Αν ψάχνατε μια αφορμή για να σηκώσετε το βλέμμα από το κινητό σας, μόλις τη βρήκατε. Απόψε, Τρίτη 17 Νοεμβρίου, ο νυχτερινός ουρανός μάς επιφυλάσσει ένα από τα πιο όμορφα αστρονομικά φαινόμενα του φθινοπώρου: τη βροχή διαττόντων αστέρων που είναι γνωστή ως Λεοντίδες.
Και το καλύτερο; Δεν χρειάζονται τηλεσκόπια, ειδικός εξοπλισμός ή γνώσεις αστρονομίας. Μόνο λίγη υπομονή, ζεστά ρούχα και ένα σημείο όσο γίνεται πιο μακριά από τα φώτα της πόλης.
Σύμφωνα με τη NASA, υπό ιδανικές συνθήκες μπορούν να εμφανιστούν έως περίπου 15 μετέωρα την ώρα, ενώ η κορύφωση του φαινομένου στην Ελλάδα αναμένεται γύρω στη 01:45 τα ξημερώματα της Τετάρτης 18 Νοεμβρίου.
Τι είναι οι Λεοντίδες και γιατί εμφανίζονται κάθε Νοέμβριο;
Παρότι συνηθίζουμε να τα αποκαλούμε «πεφταστέρια», τα φωτεινά ίχνη που βλέπουμε στον ουρανό δεν είναι αστέρια που πέφτουν.
Πρόκειται για μικροσκοπικά σωματίδια σκόνης και πετρωμάτων που έχει αφήσει πίσω του ο κομήτης 55P/Tempel-Tuttle, ο οποίος ολοκληρώνει μία περιστροφή γύρω από τον Ήλιο περίπου κάθε 33 χρόνια.
Κάθε Νοέμβριο, η Γη διασχίζει την περιοχή όπου βρίσκονται αυτά τα υπολείμματα. Καθώς εισέρχονται στην ατμόσφαιρά μας με ταχύτητες που φτάνουν περίπου τα 71 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, θερμαίνονται και δημιουργούν τις χαρακτηριστικές φωτεινές γραμμές στον ουρανό.
Οι Λεοντίδες πήραν το όνομά τους από τον αστερισμό του Λέοντα, καθώς από εκεί φαίνεται να ξεκινούν τα φωτεινά ίχνη τους.
Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να δούμε τα «πεφταστέρια» στην Ελλάδα;
Η δραστηριότητα των Λεοντιδών έχει ξεκινήσει από τις 6 Νοεμβρίου και θα συνεχιστεί μέχρι το τέλος του μήνα. Ωστόσο, η καλύτερη ευκαιρία παρατήρησης είναι η νύχτα της Τρίτης 17 προς Τετάρτη 18 Νοεμβρίου.
Η κορύφωση αναμένεται περίπου στη 01:45, ενώ οι ώρες από τα μεσάνυχτα έως λίγο πριν από την ανατολή του Ήλιου προσφέρουν τις καλύτερες πιθανότητες παρατήρησης.
Φέτος υπάρχει και ένας επιπλέον σύμμαχος: η Σελήνη θα δύσει περίπου τα μεσάνυχτα, αφήνοντας τον ουρανό πιο σκοτεινό κατά τις ώρες που αναμένεται η μεγαλύτερη δραστηριότητα.
Βέβαια, ο καιρός θα παίξει καθοριστικό ρόλο. Αν υπάρχουν σύννεφα, ακόμη και η πιο έντονη βροχή μετεώρων μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
Θα δούμε πραγματικά 15 «πεφταστέρια» την ώρα;
Εδώ χρειάζεται μια μικρή διευκρίνιση.
Ο αριθμός των 15 μετεώρων ανά ώρα αποτελεί εκτίμηση για ιδανικές συνθήκες παρατήρησης, με σκοτεινό και καθαρό ουρανό και το σημείο από το οποίο φαίνεται να προέρχονται τα μετέωρα ψηλά στον ουρανό.
Στην πράξη, οι περισσότεροι παρατηρητές θα δουν λιγότερα, ιδιαίτερα μέσα στις πόλεις, όπου ο τεχνητός φωτισμός δυσκολεύει την παρατήρηση των πιο αμυδρών μετεώρων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αξίζει να προσπαθήσουμε. Οι Λεοντίδες είναι γνωστές για την εξαιρετικά μεγάλη ταχύτητά τους και ορισμένες φορές δημιουργούν έντονα, πολύχρωμα φωτεινά ίχνη που παραμένουν ορατά για λίγο μετά το πέρασμά τους.
Πού να κοιτάξουμε και τι χρειαζόμαστε;
Για να αυξήσουμε τις πιθανότητες να απολαύσουμε το φαινόμενο, η NASA προτείνει να επιλέξουμε ένα σκοτεινό μέρος, μακριά από τον φωτισμό των δρόμων και των κτιρίων.
Ιδανικά, μπορούμε να ξαπλώσουμε σε μια αναπαυτική καρέκλα ή σε μια κουβέρτα, έχοντας όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του ουρανού στο οπτικό μας πεδίο.
Παρότι τα μετέωρα φαίνεται να προέρχονται από τον αστερισμό του Λέοντα, δεν χρειάζεται να κοιτάμε αποκλειστικά προς εκείνη την κατεύθυνση. Μπορούν να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο του ουρανού.
Τα μάτια μας χρειάζονται περίπου 20 έως 30 λεπτά για να προσαρμοστούν στο σκοτάδι, επομένως καλό είναι να αποφεύγουμε να κοιτάμε συνεχώς την οθόνη του κινητού μας.
Και φυσικά, επειδή μιλάμε για νύχτα Νοεμβρίου, τα ζεστά ρούχα είναι απαραίτητα.
Οι Λεοντίδες έχουν χαρίσει μερικές από τις πιο εντυπωσιακές νύχτες στην ιστορία
Αν και η φετινή εμφάνιση αναμένεται σχετικά ήπια, οι Λεοντίδες έχουν ένα εντυπωσιακό παρελθόν.
Το 1966 καταγράφηκε μια από τις μεγαλύτερες καταιγίδες μετεώρων στην ιστορία, με χιλιάδες φωτεινά ίχνη να εμφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά. Αντίστοιχα εντυπωσιακά φαινόμενα έχουν παρατηρηθεί και σε άλλες χρονιές, με την τελευταία καταιγίδα Λεοντιδών να σημειώνεται το 2002.
Τέτοιες εξάρσεις είναι σπάνιες και δεν αναμένονται φέτος. Ωστόσο, ακόμη και λίγα φωτεινά ίχνη αρκούν για να μας θυμίσουν πόσα συμβαίνουν πάνω από τα κεφάλια μας όσο εμείς ασχολούμαστε με την καθημερινότητά μας.
Οπότε, αν απόψε ο ουρανός είναι καθαρός, ίσως αξίζει να αφήσουμε για λίγο στην άκρη τις οθόνες και να κοιτάξουμε ψηλά.
Και αν δείτε ένα «πεφταστέρι», μπορείτε πάντα να κάνετε και μια ευχή. Δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι θα πραγματοποιηθεί, αλλά κανείς δεν είπε ότι απαγορεύεται.