Βουβός πόνος, θυμός, αναπάντητα ερωτήματα και ένα καθολικό αίτημα για απόδοση ευθυνών. Ξεκίνησε στην Ισπανία το τριήμερο εθνικό πένθος μετά την πολύνεκρη σιδηροδρομική τραγωδία που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 69 ανθρώπους, ενώ εκατοντάδες είναι τραυματίες και άγνωστος ο αριθμός των αγνοουμένων κάτω από τα συντρίμμια των δύο αμαξοστοιχιών υψηλής ταχύτητας που συγκρούστηκαν χθες Τετάρτη 28/10 κοντά στο Τολέδο.
Τα σωστικά συνεργεία δεν σταμάτησαν να εργάζονται υπό το φως ισχυρών προβολέων καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας κόβοντας τα μεταλλικά τμήματα των βαγονιών προς αναζήτηση επιζώντων ή θυμάτων. Πολλοί από τους νεκρούς του δυστυχήματος δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί.
«Όλη η Ισπανία πενθεί», δήλωσε ο πρωθυπουργός της χώρας Πέδρο Σάντσεθ, λίγες ώρες μετά το πλέον τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στη σύγχρονη ιστορία της Ευρώπης. «Δεν είναι αποδεκτό για μια χώρα όπως η Ισπανία να βιώνει δύο σιδηροδρομικά δυστυχήματα στο δίκτυο υψηλής ταχύτητας την ίδια χρονιά, όπως το ζήσαμε», πρόσθεσε ο Ισπανός πρωθυπουργός, αναφερόμενος στην τραγωδία στο Ανταμούζ, με 46 νεκρούς τον περασμένο Ιανουάριο στην Ανδαλουσία.
Οι αρχές διερευνούν τα αίτια της τραγωδίας, η οποία σημειώθηκε το πρωί της Τετάρτης, όταν το τρένο που εκτελούσε το δρομολόγιο Μαδρίτη–Σεβίλλη προσέκρουσε με σφοδρότητα σε ακινητοποιημένο συρμό που βρισκόταν στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή. Στην ακινητοποιημένη υπερταχεία της ιδιωτικής εταιρείας Iryo επέβαιναν 147 επιβάτες. Ισπανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι τα περισσότερα θύματα βρίσκονταν στα βαγόνια αυτού του τρένου.
Η Ισπανία διαθέτει το μεγαλύτερο σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας στην Ευρώπη, με βάση το συνολικό μήκος των γραμμών που βρίσκονται σε λειτουργία. Μάλιστα, κατέχει τη δεύτερη θέση παγκοσμίως, μετά την Κίνα. Το ισπανικό δίκτυο είναι γνωστό κυρίως από τα τρένα AVE (Alta Velocidad Española), τα οποία αναπτύσσουν ταχύτητες έως 300–310 χλμ./ώρα σε ορισμένες γραμμές. Το εντυπωσιακό είναι ότι η Ισπανία έχει αναπτύξει αυτό το δίκτυο σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, ξεκινώντας από την πρώτη γραμμή Μαδρίτης–Σεβίλλης το 1992.
Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε δήλωσε ότι το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα σημειώθηκε, αφού επετράπη σε τρένο υψηλής ταχύτητας της Renfe να συνεχίσει την πορεία του, παρά το γεγονός ότι υπήρχε ενεργός κόκκινος σηματοδότης λόγω ακινητοποιημένου τρένου στις γραμμές μπροστά του, κατά παράβαση του πρωτοκόλλου ασφαλείας.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Μαδρίτη, ο υπουργός Μεταφορών ανέφερε ότι το κόκκινο σήμα ενεργοποιήθηκε εξαιτίας βλάβης στις επικοινωνίες του ηλεκτρονικού συστήματος, η οποία οδήγησε στην αυτόματη διακοπή της κυκλοφορίας. Ωστόσο, ελήφθη η λανθασμένη απόφαση να επιτραπεί στο τρένο της Renfe να ξεκινήσει ξανά την πορεία του. Ο ίδιος μίλησε για «ανεξήγητη» επανέναρξη της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, έπειτα από την τεχνική βλάβη του συστήματος ασφαλείας του δικτύου (LZB).
«Είναι το κέντρο ελέγχου που, μέσω των χειριστών του, είναι αυτό που λαμβάνει την απόφαση για την επανέναρξη της κυκλοφορίας, υπό συνθήκες που, από τη δική μας οπτική, είναι ανεξήγητες», δήλωσε ο Όσκαρ Πουέντε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, προσθέτοντας ότι είναι «συντετριμμένος» από την τραγωδία.
Τα πρώτα ηχητικά ντοκουμέντα στη δημοσιότητα
Τρία ηχητικά ντοκουμέντα, εκ των οποίων δύο συνομιλίες της μηχανοδηγού του ακινητοποιημένου τρένου της ιδιωτικής Iryo με τον ελεγκτή της Ατότσα και μία του μηχανοδηγού του κρατικού Renfe που ερχόταν από πίσω με τον ίδιο χειριστή, αποκαλύπτουν με «απόλυτη σαφήνεια τα ολέθρια σφάλματα που διαπράχθηκαν».
Στα ηχητικά ακούγεται ο ελεγκτής να δίνει εντολή στο τρένο τς Renfe, το οποίο βρισκόταν 25 χιλιόμετρα πίσω από το Iryo, να ξεκινήσει εκ νέου «κανονική πορεία», και όχι «με οπτική επαφή», όπως ορίζει αυστηρά το πρωτόκολλο ασφαλείας με ανώτατο όριο τα 40 χιλιόμετρα την ώρα. Η μηχανοδηγός του Iryo έλαβε την ίδια εντολή να επανεκκινήσει, αλλά επτά λεπτά αργότερα κάλεσε ξανά για να δηλώσει ότι παραμένει ακινητοποιημένη επειδή το τρένο δεν έπαιρνε μπρος. Ωστόσο, ακόμη και τότε, μόλις πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία, κανείς δεν ειδοποίησε το τρένο της Renfe ότι έπρεπε να τροχοπεδήσει.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
«Ο μηχανοδηγός του τρένου Iryo προειδοποίησε πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία ότι το τρένο ήταν σταματημένο και δεν μπορούσε να ξεκινήσει. Όμως, κανείς δεν σταμάτησε το τρένο υψηλής ταχύτητας», επισημαίνει η εφημερίδα El Pais, η οποία έδωσε στη δημοσιότητα τα ηχητικά ντοκουμέντα. «Το πρώτο σημαντικό λάθος ήταν η εντολή να συνεχιστεί το ταξίδι του τρένου AVE στις 8:36 π.μ.. Στις 8:48 π.μ.το άλλο τρένο ενημερώνει ότι παραμένει ακινητοποιημένο. Στις 8:54 π.μ., η σύγκρουση αποδεικνύεται αναπόφευκτη. «Συνεχίστε το ταξίδι με κανονική ταχύτητα», ακούγεται να λέει ο ελεγκτής και δεν άλλαξε την εντολή, ακόμη και πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία, για να προειδοποιήσει το τρένο AVE ότι έπρεπε να φρενάρει, αντί να κινείται με ταχύτητα 100 χιλιομέτρων.
Διαμαρτυρίες με αίτημα την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών
Χθες βράδυ, έως και 1.500 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από το κτίριο στο οποίο στεγάζεται το υπουργείο Μεταφορών στη Μαδρίτη. Το αίτημα των διαδηλωτών ήταν καθολικό: ζήτησαν να υποβάλουν σήμερα τις παραιτήσεις οι Πέδρο Σάντσεθ και Όσκαρ Πουέντε.
Η ισπανική αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων για να απομακρύνει τους διαδηλωτές, οι οποίοι απάντησαν πετώντας καπνογόνα και μπουκάλια. Δεν πραγματοποιήθηκαν συλλήψεις ή προσαγωγές.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Σήμερα, μία ημέρα μετά την τραγωδία το Συνδικάτο Μηχανοδηγών της Ισπανίας θα προχωρήσει κανονικά στην προγραμματισμένη του απεργία με αίτημα την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.
Από την αντιπολίτευση ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νιούνες Φεΐχόο δήλωσε: «Η Ισπανία έχει το δικαίωμα να γνωρίζει τι συμβαίνει με τις υποδομές της».
Στον τόπο του δυστυχήματος
Μέχρι αργά χθες (28/10) το βράδυ εκατοντάδες συγγενείς προσπαθούσαν να μάθουν και να συλλέξουν πληροφορίες για τους επιβαίνοντες στα τρένα. Η ισπανική Πολιτική Προστασία έχει εγκαταστήσει γραφεία στη Μαδρίτη, στο Τολέδο, στη Σεβίλλη και στην Κόρδοβα, τα οποία αναζητούν και συγκεντρώνουν πληροφορίες για τους αγνοουμένους.
Ύψιστη προτεραιότητά μας είναι η ταυτοποίηση των αγνοουμένων και η λήψη γενετικού υλικού για να εντοπιστούν οι συγγενείς τους, ανέφερε ανακοίνωση της ισπανικής Πολιτικής Προστασίας στο X.
Στο Τολέδο, το οποίο βρίσκεται κοντά στον τόπο της τραγωδίας, οι ντόπιοι πραγματοποίησαν ολονυχτία και τήρησαν ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των θυμάτων.
Στις Βρυξέλλες, όλες οι σημαίες στα κτίρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κυματίζουν σήμερα μεσίστιες σε ένδειξη «αλληλεγγύης» προς τον ισπανικό λαό που πενθεί.
Αιμόφυρτοι, αποσβολωμένοι και οργισμένοι
Ορισμένοι από τους επιβάτες κοιμούνταν, άλλοι είχαν ήδη ξεκινήσει την εργάσιμη ημέρα τους δουλεύοντας στους φορητούς υπολογιστές τους, ενώ κάποιοι άλλοι περιηγούνταν στις εφαρμογές των κινητών τους τηλεφώνων. Το ταξίδι διακόπηκε από μια ανακοίνωση ότι υπήρχε συμφόρηση στις σιδηροδρομικές γραμμές. Η διακοπή διήρκεσε λίγα λεπτά για ορισμένους επιβάτες και λίγο περισσότερο για άλλους.
«Η σύγκρουση ήταν τρομακτική», δήλωσε ο δημοσιογράφος Ρομπέρτο Γκόμεθ στον ραδιοφωνικό σταθμό Onda Cero. «Μπορείτε να φανταστείτε, το βαγόνι καταστράφηκε ολοσχερώς. Οι βαλίτσες ήταν σκορπισμένες παντού μέσα στο διαλυμένο βαγόνι».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο Ραφαέλ Μπαρθελό επέβαινε σε ένα από τα βαγόνια που υπέστησαν τις μεγαλύτερες ζημιές. Με μόλις έναν μώλωπα στο μέτωπο, συγκαταλέγεται στους τυχερούς επιζώντες. Την ώρα της σύγκρουσης έπινε καφέ και, όπως είπε, «ένιωσε ένα τρομακτικό τράνταγμα».
Εκσφενδονιστήκαμε όλοι στον αέρα, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters, στο σημείο του δυστυχήματος. Εγώ είμαι σχετικά καλά, αλλά ο φίλος μου είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση.
«Ταξίδευα στο έβδομο βαγόνι, εκείνο που είχε τα περισσότερα θύματα και υπέστη τις μεγαλύτερες καταστροφές. Εγώ τουλάχιστον μέτρησα οκτώ θύματα σε αυτό το βαγόνι», είπε, εμφανώς συγκλονισμένος.
Ακόμη και στα βαγόνια του τρένου της Renfe που βρίσκονταν πιο μακριά από το σημείο της σύγκρουσης, «τα πάντα είχαν καταστραφεί ολοσχερώς — τα καθίσματα είχαν ξεκολλήσει από τη θέση τους και οι περισσότεροι επιβάτες που κάθονταν στραμμένοι προς την κατεύθυνση κίνησης του τρένου εκσφενδονίστηκαν στον αέρα», σύμφωνα με τον Σαλβαδόρ Αρίθα. «Ήταν κάτι το τρομακτικό», είπε, περιγράφοντας πώς ορισμένοι άνθρωποι «είχαν εγκλωβιστεί ανάμεσα στα καθίσματα».