Οι παγετώνες της Ελβετίας έχασαν πάνω από το 5% του όγκου των πάγων τους το 2026, έπειτα από μια χρονιά που χαρακτηρίστηκε από έντονη ζέστη και ανεπαρκείς χιονοπτώσεις. Η εξέλιξη καταγράφεται σε έκθεση του ελβετικού δικτύου παρακολούθησης παγετώνων GLAMOS και της Επιτροπής Παρατήρησης της Κρυόσφαιρας της Ελβετικής Ακαδημίας Επιστημών, αναδεικνύοντας την επιτάχυνση της υποχώρησης των παγετώνων στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με το Reuters, οι απώλειες του 2026 συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί στην Ελβετία με την τάση να είναι ακόμη πιο ανησυχητική σε βάθος χρόνου. Μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια, οι παγετώνες της χώρας έχουν χάσει σχεδόν το ένα πέμπτο του όγκου τους, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα νερού και τη μακροπρόθεσμη επιβίωση των παγωμένων τοπίων των Άλπεων.
Λίγο χιόνι τον χειμώνα, ακραία ζέστη το καλοκαίρι
Το χιόνι που συσσωρεύεται κατά τους ψυχρούς μήνες αποτελεί βασική πηγή ανανέωσης των παγετώνων. Όταν οι χιονοπτώσεις είναι περιορισμένες, οι παγετώνες ξεκινούν τη θερμή περίοδο με μικρότερα αποθέματα. Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού επιταχύνουν στη συνέχεια την τήξη, διευρύνοντας το χάσμα ανάμεσα στον πάγο που χάνεται και σε εκείνον που αναπληρώνεται.
Οι επιστήμονες αποδίδουν τη μεγάλη απώλεια πάγου στον συνδυασμό δύο παραγόντων: ενός χειμώνα με λιγότερες χιονοπτώσεις από όσες χρειάζονταν για την αναπλήρωση των παγετώνων και ενός καλοκαιριού με θερμοκρασίες-ρεκόρ.
«Βρισκόμαστε πλέον σε έναν νέο κόσμο, σε ένα μέλλον όπου οι παγετώνες απλώς λιώνουν», δήλωσε ο Matthias Huss, επικεφαλής του GLAMOS και ειδικός στην παρακολούθηση των παγετώνων, σύμφωνα με το Reuters.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι τα ακραία έτη τήξης εμφανίζονται πλέον σχεδόν κάθε χρόνο, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση ιδιαίτερα ανησυχητική.
Ο παγετώνας Aletsch κατέγραψε τη μεγαλύτερη απώλεια στην ιστορία του
Η έκταση των αλλαγών γίνεται εμφανής σε ορισμένους από τους σημαντικότερους παγετώνες της χώρας. Ο Aletsch, ο μεγαλύτερος παγετώνας της Ελβετίας, παρουσίασε το 2026 τη μεγαλύτερη απώλεια πάγου που έχει καταγραφεί στην ιστορία του.
Παράλληλα, ο παγετώνας Tsanfleuron έχασε περισσότερα από τέσσερα μέτρα από το μέσο πάχος του.
Παρότι βέβαια οι φετινές απώλειες ήταν εξαιρετικά μεγάλες, αξίζει να πούμε πως ο ρυθμός τήξης δεν έχει ακόμη ξεπεράσει το ιστορικό υψηλό του 2022. Εκείνη τη χρονιά, σκόνη από τη Βόρεια Αφρική είχε μεταφερθεί και επικαθίσει στο χιόνι, συμβάλλοντας στην επιτάχυνση της τήξης.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν, πάντως, ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μία μεμονωμένη χρονιά. Η επαναλαμβανόμενη εμφάνιση περιόδων ακραίας τήξης δυσκολεύει την αναπλήρωση των παγετώνων και ενισχύει τη μακροχρόνια τάση συρρίκνωσής τους.
2,2 τρισεκατομμύρια λίτρα νερού χάθηκαν μέσα σε τρεις μήνες
Το μέγεθος της απώλειας αποτυπώνεται και στον όγκο του νερού που απελευθερώθηκε από τους πάγους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο του 2026 οι ελβετικοί παγετώνες έχασαν περίπου 2,2 τρισεκατομμύρια λίτρα νερού.
Η ποσότητα αντιστοιχεί σε περισσότερο από τετραπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης πόσιμου νερού των ελβετικών νοικοκυριών, όπως αναφέρει το Reuters.
Ένα τοπίο που αλλάζει
Η υποχώρηση των παγετώνων μεταμορφώνει σταδιακά το αλπικό τοπίο. Ο Huss περιέγραψε τη θλίψη του όταν βλέπει περιοχές όπου παλαιότερα υπήρχε χιόνι να αποκαλύπτουν πλέον γυμνά βράχια.
Οι παρατηρήσεις των επιστημόνων δείχνουν ότι η απώλεια πάγου δεν είναι μόνο ένα περιβαλλοντικό ζήτημα που αφορά τις ορεινές περιοχές. Συνδέεται και με το μέλλον των υδάτινων πόρων, καθώς και με την ικανότητα των φυσικών συστημάτων να ανταποκρίνονται σε περιόδους ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών.
Τα στοιχεία του 2026 προσθέτουν ακόμη μία χρονιά μεγάλων απωλειών σε μια ήδη ανησυχητική πορεία. Όπως υπογραμμίζουν οι επιστήμονες, η επανάληψη ακραίων επεισοδίων τήξης καθιστά ολοένα δυσκολότερη την ανάκαμψη των παγετώνων και εντείνει τα ερωτήματα για το μέλλον τους στις ευρωπαϊκές Άλπεις.