Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης ετοιμάζεται να παρουσιάσει μία από τις σημαντικότερες εκθέσεις του για τη σύγχρονη τέχνη, αφιερωμένη στον Φέλιξ Γκονζάλεζ-Τόρες. Με τίτλο «Felix Gonzalez-Torres: The Spaces Between» και σε επιμέλεια Ντέιβιντ Μπρέσλιν, η έκθεση θα ανοίξει τις πόρτες της στις 10 Ιουνίου 2027 και θα διαρκέσει έως και τις 18 Οκτωβρίου 2027.
«Ο Φέλιξ Γκονζάλες-Τόρες είναι ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Οι εγκαταστάσεις του μετατρέπουν εφήμερα υλικά σε διαρκείς εμπειρίες που μάχονται με ιδέες όπως ο χρόνος, η απώλεια και η αγάπη. Το έργο του είναι αγαπητό για την αυστηρότητά του καθώς και για την λιτή ποίησή του», δήλωσε ο Max Hollein, Διευθυντής Γαλλικής Φιλολογίας και Διευθύνων Σύμβουλος του Met.
«Ο Φέλιξ Γκονζάλες-Τόρες δημιούργησε ένα έργο που άλλαξε την ιστορία και δεν επέλεξε ποτέ ανάμεσα στο προσωπικό και το πολιτικό, το διαπεραστικά άμεσο και το γενναιόδωρα αινιγματικό», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μπρέσλιν, Επιμελητής Leonard A. Lauder του Τμήματος Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης του Μητροπολιτικού Μουσείου.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
«Η κρίση του AIDS ήταν το χωνευτήρι που σφυρηλάτησε την αποφασιστική εννοιολογική του σαφήνεια και η λαμπρότητά του δημιούργησε ένα ανοιχτό σύνολο έργων όπου νέες έννοιες μπορούν να ενσωματωθούν στις ιστορικές. Αυτή η έκθεση είναι μια ευκαιρία να δοθεί νέα κριτική προσοχή σε έναν καλλιτέχνη του οποίου η πλήρης πολυπλοκότητα εξακολουθεί να γίνεται κατανοητή.
»Τριάντα χρόνια μετά τον πρόωρο θάνατό του από τις επιπλοκές του AIDS, το έργο του συνεχίζει να είναι ταυτόχρονα απατηλά όμορφο και αυστηρά οξύ, προκλητικά ρομαντικό και με ακρίβεια αναλυτικό – και παράξενα παρόν», δήλωσε η Αν Γκόλστεϊν , προσωρινή διευθύντρια Maurice Marciano στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Λος Άντζελες, η οποία συνδιοργάνωσε την πρώτη μεγάλη έκθεση έρευνας του καλλιτέχνη, το 1994.
Μια έκθεση για την παρουσία και την απουσία
Η έκθεση υποστηρίζεται εν μέρει από το Ίδρυμα Aretê/Betsy και Ed Cohen, τη Nancy Magoon, την Kim και τον Jon Shirley, το Συμβούλιο Vanguard και τη Marguerite Hoffman και πρόκειται για την πρώτη μεγάλη μουσειακή παρουσίαση του έργου του καλλιτέχνη στη Νέα Υόρκη εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια. Περισσότερα από 40 έργα του, από εγκαταστάσεις, ζωγραφική και φωτογραφία έως γλυπτική και βίντεο, θα τοποθετηθούν όχι σε μία ενιαία αίθουσα, αλλά σε 14 διαφορετικά τμήματα του μουσείου.
Η επιλογή αυτή αποτελεί βασικό στοιχείο της έκθεσης, καθώς τα έργα του Γκονζάλεζ-Τόρες θα βρεθούν σε διάλογο με αντικείμενα και συλλογές που καλύπτουν χιλιάδες χρόνια ιστορίας της τέχνης.
Ο τίτλος «The Spaces Between» προέρχεται από ένα φαξ που έστειλε ο ίδιος ο Γκονζάλεζ-Τόρες το 1994 στην γκαλερίστα και φίλη του Άντρεα Ρόζεν. Η φράση αναφέρεται σε ένα κείμενο της ποιήτριας Ελίζαμπεθ Μπίσοπ και στην ιδέα ότι τα «κενά» ανάμεσα στα πράγματα δεν είναι απαραίτητα κενά, αλλά μπορούν να έχουν τη δική τους σημασία.
Από τα ρολόγια και τις καραμέλες μέχρι μια ζωντανή εγκατάσταση
Στην έκθεση θα παρουσιαστούν περισσότερα από 40 έργα που αντιπροσωπεύουν τις διαφορετικές πλευρές της καλλιτεχνικής πρακτικής του Γκονζάλεζ-Τόρες ενώ ο τρόπος παρουσίασης των έργων του σίγουρα θα κάνει την έκθεση να ξεχωρίσει. Το Met στην προκειμένη περίπτωση δεν δημιουργεί μια κλασική, γραμμική αναδρομή στη δουλειά του καλλιτέχνη, αντίθετα, τα έργα του θα εμφανίζονται σε διαφορετικά σημεία του μουσείου, από την Αμερικανική Πτέρυγα μέχρι τμήματα αφιερωμένα στην αρχαία Αίγυπτο, τη μεσαιωνική τέχνη και την αρχαία Αμερική.
Ανάμεσα στα έργα που θα παρουσιαστούν φυσικά θα βρίσκεται το Perfect Lovers (1987–1990), ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα του. Πρόκειται για το εμβληματικό redymde, με αναφορά στον χρόνο, την αγάπη, την απώλεια και τη θνητότητα, το οποίο παρουσιάζει δύο πανομοιότυπα ρολόγια τοποθετημένα δίπλα-δίπλα που αρχικά δείχνουν την ίδια ώρα αλλά με το πέρασμα του χρόνου οι μηχανισμοί τους αναπόφευκτα παίρνουν διαφορετικές πορείες.
Σημαντική θέση θα έχουν και τα χαρακτηριστικά έργα του με τις καραμέλες. Στο Revenge του 1991, για παράδειγμα, υπάρχει μια εγκατάσταση με καραμέλες σε διάφανα περιτυλίγματα, τις οποίες οι επισκέπτες μπορούν να πάρουν, αλλάζοντας συνεχώς στο έργο μορφή.
Ποιος ήταν ο Φέλιξ Γκονζάλεζ-Τόρες
Ο Φέλιξ Γκονζάλεζ-Τόρες γεννήθηκε το 1957 στο Γκουαϊμάρο της Κούβας και εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη το 1979. Σπούδασε στο Whitney Independent Study Program και αργότερα απέκτησε πτυχίο BFA από το Pratt Institute. Από το 1987 έως το 1994 συμμετείχε επίσης στο Group Material, μια καλλιτεχνική συλλογικότητα της Νέας Υόρκης με έντονο κοινωνικό και πολιτικό προσανατολισμό.
Η καλλιτεχνική του πορεία αναπτύχθηκε μέσα σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη περίοδο, με την κρίση του AIDS να επηρεάζει βαθιά τόσο τη ζωή όσο και το έργο μιας ολόκληρης γενιάς καλλιτεχνών.
Για να καταλάβουμε όμως την καλλιτεχνική του γραφή, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να βάλουμε στην εξίσωση και τη σχέση του με τον σύντροφό του, Ρος Λέικοκ, τον οποίο «έχασε» το 1991 από ασθένεια που σχετιζόταν με το AIDS.
Η απώλειά του συντρόφου του αποτυπώθηκε άμεσα στην καλλιτεχνική πρακτική του, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Portrait of Ross in L.A, έργο του 1991.
Το έργο αποτελείται από μια τεράστια ποσότητα τυλιγμένων καραμελών, τις οποίες μπορούν να παίρνουν οι επισκέπτες. Η αρχική ποσότητα, περίπου 79 κιλά, αντιστοιχεί στο ιδανικό βάρος του Ρος, ενώ η σταδιακή μείωση της στοίβας παραπέμπει στην απώλεια βάρους που βίωσε κατά τη διάρκεια της ασθένειάς του. Και όταν οι καραμέλες αναπληρώνονται, το έργο αποκτά έναν δεύτερο κύκλο, η απώλεια συνυπάρχει με την ανανέωση, μετατρέποντας ένα προσωπικό πένθος σε μια ανοιχτή εμπειρία για τον θεατή.
Τι τον ξεχώρισε σαν καλλιτέχνη; η ικανότητά του να παίρνει τα πιο απλά υλικά —ένα ρολόι, ένα κομμάτι χαρτί, μια κουρτίνα από χάντρες, μια στοίβα χαρτιών ή μια μεγάλη ποσότητα καραμελών— και να τα μετατρέπει σε έργα που μιλούν για πολύ μεγαλύτερα ζητήματα, όπως ο χρόνος, η απώλεια, η αγάπη, η ταυτότητα, η πολιτική, η ιδιοκτησία και η μνήμη.
Δεν ενδιαφερόταν απαραίτητα να δώσει στον θεατή μία συγκεκριμένη απάντηση. Αντίθετα, πολλά από τα έργα του παραμένουν ανοιχτά σε διαφορετικές ερμηνείες και αλλάζουν ανάλογα με το πλαίσιο στο οποίο παρουσιάζονται, και, αυτός είναι σίγουρα ένας από τους λόγους που ο Φέλιξ Γκονζάλεζ-Τόρες αξίζει κάθε αναφορά και κάθε έκθεση αφιερωμένη στο έργο του.