είναι αλλιώς να έρχονται τα παιδιά, αλλά και οι εκπαιδευτικοί σε επαφή με κάτι όμορφο και ενδιαφέρον».