Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, η επιρροή του «Believe» της Cher παραμένει αισθητή στον τρόπο με τον οποίο ακούγεται η σύγχρονη pop.
Σαν σήμερα το 1998, η Cher παρουσίασε στο κοινό το «Believe», το πρώτο single από το ομώνυμο 22ο στούντιο άλμπουμ της. Με τον χαρακτηριστικό ηλεκτρονικό ήχο στη φωνή της, τον σταθερό χορευτικό ρυθμό και ένα ρεφρέν που μετατρέπει τον πόνο του χωρισμού σε μήνυμα προσωπικής δύναμης, το τραγούδι δεν άργησε να ξεπεράσει τα όρια μιας ακόμη επιτυχίας. Έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ποπ κομμάτια της δεκαετίας του ’90 και άφησε το δικό του αποτύπωμα στην ιστορία της μουσικής.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Από την παγκόσμια επιτυχία στην κορυφή των charts
Το «Believe» συνδύασε την ευρωπαϊκή dance-pop αισθητική με μια μελωδία που μπορούσε να κερδίσει τόσο τις πίστες των κλαμπ όσο και το ραδιόφωνο. Η επιτυχία του ήταν διεθνής και μάλιστα έφτασε στο Νο 1 σε περισσότερες από 20 χώρες. Στις ΗΠΑ, κατέκτησε την κορυφή του Billboard Hot 100 τον Μάρτιο του 1999, όπου παρέμεινε για τέσσερις εβδομάδες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, έμεινε στην πρώτη θέση για επτά εβδομάδες.
Η απήχησή του αποτυπώθηκε και στις πωλήσεις, με το GRAMMY.com να αναφέρει περίπου 11 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως. Παράλληλα, το τραγούδι απέκτησε σημαντική θέση στην ιστορία των μουσικών βραβείων: χάρισε στην Cher το Grammy για την καλύτερη dance ηχογράφηση στην τελετή του 2000.
Η επιτυχία είχε και μια επιπλέον διάσταση. Όταν το «Believe» ανέβηκε στην κορυφή του αμερικανικού chart, η Cher ήταν 52 ετών και έγινε η μεγαλύτερη σε ηλικία γυναίκα που είχε φτάσει τότε στο Νο 1 του Billboard Hot 100 με νέο τραγούδι. Ήταν μια εντυπωσιακή επιστροφή για μια καλλιτέχνιδα που είχε ήδη διαγράψει μια πολυετή πορεία στη μουσική βιομηχανία.
Το «Cher effect» και η επανάσταση του Auto-Tune
Αυτό που έκανε το «Believe» να ξεχωρίσει δεν ήταν μόνο η μελωδία και ο ρυθμός του. Ήταν κυρίως ο ηλεκτρονικά επεξεργασμένος ήχος της φωνής της Cher, ο οποίος έδινε την αίσθηση μιας φωνής που μετακινείται απότομα ανάμεσα στις νότες, σχεδόν μηχανική.
Το Auto-Tune είχε αρχικά σχεδιαστεί ως εργαλείο διόρθωσης του τονικού ύψους, στο «Believe», όμως, χρησιμοποιήθηκε με τόσο έντονο τρόπο ώστε το τεχνολογικό εφέ να γίνει κεντρικό στοιχείο της ερμηνείας. Όπως εξηγεί το μουσικό περιοδικό Sound On Sound, στο αφιέρωμά του για την ηχογράφηση του τραγουδιού, η ταχύτατη διόρθωση των νοτών δημιούργησε τον ιδιαίτερο ήχο που αργότερα έγινε γνωστός ως «Cher effect».
Η παραγωγή των Mark Taylor και Brian Rawling έφερε έτσι στο προσκήνιο μια διαφορετική αντίληψη για την ανθρώπινη φωνή: δεν ήταν πλέον απαραίτητο η τεχνολογία να παραμένει αόρατη, διορθώνοντας διακριτικά μια ερμηνεία. Μπορούσε να ακουστεί ξεκάθαρα, να μεταμορφώσει τη φωνή και να λειτουργήσει ως δημιουργικό εργαλείο και αυτό ήταν αποδεκτό.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το Pitchfork, στην αναδρομή του για την εξέλιξη του Auto-Tune, επισημαίνει ότι το «Believe» έκανε το εφέ να τραβά την προσοχή πάνω του. Η επιτυχία του άνοιξε τον δρόμο για ευρύτερη χρήση της τεχνικής στην ποπ, στο R&B, στη dance και σε άλλα μουσικά είδη και τα επόμενα χρόνια πολλοί καλλιτέχνες ενσωμάτωσαν την επεξεργασμένη φωνή στον προσωπικό τους ήχο.
Ένα τραγούδι που εξακολουθεί να ακούγεται σύγχρονο
Το τραγούδι καταλαβαίνεις πως, συνέβαλε στο να αλλάξει η αντίληψη του κοινού αλλά και της ίδιας της βιομηχανίας για την παραγωγή της pop μουσικής, αποδεικνύοντας ότι ένας τεχνολογικός πειραματισμός μπορούσε να γίνει εμπορική επιτυχία χωρίς να χάσει τη συναισθηματική του δύναμη.
Σήμερα, το «Believe» συμπληρώνει 28 χρόνια από την κυκλοφορία του κι αν κάτι αποδεικνύει η διαδρομή του, είναι πως ορισμένα τραγούδια δεν μένουν στην ιστορία μόνο επειδή έγιναν επιτυχίες αλλά επειδή αλλάζουν τους κανόνες του παιχνιδιού. Για την Cher μπορεί το «Believe» να ήταν μια θριαμβευτική επιστροφή για τη βιομηχανία ολόκληρη όμως ήταν ένα σημείο εκκίνησης.