Εικαστικός, συνθέτης και μουσικός, ο βραβευμένος Γάλλος καλλιτέχνης, Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό, εξερευνά εδώ και δεκαετίες τα όρια ανάμεσα στην τέχνη και την καθημερινή ζωή.
Αντί να συνθέτει μουσική με τον παραδοσιακό τρόπο, δημιουργεί ζωντανά συστήματα από αντικείμενα, νερό, κίνηση και χώρο με τα υλικά που χρησιμοποιεί να μετατρέπονται σε απρόσμενα μουσικά όργανα που παράγουν ήχους σε πραγματικό χρόνο, χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η εγκατάσταση «clinamen» στην Πλάκα
Η ιδέα του Μπουρσιέ-Μουζενό για το «clinamen» αναπτύχθηκε πρώτη φορά το 1997. Ο τίτλος της εγκατάστασης προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη «παρέγκλισις», η οποία αποτέλεσε κομβικό όρο της επικούρειας φιλοσοφίας και περιγράφει την απρόβλεπτη παρέκκλιση στην κίνηση των ατόμων, μια μικρή απόκλιση που αφήνει χώρο για το τυχαίο, την ελευθερία, το απροσδόκητο.
Στην εγκατάσταση, «clinamen», την οποία είδαμε να πλαισιώνει και το πρόσφατο fashion show του οίκου Yves Saint Laurent για τη συλλογή Men’s Spring/Summer 2026, λευκά πορσελάνινα μπολ επιπλέουν ελεύθερα στο νερό, ακολουθώντας τη ροή ενός ήπιου ρεύματος, πλησιάζουν το ένα το άλλο, απομακρύνονται και συγκρούονται απαλά και παράγουν λεπτούς, κρυστάλλινους ήχους.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
«Με ενδιαφέρει να δίνω μορφή στις αισθήσεις των επισκεπτών, προσφέροντάς τους κατεύθυνση αλλά και χώρο για να ονειροπολήσουν. Το μόνο μήνυμα που θέλω να μεταφέρω είναι μια πρόσκληση να κατοικήσουν έναν χώρο που έχω σχεδιάσει ειδικά για εκείνους» είπε ο Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό.
Και τι κάνει την παρουσίαση στην Αθήνα να ξεχωρίζει; Κάθε φορά που παρουσιάζεται, το «clinamen» προσαρμόζεται στην αρχιτεκτονική και στην ατμόσφαιρα του χώρου που το φιλοξενεί. Το έργο έχει παρουσιαστεί, μεταξύ άλλων, στο Asia Culture Center στην Γκουάνγκτζου, στη Victoria National Gallery της Μελβούρνης, στο SFMOMA του Σαν Φρανσίσκο, στο Minsheng Art Museum της Σαγκάης και στο Museum of Contemporary Art του Τόκιο και τώρα έρχεται στην Ελλάδα ωστόσο αυτή τη φορά δεν μεταφέρετε απλώς ως μία εγκατάσταση αλλά συντονίζεται εκ νέου με τον ήχο της πόλης και με τις μεταβολές του καιρού και του φωτός του αττικού ουρανού.
Ποιος είναι ο Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό
Ο Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό, γεννήθηκε το 1961 στη Νίκαια της Γαλλίας και ζει και εργάζεται στη Σετ.
Τα έργα του, τα οποία έχουν παρουσιαστεί σε χώρους σύγχρονης τέχνης στη Γαλλία και διεθνώς τα τελευταία τριάντα χρόνια, μπορούν να θεωρηθούν πρωτίστως ως έργα ενός μουσικού. Αφού εργάστηκε ως συνθέτης για την ομάδα Side One – Posthume Théâtre του συγγραφέα και θεατρικού σκηνοθέτη Pascal Rambert, στο Παρίσι από το 1985 έως το 1994, ο Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό άρχισε να δίνει μια αυτόνομη μορφή στη μουσική του δημιουργώντας καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις.
Σχεδιάζει μηχανισμούς ή περιβάλλοντα που επεκτείνουν την έννοια της μουσικής παρτιτούρας σε ανορθόδοξες συνθέσεις υλικών και μέσων, αξιοποιώντας τις πιο διαφορετικές καταστάσεις ή αντικείμενα προκειμένου να αναδείξει τις ηχητικές τους δυνατότητες και να δημιουργήσει αυθόρμητες, ζωντανές ακουστικές μορφές. Σε συνάρτηση με το αρχιτεκτονικό ή εννοιολογικό πλαίσιο των εκθεσιακών χώρων, κάθε μηχανισμός συνιστά μια πρόσκληση σε μια ακουστική εμπειρία, κατά την οποία οι διαδικασίες παραγωγής ήχου αποκαλύπτονται στο βλέμμα και στην αντίληψη του επισκέπτη.
Ανάμεσα στις πιο αντιπροσωπευτικές σειρές έργων του συγκαταλέγονται οι εξής: “clinamen” (1997 – σε εξέλιξη), κυκλικές δεξαμενές γεμάτες νερό, μέσα στις οποίες κοινά πορσελάνινα μπολ, επιλεγμένα για το ηχόχρωμά τους, επιπλέουν, συγκρούονται απαλά μεταξύ τους και παράγουν ήχους καμπάνας· “from here to ear” (1999 – σε εξέλιξη), πτηνοτροφεία σχεδιασμένα ως «επικράτειες πουλιών», στα οποία οι επισκέπτες αλληλεπιδρούν, μέσω της απλής παρουσίας και των κινήσεών τους, με αυστραλιανούς σπίνους που πετούν, κουρνιάζουν ή πηδούν πάνω σε ηλεκτρικές κιθάρες με ενίσχυση, παράγοντας έτσι μια αφηρημένη ροκ σύνθεση· “offroad” (2014 & 2019), ένα αδιάκοπο μπαλέτο τριών πιάνων με ουρά, τα οποία ο καλλιτέχνης έχει καταστήσει κινητά και των οποίων η καταδίωξη, η απομάκρυνση και οι περιστασιακές συγκρούσεις μεταξύ τους συνθέτουν μια αυθόρμητη παρτιτούρα για πιάνο· και πιο πρόσφατα, το 2026, το “envolée”, μια μεγάλη κυκλική ανοξείδωτη μεταλλική κατασκευή που στηρίζει οκτώ κούνιες, καθεμία από τις οποίες χτυπά μια εκκλησιαστική καμπάνα καθώς οι επισκέπτες αιωρούνται, δημιουργώντας ένα σύνολο κωδωνοκρουσιών.
Η εγκατάσταση θα είναι ανοιχτή προς το κοινό με είσοδο από τις 26 Σεπτεμβρίου στο Onassis Mandra, μέχρι τις 5 Δεκεμβρίου.