Μέχρι τώρα, η συζήτηση για την απαγόρευση των social media στα παιδιά κάτω των 16 ετών αφορούσε κυρίως το Instagram, το TikTok και το Snapchat. Στη Βρετανία, όμως, φαίνεται πως η λίστα των πλατφορμών που ενδέχεται να βρεθούν εκτός ορίων για τους ανηλίκους μεγαλώνει. Και πλέον περιλαμβάνει ακόμη και εφαρμογές όπου μπορείς να αγοράσεις ή να πουλήσεις μεταχειρισμένα ρούχα.
Το Vinted, το eBay, το Depop και το Facebook Marketplace βρίσκονται στο μικροσκόπιο της βρετανικής κυβέρνησης, η οποία εξετάζει το ενδεχόμενο να επεκτείνει σε αυτές τις υπηρεσίες τους περιορισμούς πρόσβασης για παιδιά κάτω των 16 ετών.
Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, η υπουργός Πολιτισμού Λίζα Νάντι επιβεβαίωσε ότι το ενδεχόμενο εξετάζεται σοβαρά, μιλώντας στην εκπομπή Sunday with Laura Kuenssberg του BBC. Όταν ρωτήθηκε αν η κυβέρνηση σκοπεύει να συμπεριλάβει τις συγκεκριμένες πλατφόρμες στην απαγόρευση, απάντησε ότι το εξετάζει σοβαρά, με στόχο την προστασία των παιδιών.
Και εδώ προκύπτει το εύλογο ερώτημα: τι σχέση έχει μια εφαρμογή μεταπώλησης ρούχων με τους κινδύνους των social media;
Το πρόβλημα δεν είναι οι αγορές, αλλά τα προσωπικά μηνύματα
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Sunday Times, η ανησυχία των βρετανικών αρχών επικεντρώνεται στις λειτουργίες ανταλλαγής μηνυμάτων που διαθέτουν οι πλατφόρμες αγοραπωλησιών. Σε εφαρμογές όπως το Vinted ή το eBay, οι χρήστες μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους για να συζητήσουν λεπτομέρειες μιας συναλλαγής.
Αυτή η δυνατότητα, όμως, μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους όταν χρησιμοποιείται από ανηλίκους, καθώς επιτρέπει την απευθείας επικοινωνία με αγνώστους. Η ανησυχία αφορά κυρίως το λεγόμενο online grooming, δηλαδή τη διαδικασία κατά την οποία ένας ενήλικος προσεγγίζει και χειραγωγεί σταδιακά ένα παιδί μέσω διαδικτύου, συχνά με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευσή του.
Η βρετανική οργάνωση The Children’s Society έχει προειδοποιήσει ότι παιδιά και έφηβοι που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες μπορεί να γίνουν στόχοι εκμετάλλευσης σε πλατφόρμες αγοραπωλησιών.
Σύμφωνα με την οργάνωση, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις στις οποίες ανήλικοι δέχονται αιτήματα για σεξουαλικές εικόνες με αντάλλαγμα χρήματα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται δώρα ή ακόμη και ναρκωτικές ουσίες ως μέσο προσέγγισης.
Πρόκειται για κινδύνους που δεν περιορίζονται στις παραδοσιακές εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης.
Πόσα παιδιά χρησιμοποιούν το Vinted και το eBay;
Τα στοιχεία της βρετανικής ρυθμιστικής αρχής επικοινωνιών Ofcom δείχνουν ότι οι συγκεκριμένες πλατφόρμες έχουν ήδη σημαντική παρουσία στην καθημερινότητα των παιδιών. Σύμφωνα με την έρευνά της, το 19% των παιδιών ηλικίας 8 έως 14 ετών στη Βρετανία χρησιμοποιεί το eBay κάθε μήνα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για το Vinted φτάνει το 15%.
Αυτό σημαίνει ότι οι πιθανές αλλαγές δεν θα αφορούν μια μικρή ομάδα ανηλίκων, αλλά ένα σημαντικό μέρος των παιδιών που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για αγορές και πωλήσεις. Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο επειδή ορισμένες υπηρεσίες διαθέτουν ήδη ηλικιακούς περιορισμούς στους όρους χρήσης τους. Στην πράξη, ωστόσο, οι περιορισμοί αυτοί δεν εμποδίζουν απαραίτητα την πρόσβαση ανηλίκων, για παράδειγμα μέσω λογαριασμών γονέων.
Τι προβλέπει η απαγόρευση των social media στη Βρετανία
Η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Ιούνιο του 2026 την πρόθεσή της να απαγορεύσει την πρόσβαση παιδιών κάτω των 16 ετών σε συγκεκριμένες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Το μέτρο αναμένεται να εφαρμοστεί την άνοιξη του 2027 και θα καλύπτει υπηρεσίες όπως το Instagram, το TikTok, το Snapchat, το Facebook, το YouTube και το X.
Το σχέδιο βασίζεται στο μοντέλο της Αυστραλίας, η οποία έχει ήδη προχωρήσει σε αντίστοιχους ηλικιακούς περιορισμούς. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της βρετανικής κυβέρνησης, οι αλλαγές δεν περιορίζονται στην απαγόρευση πρόσβασης στα social media.
Προβλέπονται επίσης περιορισμοί σε λειτουργίες υψηλού κινδύνου, όπως οι ζωντανές μεταδόσεις και η δυνατότητα επικοινωνίας με αγνώστους σε άλλες διαδικτυακές υπηρεσίες.
Για τους εφήβους 16 και 17 ετών σχεδιάζονται επιπλέον μέτρα, όπως η απενεργοποίηση ειδοποιήσεων κατά τις νυχτερινές ώρες και η προεπιλεγμένη απενεργοποίηση λειτουργιών που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση, όπως η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο και οι εξατομικευμένες ροές περιεχομένου.
Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι σκοπεύει να καταθέσει τους σχετικούς κανονισμούς έως το τέλος του 2026.
Θα απαγορευτούν τελικά οι αγορές και οι πωλήσεις για τους ανηλίκους;
Προς το παρόν, όχι. Τουλάχιστον όχι ως ειλημμένη απόφαση. Η Λίζα Νάντι επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά την επέκταση των περιορισμών σε πλατφόρμες όπως το Vinted και το eBay, αλλά δεν ανακοίνωσε οριστικό κατάλογο υπηρεσιών ούτε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής για τις πλατφόρμες αγοραπωλησιών.
Σύμφωνα με τα βρετανικά δημοσιεύματα, περισσότερες λεπτομέρειες για τις υπηρεσίες που θα καλύπτονται από την απαγόρευση αναμένονται τους επόμενους μήνες. Από την πλευρά του, το eBay δήλωσε ότι αναμένει περισσότερες πληροφορίες και ότι επιθυμεί να συνεχίσει τη συνεργασία του με την κυβέρνηση. Το Vinted ανέφερε ότι είναι ανοιχτό στον διάλογο με τους αρμόδιους υπουργούς και τη ρυθμιστική αρχή.
Η συζήτηση, πάντως, ανοίγει ένα ευρύτερο ζήτημα: πού τελειώνει μια πλατφόρμα ηλεκτρονικών αγορών και πού αρχίζει ένας διαδικτυακός χώρος κοινωνικής αλληλεπίδρασης;
Μια εφαρμογή δεν χρειάζεται να έχει stories, likes ή αλγόριθμο προτάσεων για να επιτρέπει σε έναν άγνωστο ενήλικο να επικοινωνήσει με ένα παιδί. Αυτό ακριβώς είναι το κενό που η βρετανική κυβέρνηση εξετάζει πλέον πώς θα αντιμετωπίσει.