Την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, ο πρόεδρος του Συμβουλίου των Σχεδιαστών της Αμερικής Steve Κolb, κατά τη διάρκεια επίδειξης στην Εβδομάδα Μόδας της Νέας Υόρκης ακινητοποίησε με βίαιο τρόπο διαδηλωτές της PETA (People for the Ethical Treatment of Animals), της οργάνωσης για τα δικαιώματα των ζώων, οι οποίοι κατά τη διάρκεια της επίδειξης παρενέβησαν κρατώντας πλακάτ υπέρ των δικαιωμάτων των ζώων. Το βίντεο με τον Κolb είναι κυριολεκτικά σοκαριστικό με εκείνον να επιτίθεται βίαια στους διαδηλωτές πιέζοντας τους με βία στο δάπεδο και κλείνοντας τους το στόμα.
Τα βίντεο κατέκλυσαν τα social και το διαδίκτυο, σοκάροντας και προκαλώντας μεγάλη κατακραυγή. Ο ίδιος ο Κolb μετά τις έντονες αντιδράσεις μέσα από τον λογαριασμό του στο Instagram έγραψε «Καθώς ξαναβλέπω τα βίντεο, κατανοώ τις αντιδράσεις που προκάλεσαν. Ειλικρινά, δεν αναγνωρίζω αυτόν τον άνθρωπο. Ως εκ τούτου, λαμβάνω οικειοθελώς άδεια από την εργασία μου και θα απευθυνθώ σε έναν ειδικό, ώστε να διασφαλίσω ότι δεν θα συμβεί ξανά. Ζητώ βαθιά συγγνώμη και αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη. Έχω αποδεχθεί μια πρόσκληση από την PETA για να συναντηθούμε και να συζητήσουμε τις ανησυχίες τους, και ελπίζω να μου δοθεί η ευκαιρία να ζητήσω συγγνώμη από κοντά από τα δύο άτομα που δεν άξιζαν αυτή τη μεταχείριση».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το Συμβούλιο των Σχεδιαστών Μόδας της Αμερικής του οποίου ήταν πρόεδρος έσπευσε να τον παύσει από τα καθήκοντα του εκδίδοντας την παρακάτω δήλωση. «Το Συμβούλιο των Σχεδιαστών Μόδας αντιμετωπίζει το ζήτημα με μεγάλη σοβαρότητα και, ως αποτέλεσμα, ο κ. Kolb θα τεθεί σε άδεια εν αναμονή μιας πλήρους έρευνας. Το Συμβούλιο, ως οργανισμός, δεσμεύεται να συνεργάζεται με διαφορετικές φωνές και απόψεις για να βρει κοινά σημεία και να συμμετέχει σε προσπάθειες που προωθούν την αμερικανική βιομηχανία μόδας, διατηρώντας παράλληλα τις αξίες των μελών του, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού στη συνεργασία και της ουσιαστικής αντιμετώπισης διαφορετικών απόψεων».
Ο Kolb διετέλεσε πρόεδρος του Συμβουλίου Αμερικανών Σχεδιαστών της Αμερικής για δύο δεκαετίες, πριν λάβει τον τίτλο του chief executive το 2011 και ήταν μια εξαιρετικά προβεβλημένη προσωπικότητα στον κόσμο της μόδας και υπεύθυνος για τα CFDA/Vogue Fashion Fund και τα ετήσια βραβεία του CFDA.
Οι πασαρέλες σαν πεδίο ακτιβισμού
Η προχθεσινή διαμαρτυρία της PETA είναι η τελευταία από μια μακρά λίστα ακτιβιστικών δράσεων της οργάνωσης που έχει μακρά ιστορία με διαμαρτυρίες στις Εβδομάδες Μόδας έχοντας εμφανιστεί ακόμη και σε ταινίες όπως το Ο διάβολος φορούσε Prada. Η παρουσία της PETA στα fashion weeks δεν είναι τυχαία. Οι πασαρέλες συγκεντρώνουν σχεδιαστές, editors, celebrities και influencers. Όπως επισημαίνουν συχνά οι ίδιοι οι ακτιβιστές, πρόκειται για μια «χρυσή ευκαιρία» να αποκαλυφθεί αυτό που δεν φαίνεται. Η κακοποίηση ζώων πίσω από υλικά όπως το δέρμα, το κασμίρ ή τα πούπουλα.
Διαμαρτυρίες που έμειναν στην ιστορία
Στην πασαρέλα του brand Coach, ένας διαδηλωτής ύψωσε πλακάτ με το μήνυμα «Leather Kills», ενώ μια άλλη ακτιβίστρια εμφανίστηκε φορώντας μόνο εσώρουχα και body paint που απεικόνιζε μυς και σάρκα, μετατρέποντας το ίδιο το σώμα της σε σχόλιο για τη βία της βιομηχανίας. Στο Λονδίνο, στην επίδειξη του οίκου Burberry, μια υποστηρίκτρια της PETA παρίστανε το μοντέλο, μπήκε στην πασαρέλα και περπάτησε κρατώντας ένα πλακάτ που έγραφε «Animals Are Not Clothing». Η διαμαρτυρία αφορούσε τη χρήση κασμίρ και πούπουλων, υλικά που προέρχονται από πρακτικές κακοποίησης ζώων. Η σκηνή ήταν σχεδόν θεατρική, αλλά αυτό ακριβώς ήταν το ζητούμενο. Να τραβήξει τα βλέμματα εκεί που συνήθως δεν κοιτάμε.
Στο Λονδίνο, στην επίδειξη του οίκου Burberry, μια υποστηρίκτρια της PETA παρίστανε το μοντέλο, μπήκε στην πασαρέλα και περπάτησε κρατώντας ένα πλακάτ που έγραφε «Animals Are Not Clothing».
Ήδη από το 1984, η σχεδιάστρια Katharine Hamnett χρησιμοποίησε την εμφάνισή της ως πολιτικό μήνυμα, φορώντας μπλουζάκι κατά των πυρηνικών όπλων όταν συνάντησε τη Margaret Thatcher. Δεκαετίες αργότερα, το 2019, το μοντέλο Ayesha Tan-Jones, περπατώντας για τον οίκο Gucci, σήκωσε τις παλάμες της γράφοντας «mental health is not fashion», καταγγέλλοντας τη χρήση αισθητικής που παραπέμπει σε στερεότυπα που αφορούν τους τους ασθενείς με ψυχικά νοσήματα.
Την ίδια χρονιά, η οργάνωση Extinction Rebellion μετέφερε το περιβαλλοντικό ακτιβιστικό μήνυμα στην καρδιά της Εβδομάδας Μόδας του Λονδίνου, διοργανώνοντας μια συμβολική «κηδεία» για τη βιομηχανία όπως τη γνωρίζουμε. Με λουλούδια, φέρετρο και έντονο συμβολισμό, οι ακτιβιστές ζήτησαν τον ριζικό μετασχηματισμό της μόδας. Οι δράσεις τους συνεχίζονται μέχρι σήμερα, με εντυπωσιακές παρεμβάσεις όπως η ρίψη ψεύτικου πετρελαίου έξω από χώρους εκδηλώσεων. Σε μεγάλες διοργανώσεις, από το US Open μέχρι το Burning Man, ακτιβιστές χρησιμοποιούν όλο και πιο δραστικά μέσα για να ακουστούν. Διακοπές αγώνων, αποκλεισμοί δρόμων, Η ορατότητα είναι δύναμη.
Ποιά είναι τα βασικά ζητήματα για τα οποία διαμαρτύρεται η PETA
Η χρήση υλικών ζωικής προέλευσης
Η PETA μαζί με άλλες ακτιβιστικές οργανώσεις για τα δικαιώματα των ζώων διαμαρτύρονται για τη χρήση υλικών που προέρχονται από ζώα. Η PETA αντιτίθεται όχι μόνο στη γούνα, που αλλά και σε υλικά όπως το δέρμα, το μαλλί, το κασμίρ και τα πούπουλα λόγω της εντατικής εκτροφής, της βίαιης αποτρίχωσης και της σφαγή, που προκαλούν πόνο και στρες στα ζώα.
Η έλλειψη διαφάνειας.
Οι μεγάλες εταιρείες συχνά δεν μπορούν –ή δεν θέλουν– να αποδείξουν με σαφήνεια από πού προέρχονται τα ζωικά υλικά τους. Η PETA επισημαίνει ότι ακόμη και όταν υπάρχουν πιστοποιήσεις «ethical sourcing», αυτές δεν εγγυώνται πάντα ότι δεν έχει υπάρξει κακομεταχείριση.
Η χρήση υλικών από ζώα δεν είναι αναγκαία
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της PETA είναι ότι η χρήση ζωικών προϊόντων δεν είναι πλέον αναγκαία. Με την ανάπτυξη τεχνολογιών και εναλλακτικών υλικών (vegan leather, ανακυκλωμένα υφάσματα, φυτικές ίνες), η βιομηχανία έχει επιλογές που δεν προϋποθέτουν εκμετάλλευση ζώων. Άρα, θεωρούν πως η συνέχιση αυτών των πρακτικών είναι επιλογή, όχι ανάγκη.
Η κανονικοποίηση της βίας
Όταν η μόδα προβάλλει τη χρήση ζωικών υλικών ως κάτι «πολυτελές» ή «επιθυμητό», συμβάλλει, σύμφωνα με την PETA, στην κανονικοποίηση της ιδέας ότι η ζωή των ζώων έχει μικρότερη αξία από την ανθρώπινη αισθητική.
Κίνδυνοι για το περιβάλλον
Αν και η βασική εστίαση είναι η ηθική μεταχείριση των ζώων, η PETA συνδέει το θέμα και με το περιβάλλον. Η εκτροφή ζώων συνδέεται με ρύπανση, αποψίλωση δασών και υψηλό αποτύπωμα άνθρακα.
«Ευημερία» vs. «δικαιώματα»
Τέλος, υπάρχει μια βαθύτερη φιλοσοφική διαφορά: η βιομηχανία συχνά μιλά για «βελτίωση συνθηκών» (animal welfare), ενώ η PETA υιοθετεί τη λογική των «δικαιωμάτων των ζώων» (animal rights). Δηλαδή, δεν ζητά απλώς καλύτερη μεταχείριση, αλλά την πλήρη κατάργηση της χρήσης ζώων στη μόδα.