Περισσότεροι από 26.000 λογαριασμοί που συνδέονται με την αναζήτηση, ανταλλαγή ή διακίνηση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Πάνω από 1.100 αναρτήσεις με σχετικό περιεχόμενο και συνολικά 48 εκατομμύρια προβολές. Αυτά είναι μερικά μόνο από τα ευρήματα μιας νέας δημοσιογραφικής έρευνας στην Ισπανία, που φέρνει το TikTok αντιμέτωπο με σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των ανηλίκων.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον ανεξάρτητο ισπανικό δημοσιογραφικό οργανισμό Maldita.es και δημοσιεύτηκε στις 9 Νοεμβρίου, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «TikTok, το σπίτι των παιδεραστών».
Επί 35 ημέρες, οι δημοσιογράφοι εξέτασαν λογαριασμούς, σχόλια, βίντεο και ζωντανές μεταδόσεις, καταγράφοντας ένα εκτεταμένο δίκτυο χρηστών που αναζητούσαν, αντάλλασσαν ή προσέφεραν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
Χιλιάδες λογαριασμοί και εκατομμύρια προβολές
Σύμφωνα με τα ευρήματα, εντοπίστηκαν 1.183 αναρτήσεις με υλικό σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων, οι οποίες είχαν συγκεντρώσει συνολικά 48 εκατομμύρια προβολές.
Οι ερευνητές κατέγραψαν 231 λογαριασμούς που δημοσίευαν τέτοιο περιεχόμενο, 780 που χρησιμοποιούσαν την πλατφόρμα για να προσελκύσουν πιθανούς αγοραστές και περισσότερους από 10.000 που ζητούσαν ανταλλαγές σχετικού υλικού στα σχόλια.
Συνολικά, η έρευνα συνέδεσε περισσότερους από 26.000 λογαριασμούς με τέτοιου είδους δραστηριότητες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρόκειται για ισάριθμους ταυτοποιημένους δράστες. Από αυτούς, 7.725 ήταν ισπανόφωνοι λογαριασμοί που καταγράφηκαν να ζητούν, να προσφέρουν ή να διαφημίζουν σχετικό υλικό.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι, σύμφωνα με τους δημοσιογράφους, οι ίδιες οι λειτουργίες αναζήτησης και συστάσεων του TikTok μπορούσαν να οδηγήσουν τους χρήστες σε παρόμοιο περιεχόμενο.
Ανήλικα κορίτσια σε ζωντανές μεταδόσεις
Η έρευνα δεν περιορίστηκε στα βίντεο και στα σχόλια. Οι δημοσιογράφοι κατέγραψαν επίσης 91 ζωντανές μεταδόσεις ανηλίκων από 17 χώρες, στις οποίες θεατές ζητούσαν από παιδιά να πραγματοποιήσουν συγκεκριμένες ενέργειες, ορισμένες φορές σεξουαλικού χαρακτήρα, προσφέροντας ως αντάλλαγμα ψηφιακά δώρα ή χρήματα.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις επειδή το TikTok διαθέτει σύστημα εικονικών δώρων, από το οποίο η πλατφόρμα αποκομίζει έσοδα.
Σύμφωνα με το Maldita.es, η δραστηριότητα αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα όχι μόνο για την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών προστασίας, αλλά και για το επιχειρηματικό μοντέλο των κοινωνικών δικτύων.
Το TikTok αφαίρεσε μόλις 5 από τα 50 βίντεο που καταγγέλθηκαν
Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά στοιχεία της έρευνας αφορά την αντίδραση της πλατφόρμας.
Οι δημοσιογράφοι κατήγγειλαν μέσω των επίσημων μηχανισμών του TikTok 50 βίντεο που περιείχαν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Σύμφωνα με τα ευρήματά τους, η εταιρεία αφαίρεσε μόλις πέντε, ενώ περιόρισε την πρόσβαση σε άλλα 13 μόνο εντός Ισπανίας.
Τρεις ημέρες μετά τις καταγγελίες, περίπου τέσσερις στους δέκα λογαριασμούς που είχαν δημοσιεύσει το περιεχόμενο εξακολουθούσαν να είναι ενεργοί.
Το Maldita.es έχει προσφύγει στην ισπανική Εισαγγελία, καταθέτοντας στοιχεία από την έρευνά του.
Η Ισπανία ζητά την προσωρινή αναστολή του TikTok
Οι αποκαλύψεις προκάλεσαν άμεση πολιτική αντίδραση. Το ισπανικό υπουργείο Νεολαίας και Παιδικής Ηλικίας ζήτησε από την Εισαγγελία να διερευνήσει την υπόθεση, ενώ στις 10 Νοεμβρίου η αρμόδια υπουργός, Σίρα Ρέγο, ανακοίνωσε ότι ζητήθηκε από την ισπανική Αρχή Προστασίας Δεδομένων να εξετάσει την προσωρινή αναστολή της λειτουργίας του TikTok στη χώρα.
Η υπουργός συναντήθηκε με εκπροσώπους της πλατφόρμας, ζητώντας την απομάκρυνση του επίμαχου υλικού, συνεργασία με τις δικαστικές Αρχές και συγκεκριμένο σχέδιο αντιμετώπισης των προβλημάτων.
Από την πλευρά του, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του είναι διατεθειμένη να προχωρήσει ακόμη και στην αναστολή λειτουργίας ενός κοινωνικού δικτύου, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο για την προστασία των ανηλίκων.
Η πλατφόρμα, σύμφωνα με την ισπανική κυβέρνηση, δήλωσε πρόθυμη να συνεχίσει τον διάλογο, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει κατά τη συνάντηση συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Το TikTok έχει πολιτικές που απαγορεύουν το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
Ένα πρόβλημα που δεν αποκαλύπτεται για πρώτη φορά
Αυτή είναι η τρίτη έρευνα του Maldita.es για τη σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων στο TikTok.
Και αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία της υπόθεσης: ότι, παρά τις προηγούμενες αποκαλύψεις και προειδοποιήσεις, οι δημοσιογράφοι εξακολουθούν να εντοπίζουν περιεχόμενο κακοποίησης παιδιών, λογαριασμούς που το διακινούν και μηχανισμούς που διευκολύνουν την πρόσβαση σε αυτό.
Η υπόθεση επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα στη συζήτηση για την ασφάλεια στο διαδίκτυο: Πόσο αποτελεσματικά προστατεύουν τελικά τα κοινωνικά δίκτυα τα παιδιά και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν οι μηχανισμοί προστασίας αποτυγχάνουν;