Η συνέντευξη της πρώην ποδοσφαιρίστριας της Εθνικής της Ολλανδίας Tessel Middag σε ολλανδικό μέσο ενημέρωσης και οι δηλώσεις της σχετικά με τον ρόλο της Σαουδικής Αραβίας στο ποδόσφαιρο πριν λίγες μέρες έχουν προκαλέσει το ενδιαφέρον. Δεν πάει πολύς καιρός όταν μεγάλη δημοσιότητα περιέβαλλε τη μεταγραφή της ισπανίδας ποδοσφαιρίστριας Έσθερ Γκονζάλες σε ομάδα της Σαουδικής Αραβίας. Η Έσθερ Γκονζάλες η οποία είναι παντρεμένη με γυναίκα με την οποία έχουν και ένα παιδί είχε επιλέξει να κατεβάσει φωτογραφίες της προσωπικής της ζωής από τα social media προκαλώντας ποικίλα σχόλια, δεδομένου του ότι στη Σαουδική Αραβία οι γάμοι ομοφυλοφύλων απαγορεύονται και διώκονται ποινικά.
Στη συνέντευξη της η Tessel Middag αναφέρθηκε στις επενδύσεις της Σαουδικής Αραβίας στο γυναικείο ποδόσφαιρο με σκοπό να εκσυγχρονίσει το προφίλ της διεθνώς ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει να υιοθετεί πολιτικές που καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η Middag που στη διάρκεια της καριέρας της έχει παίξει για κορυφαίες ομάδες όπως ο Ajax, η Manchester City, η West Ham United και η Fiorentina, έχει ασκήσει έντονη κριτική πολλές φορές στο παρελθόν για το ρόλο της Σαουδικής Αραβίας στο ποδόσφαιρο. Όπως δήλωσε στη συνέντευξη είχε δεχτεί και η ίδια μια δελεαστική οικονομικά πρόταση για μεταγραφή από την Σαουδική Αραβία με αμοιβή που θα άγγιζε τα €20,000 το μήνα και την οποία είχε απορρίψει.
Η καμπάνια που εναντιώθηκε στην χρηματοδότηση της FIFA από Σαουδάραβες
Το 2024 η Tessel Middag μαζί με δύο ακόμη ποδοσφαιριστές είχε στείλει ανοιχτή επιστολή στη FIFA την οποία είχαν υπογράψει άλλες 135 αθλήτριες. Η επιστολή εναντιώνονταν στην χρηματοδότηση της FIFA από την εθνική εταιρεία πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας Aramco αλλά και την όλο αυξανόμενη παρουσία Σαουδαράβων επενδυτών στο ανδρικό και το γυναικείο ποδόσφαιρο.
Η καμπάνια πράγματι προσέλκυσε την προσοχή, όμως η Middag παραδέχεται ότι δεν πέτυχε τον τελικό της στόχο. «Η Aramco, φυσικά, παραμένει χορηγός», δήλωσε στη συνέντευξη της. «Η FIFA δεν μας απάντησε καν. Οπότε, με αυτή την έννοια η καμπάνια, δεν ήταν επιτυχής. Παρ’ όλα αυτά, χαίρομαι που μιλήσαμε δημόσια, γιατί είναι σημαντικό να συνεχίσουμε αυτή τη συζήτηση».
Για την Middag, η στάση της Σαουδικής Αραβίας στο γυναικείο ποδόσφαιρο είναι αντιφατική και υποκριτική. Σύμφωνα με την ίδια, το ποδόσφαιρο θα πρέπει να εκπροσωπεί τη συμπερίληψη και να προσφέρει ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι μπορούν να είναι ο εαυτός τους, Στη Σαουδική Αραβία οι νόμοι και η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έρχονται σε σύγκρουση με αυτές τις αρχές.
Σύμφωνα με την ίδια, το ποδόσφαιρο θα πρέπει να εκπροσωπεί τη συμπερίληψη και να προσφέρει ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι μπορούν να είναι ο εαυτός τους, Στη Σαουδική Αραβία οι νόμοι και η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έρχονται σε σύγκρουση με αυτές τις αρχές.
Οι αλλαγές στις οποίες προχωρά η Σαουδική Αραβία
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε μια περίοδο ταχείας πολιτισμικής μετάβασης, και το γυναικείο ποδόσφαιρο αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της αλλαγής. Μέχρι πρόσφατα, η συμμετοχή των γυναικών στον αθλητισμό ήταν ιδιαίτερα περιορισμένη, όμως στο πλαίσιο της μεταρύθμισης «Saudi Vision 2030», η χώρα επενδύει συστηματικά στην ανάπτυξη του γυναικείου αθλητισμού, επιδιώκοντας τη διεθνή προβολή.
Η ίδρυση της εθνικής ομάδας γυναικών το 2021 και η δημιουργία εγχώριου πρωταθλήματος ήταν από τα πιο σημαντικά βήματα αυτής της μετάβασης. Παράλληλα, αυξάνεται σταδιακά και η συμμετοχή κοριτσιών σε ακαδημίες, κάτι που μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν αδιανόητο. Ταυτόχρονα, η αυξανόμενη εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου και ειδικά η προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να ενισχύσει τη διεθνή της εικόνα μέσω του αθλητισμού, δημιουργεί ερωτήματα για τα κίνητρα πίσω από αυτές τις επενδύσεις.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Όπως αναφέρει στη συνέντευξη της η Middag «είναι καλό ότι οι γυναίκες έχουν αποκτήσει περισσότερη ελευθερία εκεί τα τελευταία χρόνια, αλλά εξακολουθούν να μην έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους άνδρες, και οι ομόφυλες σχέσεις τιμωρούνται με ποινές φυλάκισης. Αν οι άνθρωποι υπερασπιστούν την αλλαγή, μπορεί να καταλήξουν στη φυλακή για χρόνια». Επίσης για τη Middag είναι πρόβλημα το ότι τα χρήματα έχουν αποκτήσει τόσο ισχυρή επιρροή κάνοντας την κοινή γνώμη να ξεχνά ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Σαουδική Αραβία καταπατώνται.
Η κλιματική κρίση
Οι ανησυχίες της Middag αφορούν και το ζήτημα της κλιματικής κρίσης. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά «το ποδόσφαιρο θα έπρεπε να είναι πιο συνειδητοποιημένο ως προς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των εμπορικών του συνεργασιών, ιδιαίτερα δεδομένης της θέσης της Aramco ως μίας από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες στον κόσμο». Για την ίδια, η κλιματική κρίση επηρεάζει ήδη το άθλημα, από τα ερασιτεχνικά γήπεδα που γίνονται ακατάλληλα για παιχνίδι μέχρι τους επαγγελματίες παίκτες που αγωνίζονται σε ακραίες θερμοκρασίες. «Το ποδόσφαιρο, ειδικά, δεν θα έπρεπε να επιτρέπει να χρησιμοποιείται από το λόμπι των ορυκτών καυσίμων», δήλωσε στη συνέντευξη της.
«Ο αθλητισμός χρησιμοποιείται από τη Σαουδική Αραβία για να βελτιώσει την εικόνα της χώρας. Έτσι, όταν σκέφτεσαι τη Σαουδική Αραβία, δεν σκέφτεσαι τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά το ποδόσφαιρο. Και όταν σκέφτεσαι την Aramco, σκέφτεσαι τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου και όχι τις κλιματικές καταστροφές που προκαλεί». Γι’ αυτό πιστεύει ότι οι διοικητικοί φορείς του ποδοσφαίρου έχουν ευθύνη που ξεπερνά την απλή μεγιστοποίηση των εμπορικών εσόδων.
Καθώς το γυναικείο ποδόσφαιρο στη Σαουδική Αραβία επιχειρεί να αποκτήσει παγκόσμια προβολή, αξιοποιώντας τη φήμη καταξιωμένων παικτριών, το κοινό βλέπει να επαναλαμβάνεται ένα μοτίβο ήδη γνώριμο από το ανδρικό ποδόσφαιρο. Για την Middag το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο το άθλημα μπορεί να συνεχίσει να αγνοεί τη σύγκρουση ανάμεσα στην οικονομική ισχύ και τις θεμελιώδεις αξίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.