Για περισσότερο από έναν αιώνα, μια δομή του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, το «δίκτυο της ωοθήκης» είχε εξαφανιστεί από τα ιατρικά εγχειρίδια. Ωστόσο, μια πρόσφατη μελέτη υποδεικνύει ότι αυτό που οι ερευνητές έχουν αποκαλέσει «μυστηριώδη ανατομική δομή χωρίς σαφή λειτουργία» ενδέχεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη γονιμότητα και στη διατήρηση της υγείας των ωοθηκών.
Ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1870. Πρόκειται για μια μικρή δομή που βρίσκεται στην ωοθήκη και η οποία, ιστορικά, δεν είχε προσελκύσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την επιστημονική κοινότητα. Οι πρώτες εκδόσεις της Ανατομίας του Γκρέι, του κλασικού εγχειριδίου ανθρώπινης ανατομίας που πρωτοκυκλοφόρησε στο Λονδίνο το 1858, περιλάμβαναν σχεδιαστικές απεικονίσεις του, με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, εξαφανίστηκε από τα ιατρικά συγγράμματα και άρχισε να θεωρείται ένα μη λειτουργικό τμήμα της ενήλικης ωοθήκης.
Μια ακόμη απόδειξη για την έμφυλη ανισότητα στην υγεία
Η πρόσφατη επανανακάλυψη του από την ερευνητική κοινότητα έχει προκαλέσει πλήθος συζητήσεων και αντιδράσεων στα social media όπου πολλές γυναίκες επικρίνουν την ιατρική ερευνητική κοινότητα που ιστορικά κυριαρχείται από άνδρες, για την απόρριψη και την «εξάλειψη» από την επιστημονική γνώση ενός κομματιού του γυναικείου σώματος. Η κωμικός Michelle Wolf χαρακτήρισε την είδηση «εξοργιστική» σε ένα βίντεο στο TikTok, το οποίο έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 130.000 likes. «Το αστείο είναι ότι προφανώς το σώμα μας δεν το εξαφάνισε. Γιατί, αν το σώμα μας εξαφάνιζε απλώς όσα ήθελαν οι άνδρες να εξαφανιστούν, δεν θα είχαμε εγκέφαλο», είπε χαρακτηριστικά.
@michelleisawolf Welcome back #comedy #womenshealth #science #hormones ♬ original sound – Michelle Wolf
Η Γουλφ επισήμανε επίσης ότι το δίκτυο των όρχεων, το οποίο θεωρείται το αντίστοιχο του δικτύου της ωοθήκης στο ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα, εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στα εγχειρίδια ανατομίας. «Μελετάμε τη γυναικεία υγεία με την ίδια περίπου σχολαστικότητα με την οποία ένας άνδρας ψάχνει την κέτσαπ στο ψυγείο», σχολίασε με σαρκασμό. «Να σε αγνοεί ένας άνδρας επειδή δεν θεωρούσε ότι είσαι σημαντική; Δίκτυο της ωοθήκης, όλες μας το έχουμε ζήσει. Καλώς επέστρεψες, κορίτσι μου!»
Τα ευρήματα της νέας μελέτης
Το 2024, η ερευνητική ομάδα που δημοσίευσε την επιστημονική μελέτη με τίτλο «Rediscovering the rete ovarii, a secreting auxiliary structure to the ovary» περιέγραψε τη διερεύνηση της ανάπτυξης και της λειτουργίας του δικτύου της ωοθήκης σε ποντίκια. Από τα ευρήματα της έρευνας προέκυπτε ότι η συγκεκριμένη δομή ενδέχεται να συμμετέχει στη λειτουργία των ωοθηκών και πως ένα κομμάτι του δικτύου, μπορεί να επικοινωνεί με το νευρικό και το κυκλοφορικό σύστημα.
Επιπλέον τα κύτταρα του ωοθηκικού δικτύου βρίσκονται σε στενή γειτνίαση με τα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν τις ωοθήκες, ενώ συνδέονται άμεσα και με νεύρα. Επιπλέον, τα κύτταρα αυτά εντοπίζονται κοντά σε κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που συμβάλλουν στην προστασία του οργανισμού.
Οι ερευνητές επίσης εντόπισαν στο δίκτυο της ωοθήκης υποδοχείς ορμονών, μεταξύ των οποίων τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη, οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αναπαραγωγή, αλλά και σε άλλες πτυχές της γυναικείας υγείας.
Ορισμένες από τις πρωτεΐνες που απελευθερώνει το δίκτυο της ωοθήκης συμμετέχουν στην ωρίμανση των ωαρίων και στη διατήρηση των ωοθυλακίων. Η δραστηριότητά τους αυξανόταν καθώς αυξάνονταν τα επίπεδα των οιστρογόνων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η συγκεκριμένη δομή ενδέχεται να ανταποκρίνεται στις ορμονικές μεταβολές κατά τη διάρκεια του αναπαραγωγικού κύκλου.
Ποια είναι η σημασία των νέων ευρημάτων
Τα ευρήματα ενδέχεται να προσφέρουν νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο αυτή η ανατομική δομή συμβάλλει στη γονιμότητα και την υγεία των ωοθηκών, δήλωσε στο Science News η Dilara Anbarci, αναπτυξιακή βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, στο Αν Άρμπορ, και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Υπάρχουν ακόμη τόσα πολλά που δεν μπορούμε καν να αρχίσουμε να κατανοούμε σχετικά με τη γυναικεία ανατομία», δήλωσε η Anbarci. «Ελπίζω αυτό να ενθαρρύνει περαιτέρω έρευνα και να μας οδηγήσει να επανεξετάσουμε όσα δεν γνωρίζουμε ακόμη για τις ωοθήκες». Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, οι ερευνητές μελετούν το δίκτυο της ωοθήκης από τότε που περιγράφηκε για πρώτη φορά, πριν από περισσότερα από 100 χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχουν καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με τη λειτουργία του.