Νέα έρευνα υπολόγισε πόσο κοστίζουν τα βασικά είδη που χρειάζεται ένα μωρό τον πρώτο χρόνο της ζωής του σε 38 ευρωπαϊκές χώρες. Η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τον λογαριασμό να φτάνει τα 4.158 ευρώ. Πριν, όμως, ανακηρύξουμε τη χώρα μας παράδεισο για νέους γονείς, υπάρχουν μερικά σημαντικά «αλλά». Προσθέστε ελεύθερα αν ξεχνάω κάτι.
Όποιος έχει αγοράσει έστω και μία φορά πάνες, βρεφικό γάλα, καρότσι ή για κάποιον μυστηριώδη λόγο ένα φορμάκι που κοστίζει περίπου όσο ένα κανονικό ρούχο αλλά θα φορεθεί για τρεις εβδομάδες, μάλλον δεν έχει συνδέσει ποτέ τη λέξη «οικονομικό» με τον πρώτο χρόνο ενός μωρού.
Κι όμως, σε μια νέα ευρωπαϊκή σύγκριση της Remitly, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών με σχετικά χαμηλό κόστος για τα βασικά βρεφικά είδη. Η εταιρεία διεθνών μεταφορών χρημάτων Remitly υπολόγισε το κόστος 14 βασικών προϊόντων που χρειάζεται ένα μωρό κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής του, χρησιμοποιώντας τιμές του Ιουλίου 2026 από 38 ευρωπαϊκές χώρες.
Στο καλάθι μπήκαν έξι βασικές κατηγορίες: πάνες και προϊόντα αλλαγής, μπιμπερό, βρεφικό γάλα, είδη ύπνου, μεταφορά και ρούχα.
Οι ερευνητές, όμως, δεν έμειναν μόνο στις τιμές. Για να εξετάσουν πόσο προσιτά είναι τα συγκεκριμένα είδη σε διαφορετικές χώρες, συνέκριναν το κόστος τους και με τον μέσο μισθό, χρησιμοποιώντας στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO). Γιατί 4.000 ευρώ για τα βασικά ενός μωρού προφανώς δεν έχουν το ίδιο βάρος σε μια χώρα με χαμηλότερους μισθούς και σε μία με πολύ υψηλότερα εισοδήματα.
Και κάπως έτσι προέκυψε ότι στην Ελλάδα ο ετήσιος λογαριασμός φτάνει περίπου τα 4.158 ευρώ, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στα 4.727 ευρώ.
Πού είναι φθηνότερα και πού ακριβότερα να μεγαλώνεις ένα μωρό
Η διαφορά ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες είναι εντυπωσιακή. Το χαμηλότερο κόστος καταγράφεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, με 2.813 ευρώ, ενώ ακολουθούν μεταξύ των φθηνότερων χωρών η Τσεχία με 3.211 ευρώ, η Ρουμανία με 3.385 ευρώ, η Λετονία με 3.392 ευρώ και η Κροατία με 3.661 ευρώ.
Η Ελλάδα, στα 4.158 ευρώ, βρίσκεται κοντά στην Τουρκία (4.023 ευρώ), το Βέλγιο (4.084 ευρώ) και τη Μάλτα (4.118 ευρώ).
Στην άλλη άκρη της κατάταξης βρίσκεται η Ισπανία, όπου τα ίδια βασικά είδη υπολογίζεται ότι κοστίζουν 6.294 ευρώ τον πρώτο χρόνο. Πάνω από 6.000 ευρώ βρίσκεται επίσης ο λογαριασμός στην Ολλανδία, τη Φινλανδία, τη Σουηδία και την Ελβετία.
Τρεις κατηγορίες απορροφούν τη συντριπτική πλειονότητα του budget. Κατά μέσο όρο στις 38 χώρες, τα ρούχα αντιστοιχούν στο 30,3% του συνολικού κόστους, το βρεφικό γάλα στο 25,7% και οι πάνες στο 24,5%. Μαζί, δηλαδή, φτάνουν περίπου το 81% των βασικών εξόδων που υπολόγισε η έρευνα.
Σε απόλυτους αριθμούς, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει τα 1.465 ευρώ για βρεφικά ρούχα, 1.187 ευρώ για βρεφικό γάλα και 1.152 ευρώ για πάνες μέσα στον πρώτο χρόνο.
Και εδώ χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση: το συγκεκριμένο μοντέλο υπολογίζει χρήση βρεφικού γάλακτος κατά τη διάρκεια του έτους. Επομένως, το πραγματικό κόστος μιας οικογένειας μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τον θηλασμό, τις μάρκες που επιλέγει, το αν αγοράζει μεταχειρισμένο εξοπλισμό ή δέχεται πράγματα από φίλους και συγγενείς και, φυσικά, τις ανάγκες του ίδιου του μωρού.
Είναι πράγματι «οικονομικό» να κάνεις παιδί στην Ελλάδα;
Τώρα ας δούμε τα πράγματα λίγο πιο ρεαλιστικά. Το ότι ένα καρότσι ή ένα πακέτο πάνες κοστίζει λιγότερο σε μία χώρα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και πιο εύκολο για τον κάτοικό της να το πληρώσει. Και όταν το κόστος μπει δίπλα στους μισθούς, η εικόνα της Ευρώπης αλλάζει αισθητά.
Στις 36 χώρες για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία, τα βασικά είδη ενός μωρού αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 20,9% του μέσου ετήσιου μισθού. Στην Αλβανία φτάνουν το 66%, στην Τουρκία το 45,1% και στην Πορτογαλία το 35,7%.
Αντίθετα, σε χώρες όπως το Λουξεμβούργο, η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Ιρλανδία, η Ελβετία, η Γερμανία και η Γαλλία, το ίδιο καλάθι αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 10% του μέσου ετήσιου μισθού.
Η συγκεκριμένη έρευνα δεν υπολογίζει πόσο κοστίζει πραγματικά η ανατροφή ενός μωρού τον πρώτο χρόνο. Συγκρίνει τις τιμές ενός συγκεκριμένου καλαθιού βασικών προϊόντων.
Και εδώ, ως μαμά, θα μου επιτρέψετε μια μικρή ένσταση. Ή μάλλον, αρκετές.
Γιατί μπορείς να υπολογίσεις πόσο κοστίζουν οι πάνες, το βρεφικό γάλα, τα ρούχα, το καρότσι και το κρεβάτι και να συγκρίνεις τις τιμές τους από χώρα σε χώρα. Δεν μπορείς όμως να υπολογίσεις το πραγματικό κόστος του πρώτου χρόνου ενός παιδιού μόνο από ένα καλάθι βασικών προϊόντων.
Υπάρχει ο βρεφονηπιακός σταθμός ή η φύλαξη όταν οι γονείς επιστρέψουν στη δουλειά. Υπάρχουν οι επισκέψεις στον παιδίατρο, τα φάρμακα και οποιαδήποτε άλλη ιατρική ανάγκη μπορεί να προκύψει. Υπάρχουν οικογένειες που θα χρειαστούν εργοθεραπεία ή κάποια άλλη υποστήριξη – έξοδα που κανένας γονιός δεν μπορεί να προβλέψει πριν γεννηθεί το παιδί του.
Υπάρχει όμως και όλη εκείνη η καθημερινή οικονομία ενός μωρού που δεν χωρά εύκολα σε ένα Excel.
Το ρεύμα για να διατηρείς το σπίτι ζεστό τον χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι.
Το ζεστό νερό.
Τα ατελείωτα πλυντήρια – και όποιος έχει μωρό ξέρει πόσο κυριολεκτικό είναι το «ατελείωτα».
Τα μωρομάντηλα, τα σεντόνια και οι πετσέτες, τα μπιμπερό και τα εξαρτήματά τους, τα προϊόντα περιποίησης, τα προστατευτικά που ξαφνικά χρειάζονται σε κάθε γωνία του σπιτιού όταν αρχίζει να μπουσουλάει.
Και, συγγνώμη κιόλας, τα παιδιά δεν μεγαλώνουν μόνο με πάνες και γάλα.
Ακόμη και ένας γονιός που μετρά πολύ προσεκτικά κάθε ευρώ θα αγοράσει ένα παιχνίδι, ένα βιβλίο, ένα αρκουδάκι. Θα χρειαστεί ένα δεύτερο σετ σεντόνια, άλλο ένα μπιμπερό, ένα μεγαλύτερο φορμάκι πολύ νωρίτερα απ’ όσο περίμενε ή εκείνο το πράγμα που δεν είχε ιδέα ότι χρειαζόταν μέχρι τη στιγμή που απέκτησε παιδί.
Και φυσικά υπάρχει ένα από τα μεγαλύτερα κόστη όλων, που δεν μπαίνει τόσο εύκολα σε έναν τιμοκατάλογο: ο χρόνος των γονιών. Η πιθανή μείωση εισοδήματος, οι άδειες, οι ημέρες που κάποιος πρέπει να μείνει σπίτι επειδή το παιδί αρρώστησε, ακόμη και οι επαγγελματικές επιλογές που μπορεί να αλλάξουν επειδή πλέον υπάρχει ένας μικρός άνθρωπος που εξαρτάται από εσένα.
Γι’ αυτό τα 4.158 ευρώ είναι ένα χρήσιμο μέτρο για να συγκρίνουμε το κόστος συγκεκριμένων βρεφικών ειδών στις ευρωπαϊκές χώρες. Δεν είναι όμως ο λογαριασμός του πρώτου χρόνου ενός μωρού στην Ελλάδα.
Ναι, λοιπόν, σύμφωνα με το συγκεκριμένο καλάθι προϊόντων, η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Αλλά αν θέλουμε πραγματικά να απαντήσουμε στο πόσο «οικονομικό» είναι να κάνεις παιδί σε μια χώρα, δεν αρκεί να κοιτάξουμε πόσο κοστίζει το καρότσι. Πρέπει να κοιτάξουμε πόσο κοστίζει ολόκληρη η ζωή που χτίζεται γύρω του.