Οι ημέρες των ισχνών αγελάδων για το γυναικείο επαγγελματικό ποδόσφαιρο έχουν παρέλθει. Σε επίπεδο επενδύσεων, σε επίπεδο αγοράς, σε επίπεδο τηλεοπτικών δικαιωμάτων, σε επίπεδο χορηγιών, σε επίπεδο δημοφιλίας και πώλησης εισιτηρίων το γυναικείο ποδόσφαιρο δείχνει να αναπτύσσεται σε μια βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων. Το 2024 τα παγκόσμια έσοδα από το γυναικείο ποδόσφαιρο υπολογίστηκαν σε περίπου 581 εκατομμύρια δολάρια. Το 2027 τα έσοδα για τους παράγοντες στο γυναικείο ποδόσφαιρο εκτιμάται ότι θα εκτιναχθούν πάνω από 1 δισεκατομμύρια δολάρια!
Αλλά ως είθισται στις αναδυόμενες προσοδοφόρες βιομηχανίες, τα δοχεία δεν είναι συγκοινωνούντα, ειδικά για τις χιλιάδες γυναίκες παίκτριες που αποτελούν τον κορμό και την ψυχή αυτής της νέας βιομηχανίας.
Τα ευρήματα πρόσφατης παγκόσμιας έρευνας σε δείγμα 800 και πλέον ποδοσφαιριστριών από την επίσημη ένωση παικτών/παικτριών Fifpro έδειξαν ότι η πλειονότητα των γυναικών που ασχολούνται επαγγελματικά με το ποδόσφαιρο εξακολουθούν να αμείβονται φειδωλά και να εργάζονται με επισφαλή συμβόλαια. Το μόνο που αυξάνεται στις γυναίκες του επαγγελματικού ποδοσφαίρου είναι το ψυχολογικό άγχος.
Οι παίκτριες ρωτήθηκαν για ποιους λόγους θα εγκατέλειπαν πρόωρα το επονομαζόμενο «όμορφο παιχνίδι». Η ερώτηση δεν είναι τυχαία. Αυτή είναι η τάση στο γυναικείο ποδόσφαιρο. Μια τάση αδιανόητη στο ανδρικό ποδόσφαιρο. Οι απαντήσεις τους στην έρευνα είναι ενδεικτικές μιας ανησυχητικής και άκρως προβληματικής κατάστασης. Το 59% των 800 και πλέον γυναικών που συμμετείχε στην έρευνα απάντησε ότι θα κρεμούσε πρόωρα τα παπούτσια του για οικονομικούς λόγους. Οι απολαβές τους θυμίζουν περισσότερο χόμπι παρά ένα κανονικό επάγγελμα. Το 46%, εξίσου υψηλό ποσοστό, επικαλέστηκε το ψυχολογικό στρες.
Η Άλεξ Κάλβιν, επικεφαλής του γυναικείου ποδοσφαίρου στην ένωση Fifpro, δήλωσε ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική εξήγηση για αυτήν την τάση. Η ίδια πιστεύει ότι οφείλεται στην αυξανόμενη δημοσιότητα των παικτριών, στην οικονομική αβεβαιότητα αλλά και στα τα ανεπαρκή συστήματα υποστήριξης των παικτριών εντός και εκτός γηπέδων. «Οι παίκτριες είναι πλέον δημόσια πρόσωπα», ανέφερε χαρακτηριστικά η Άλεξ Κάλβιν.
Οι παίκτριες δεν αναμένεται απλώς να είναι προβεβλημένες. Υποχρεώνονται να είναι λόγω των χαμηλών απολαβών τους. Μόνο έτσι μπορούν να συμπληρώνουν την έλλειψη ενός σταθερού εισοδήματος.
Η ευαισθητοποίηση γύρω από θέματα ψυχικής υγείας έχει βελτιωθεί, σημειώνει η Άλεξ Κάλβιν, αλλά υπογραμμίζει ότι πολλές παίκτριες νιώθουν πως τις αφήνουν να τα βγάλουν πέρα μόνες τους.
Οι παίκτριες ξεκαθάρισαν σε όλους τους τόνους ότι παρότι αντιμετωπίζουν υψηλότερο ψυχολογικό στρες, δεν έχουν την υποστήριξη που χρειάζονται σε επίπεδο ψυχικής υγείας, είτε στον σύλλογό τους, είτε σε εθνικό επίπεδο, δήλωσε η επικεφαλής της ένωσης Fifpro.
Women’s football is growing. But are players’ working conditions keeping pace?
FIFPRO surveyed 791 players across 40 countries for its new Global Employment Report.
Here’s what they told us ↴ https://t.co/IcK6D1bqsX
— FIFPRO (@FIFPRO) October 12, 2026
Για του λόγου το αληθές η έρευνα κατέδειξε ότι το 57% των γυναικών που συμμετείχαν σε αυτήν έχουν κατά καιρούς αντιμετωπίσει διάφορες δυσκολίες με την ψυχική τους υγεία. Στις μισές από αυτές δεν παρασχέθηκε καμία υποστήριξη από τους συλλόγους τους. Στον ψηφιακό κόσμο του 21ου αιώνα, οι γυναίκες των γηπέδων εμφανίζονται περισσότερο από ποτέ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γεγονός που τις φέρνει πιο κοντά στους φιλάθλους. Σε αντίθεση με τους άνδρες συναδέλφους τους, αυτή η προβολή τις εκθέτει ολοένα και περισσότερο σε καταστάσεις διαδικτυακής παρενόχλησης και κακοποίησης.
Οι παίκτριες δεν θεωρούν τον εαυτό τους «επαγγελματίες»
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της έρευνας είναι ο τρόπος με τον οποίο οι ίδιες οι παίκτριες αντιλαμβάνονται την επαγγελματική τους ιδιότητα. Σύμφωνα με τον ορισμό της Fifa, επαγγελματίας παίκτης/παίκτρια είναι όποιος ή όποια διαθέτει γραπτό συμβόλαιο και αμείβεται με ποσό μεγαλύτερο από τα έξοδα που απαιτούνται για τη συμμετοχή του/της στο άθλημα.
Στην έρευνα, το 62% των παικτριών χαρακτήρισε τον εαυτό του ως επαγγελματία, το 27% επέλεξε την κατηγορία της ημι-επαγγελματίας και το 12% δήλωσε ερασιτέχνης. Όλες οι παίκτριες που συμμετείχαν στην έρευνα αγωνίζονταν σε συλλόγους της ανώτατης κατηγορίας της χώρας τους, κι όμως μόλις το 78% ανέφερε ότι είχε γραπτό συμβόλαιο και το 82% δήλωσε ότι πληρωνόταν από τον σύλλογό του. Και μόλις το 57% δήλωσε ότι η αμοιβή αυτή επαρκούσε για την κάλυψη των εξόδων ενασχόλησης με το ποδόσφαιρο.
Οι παίκτριες που είναι επαγγελματίες, αλλά δεν βλέπουν ή δεν νιώθουν τον εαυτό τους ως επαγγελματίες, δεν λαμβάνουν τα πλήρη οφέλη που αναλογούν σε έναν εργαζόμενο, δήλωσε η Άλεξ Κάλβιν.
Η έρευνα έδειξε επίσης ότι αν είσαι γυναίκα και παίζεις καλά ή σε θέλουν κι άλλοι σύλλογοι, θα πρέπει να γνωρίζει ότι η αύξηση των αποδοχών έχει όρια. Δηλαδή μια εκ διαμέτρου αντίθετη κατάσταση με αυτή που βλέπουμε στις αμοιβές των ανδρών, ακόμα και σε κατηγορίες εμφανώς ανηλίκων!
Παρόλο που οι μέσες μηνιαίες αποδοχές των ποδοσφαιριστριών έχουν τριπλασιαστεί από το 2017 φτάνοντας τα 2.601 δολάρια, ο διάμεσος μισθός ανέρχεται σε μόλις 1.669 δολάρια. Ο μέσος μηνιαίος μισθός ποικίλλει σημαντικά ανά περιοχή: από 6.450 δολάρια στη Βόρεια Αμερική και 3.982 δολάρια Κεντρική/Δυτική Ευρώπη, έως μόλις 878 δολάρια Ανατολική Ευρώπη και μόλις 480 δολάρια στην Αφρική. Ενώ οι μισθοί έχουν αυξηθεί κατακόρυφα σε πρωταθλήματα όπως αυτά των ΗΠΑ και του Μεξικού, οι μέσες αποδοχές σε 10 ανατολικοευρωπαϊκές χώρες παραμένουν κάτω από τον εθνικό κατώτατο μισθό! Ακόμη και σε περιοχές όπως η Δυτική Ευρώπη και η Ασία/Ωκεανία, οι οποίες περιλαμβάνουν ορισμένες από τις μεγαλύτερες ποδοσφαιρικές αγορές, ο μέσος μισθός δεν είναι σημαντικά υψηλότερος από τα επίπεδα του εθνικού κατώτατου μισθού.
Να σημειωθεί ότι η Fifpro δεν ήταν σε θέση να παράσχει στοιχεία για τους μέσους μισθούς ανά πρωτάθλημα, καθώς η έρευνα επικεντρώθηκε σε περιφέρειες και όχι σε μεμονωμένες χώρες.
Βραχυπρόθεσμα συμβόλαια και καθυστερήσεις πληρωμών
Η μέση διάρκεια των συμβολαίων στο γυναικείο ποδόσφαιρο έχει αυξηθεί από περίπου έναν χρόνο το 2017 σε 19 μήνες. Ωστόσο, πολλές παίκτριες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιόδους χωρίς εγγυημένο εισόδημα. «Μόνο τα δύο τρίτα των παικτριών πληρώνονται και για τους 12 μήνες του έτους», δήλωσε η Κάλβιν. «Υπάρχουν πολλές παίκτριες με συμβόλαια επτά ή εννέα μηνών, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να εργαστούν αλλού για να καλύψουν το υπόλοιπο ημερολογιακό έτος».
Η ίδια πιστεύει ότι η ραγδαία εμπορική ανάπτυξη του γυναικείου ποδοσφαίρου έχει συμβάλει στη συσκότιση ορισμένων από αυτές τις πραγματικότητες. Παρά τη ραγδαία ανάπτυξη της Women’s Super League στην Αγγλία, η Fifpro αναφέρει ότι οι συνθήκες στην κορυφή του αθλήματος ενδέχεται να επισκιάζουν την πραγματικότητα για πολλές παίκτριες σε άλλα μέρη. Η Άλεξ Κάλβιν προειδοποίησε ότι η οικονομική άνθηση στο ποδόσφαιρο γυναικών θα μπορούσε να «συγκαλύψει ορισμένες από τις πραγματικότητες που αντιμετωπίζουν και βιώνουν στην καθημερινότητά τους οι παίκτριες».
Η έκθεση διαπίστωσε επίσης ότι το 24% των παικτριών είχε αντιμετωπίσει καθυστερήσεις πληρωμών τις τελευταίες δύο σεζόν, ενώ στο 42% δεν παρεχόταν συνταξιοδοτική κάλυψη.
Ted Lasso… βγαλμένο από τη ζωή
Η τελευταία 4η σεζόν της δημοφιλούς τηλεοπτικής σειράς «Ted Lasso» έφερε στο επίκεντρο το γυναικείο ποδόσφαιρο και έθεσε το ζήτημα της μη επαγγελματικής (ή επισφαλούς) ιδιότητας των γυναικών ποδοσφαιριστριών μέσα από τη δημιουργία και την οργάνωση της γυναικείας ομάδας του συλλόγου AFC Richmond / Lady Greyhounds.
Οι παραγωγοί της σειράς ήξεραν τι έκαναν. Η ανάπτυξη του γυναικείου ποδοσφαίρου στην Αγγλία τα τελευταία χρόνια δεν είναι απλώς θεματική. Θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα success stories στο παγκόσμιο αθλητικό μάρκετινγκ και μάνατζμεντ. Η αλλαγή αυτή οφείλεται στον συνδυασμό αγωνιστικών επιτυχιών της εθνικής ομάδας (Lionesses), στοχευμένων επενδύσεων και της ραγδαίας εμπορευματοποίησης της εγχώριας λίγκας (WSL).
Μεγάλες ομάδες όπως η Άρσεναλ, η Τσέλσι, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και η Μάντσεστερ Σίτι μεταφέρουν όλο και συχνότερα τους αγώνες των γυναικών στα κεντρικά τους στάδια (Emirates, Stamford Bridge, Etihad). Η Άρσεναλ, για παράδειγμα, γεμίζει πλέον τακτικά το Emirates με περισσότερους από 50.000 φιλάθλους. Τα δικαιώματα της WSL πουλήθηκαν στο Sky Sports και το BBC για ποσά-ρεκόρ, καθιστώντας την Αγγλία τον πιο ελκυστικό προορισμό για τις καλύτερες ποδοσφαιρίστριες του κόσμου.
Ωστόσο, υπάρχουν και οι μικρότερες κατηγορίες ή εκτός της ελίτ που εξακολουθούν να παλεύουν με χαμηλούς μισθούς, βραχυπρόθεσμα συμβόλαια και έλλειψη επαγγελματικής προστασίας. Στην 4η σεζόν της σειράς «Ted Lasso» αναδείχθηκε:
- Οι παίκτριες της γυναικείας ομάδας αναγκάζονται να διατηρούν παράλληλα άλλες δουλειές ή να συγκατοικούν για να καλύπτουν τα βασικά έξοδα διαβίωσης, καθώς οι αμοιβές στη δεύτερη κατηγορία (WSL 2) είναι οριακές.
- Η απουσία σταθερών επαγγελματικών συμβολαίων και η έλλειψη βασικών παροχών (όπως πλήρης ιατρική περίθαλψη, συνταξιοδοτική κάλυψη ή εξασφάλιση για όλο το 12μηνο).
- Η τεράστια απόσταση στις υποδομές, στο προπονητικό προσωπικό και στα μέσα που παρέχονται στη γυναικεία ομάδα υπογραμμίζει το πώς το οικοσύστημα του αθλήματος αντιμετωπίζει τις γυναίκες όχι ως πλήρεις επαγγελματίες.
- Η ιδιοκτήτρια του συλλόγου, Ρεμπέκα Γουέλτον, αναγνωρίζει ότι για να υπάρξει πραγματικός επαγγελματισμός δεν αρκεί μόνο η «ορατότητα», αλλά απαιτείται θεσμική ευκαιρία, επένδυση και ίσες συνθήκες εργασίας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Απαιτείται «αφύπνιση»
Η Άλεξ Κάλβιν υποστηρίζει ότι υπάρχει μια διευρυμένη απόκλιση ανάμεσα στις προσδοκίες και την πραγματικότητα.
Πιστεύω ότι χρειάζεται μια αφύπνιση για ολόκληρο το οικοσύστημα· οι παίκτριές μας υποφέρουν και δεν υπάρχει η συνολική υποστήριξη και η λογοδοσία που απαιτούνται για αυτές.
Ωστόσο, δεν ήταν όλες οι τάσεις αρνητικές. Μια σημαντική βελτίωση που παρατηρείται στο άθλημα αφορά τη γονεϊκότητα. Το 2017, σχεδόν οι μισές από τις συμμετέχουσες που εξέταζαν το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν πρόωρα το ποδόσφαιρο δήλωναν ότι η επιθυμία για δημιουργία οικογένειας θα μπορούσε να τις ωθήσει εκτός αθλήματος.
Το ποσοστό αυτό έχει πλέον πέσει στο 19%, γεγονός που η Fifpro αποδίδει εν μέρει στους κανονισμούς μητρότητας που εισήγαγε η Fifa το 2021 και ανανεώθηκαν πριν από δύο χρόνια. «Αυτό που συμπεράναμε, και θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό, είναι ότι οι στοχευμένες ρυθμιστικές παρεμβάσεις φέρνουν αποτελέσματα — οι κανονισμοί μητρότητας θεσπίστηκαν το 2021», σημείωσε η Κάλβιν.
Η έρευνα αναδεικνύει ένα διευρυνόμενο χάσμα εντός του γυναικείου ποδοσφαίρου. Οι κορυφαίοι σύλλογοι και οι παίκτριες της ελίτ έχουν επωφεληθεί από τις επενδύσεις και την προβολή, ωστόσο η πλειονότητα του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού παραμένει ευάλωτη. «Έχουμε μια βιομηχανία που είναι έντονα εστιασμένη στο κορυφαίο 5% των παικτριών», ανέφερε η Κάλβιν. «Όμως αυτό που μένει είναι το υπόλοιπο 95% της βιομηχανίας, οι οποίες δεν πληρώνονται στην ώρα τους, έχουν βραχυπρόθεσμα συμβόλαια, δεν αμείβονται για 12 μήνες τον χρόνο – βρίσκονται σε εξαιρετικά ευάλωτα και επισφαλή περιβάλλοντα.»
Παρά ταύτα, η Fifpro επιμένει ότι η λύση δεν είναι να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη, αλλά να διασφαλιστεί ότι η εμπορική επιτυχία και η ευημερία των παικτριών θα εξελίσσονται παράλληλα. «Δεν χρειάζεται να υπάρχει δίλημμα ανάμεσα στην εμπορική ανάπτυξη και την προστασία των παικτριών», τόνισε η Κάλβιν. «Αυτά τα δύο πρέπει να βαδίζουν χέρι-χέρι και να λειτουργούν συνδυαστικά».
Το συμπέρασμά της είναι σαφές:
Αυτό που λέμε είναι ότι ως εδώ η βιομηχανία πρέπει να ανταποκριθεί στις ανάγκες των παικτριών, να θέσει τη φωνή τους στο επίκεντρο και να διασφαλίσει ότι έχουν θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όταν λαμβάνονται αποφάσεις που τις αφορούν.