Στα 51, για τις περισσότερες αθλήτριες της ενόργανης γυμναστικής, η αγωνιστική καριέρα δεν έχει απλώς τελειώσει. Έχει τελειώσει εδώ και δεκαετίες. Η Οξάνα Τσουσοβίτινα μάλλον δεν πήρε ποτέ αυτό το memo.
Στους Ασιατικούς Αγώνες Aichi-Nagoya 2026, η αθλήτρια από το Ουζμπεκιστάν στάθηκε για ακόμη μία φορά στην αρχή του διαδρόμου του άλματος. Απέναντί της βρίσκονταν αθλήτριες που θα μπορούσαν ηλικιακά να είναι κόρες της. Και προκρίθηκε στον τελικό.
Στη συνέχεια κατέλαβε την 5η θέση, με βαθμολογία 13.199. Όταν τη ρώτησαν πώς εξακολουθεί να το κάνει, η απάντησή της ήταν σχεδόν αφοπλιστικά απλή: «Δεν υπάρχει κάποιο μεγάλο μυστικό. Κάνω γυμναστική επειδή την αγαπώ».
Μόνο που πίσω από αυτή τη μία πρόταση κρύβονται περισσότερα από 35 χρόνια πρωταθλητισμού.
Αγωνιζόταν πριν γεννηθούν πολλές από τις αντιπάλους της
Η Τσουσοβίτινα γεννήθηκε στις 19 Ιουνίου 1975 στην Μπουχάρα του σημερινού Ουζμπεκιστάν. Το 1988, στα 13 της, κέρδισε ήδη τίτλο στο πρωτάθλημα νεανίδων της Σοβιετικής Ένωσης. Το 1991 είχε κατακτήσει παγκόσμιο τίτλο και έναν χρόνο αργότερα, στα 17 της, βρέθηκε στους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες της.
Ήταν η Βαρκελώνη του 1992. Η Σοβιετική Ένωση είχε στο μεταξύ διαλυθεί και η Τσουσοβίτινα αγωνίστηκε με την Ενωμένη Ομάδα, κατακτώντας το χρυσό στο ομαδικό.
Ακολούθησαν Ατλάντα 1996, Σίδνεϊ 2000, Αθήνα 2004. Και κάπου εδώ η αθλητική ιστορία μετατρέπεται σε κάτι πολύ πιο προσωπικό.
Όταν ο γιος της αρρώστησε, μετακόμισε στη Γερμανία
Το 2002, ο μικρός γιος της, Άλισερ, διαγνώστηκε με λευχαιμία. Η Τσουσοβίτινα και η οικογένειά της μετακόμισαν στη Γερμανία προκειμένου να μπορέσει να λάβει θεραπεία. Η ίδια συνέχισε να αγωνίζεται, απέκτησε γερμανική υπηκοότητα και τελικά εκπροσώπησε τη Γερμανία διεθνώς.
Η καριέρα που για πολλές αθλήτριες θα είχε ήδη ολοκληρωθεί, για εκείνη συνεχιζόταν. Και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου το 2008, στα 33 της, κατέκτησε ασημένιο μετάλλιο στο άλμα για τη Γερμανία.
Αγωνίστηκε ξανά με τα γερμανικά χρώματα στο Λονδίνο το 2012 και στη συνέχεια επέστρεψε στο Ουζμπεκιστάν. Στο Ρίο το 2016 ήταν 41. Στο Τόκιο το 2021 ήταν 46. Οκτώ Ολυμπιακοί Αγώνες.
Περισσότερες ολυμπιακές συμμετοχές από οποιονδήποτε άλλο αθλητή ή αθλήτρια στην ιστορία της ενόργανης γυμναστικής.
Στα 46 είπε ότι σταματά. Δεν κράτησε πολύ
Μετά τους Ολυμπιακούς του Τόκιο, η Τσουσοβίτινα ανακοίνωσε ότι αποχωρεί. Έμοιαζε με το απολύτως λογικό τέλος μιας καριέρας που είχε ήδη ξεπεράσει κάθε προσδοκία.
Μόνο που η ίδια ανακάλυψε γρήγορα ότι… δεν ήθελε να σταματήσει. Επέστρεψε στις προπονήσεις και στους αγώνες και έβαλε έναν ακόμη στόχο: το Παρίσι 2024. Τελικά δεν κατάφερε να διεκδικήσει την ένατη ολυμπιακή συμμετοχή της λόγω τραυματισμού. Αλλά ούτε αυτό ήταν το τέλος.
Το 2026 συνέχισε να αγωνίζεται στο διεθνές circuit. Τον Μάιο, στο World Challenge Cup της Τασκένδης, τερμάτισε πρώτη στα προκριματικά του άλματος και τέταρτη στον τελικό. Και λίγους μήνες αργότερα έφτασε στους Ασιατικούς Αγώνες. Στα 51.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Τρεις δεκαετίες Ασιατικών Αγώνων
Υπάρχει ένας αριθμός που αποτυπώνει σχεδόν καλύτερα από όλους τους άλλους το μέγεθος της καριέρας της. Η πρώτη συμμετοχή της Τσουσοβίτινα στους Ασιατικούς Αγώνες ήταν το 1994. Η τελευταία –μέχρι στιγμής– το 2026.
Τριάντα δύο χρόνια χωρίζουν τις δύο διοργανώσεις. Έχει πλέον αγωνιστεί σε επτά Ασιατικούς Αγώνες και έχει κατακτήσει οκτώ μετάλλια στη διοργάνωση: δύο χρυσά, τέσσερα ασημένια και δύο χάλκινα.
Στον φετινό τελικό βρέθηκε απέναντι σε πολύ νεότερες αθλήτριες και τερμάτισε πέμπτη.
«Είμαι χαρούμενη που μπήκα στον τελικό και που αγωνίζομαι εξίσου καλά με όλες τις νεαρές αθλήτριες», είπε μετά.
Ο επόμενος στόχος λέγεται Los Angeles 2028
Η Οξάνα Τσουσοβίτινα δεν μιλά ακόμη για αποχώρηση. Μιλά για τους επόμενους Ολυμπιακούς Αγώνες.
«Είναι αθλητισμός, είναι γυμναστική. Αν είναι δυνατό, θα προσπαθήσω να αγωνιστώ στο LA28. Οπότε ναι, θα προσπαθήσω να προκριθώ», δήλωσε στους Ασιατικούς Αγώνες.
Αν τα καταφέρει, θα είναι οι ένατοι Ολυμπιακοί Αγώνες της. Και θα είναι 53 ετών.
Αλλά ίσως το πιο ενδιαφέρον στην Τσουσοβίτινα δεν είναι τελικά ότι εξακολουθεί να αγωνίζεται στα 51. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μιλά για αυτό. Δεν παρουσιάζει την καριέρα της σαν κάποια ατελείωτη μάχη με τον χρόνο. Δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να αποδείξει ότι «η ηλικία είναι απλώς ένας αριθμός». Και όταν τη ρωτούν πώς αντέχει, δεν δίνει κάποια περίπλοκη συνταγή μακροζωίας.
Σε παλαιότερη συνέντευξή της είχε εξηγήσει ότι δεν πηγαίνει στην προπόνηση επειδή «πρέπει». Πηγαίνει επειδή της αρέσει.
«Όσο μπορώ να το κάνω και όσο μου αρέσει, θα συνεχίσω», είχε πει. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το ωραιότερο κομμάτι της ιστορίας της.
Σε ένα άθλημα στο οποίο οι γυναίκες για δεκαετίες μάθαιναν ότι πρέπει να φτάσουν στην κορυφή πολύ νέες και να φύγουν επίσης πολύ νέες, η Οξάνα Τσουσοβίτινα δεν προσπαθεί να αποδείξει ότι είναι νέα. Είναι 51. Το ξέρει. Και εξακολουθεί να κάνει αυτό που αγαπά.